Eczeem op het hoofd (seborroïsch eczeem)

Wat is seborroïsch eczeem?

Eczeem op het hoofd, ook wel seborroïsch eczeem genoemd, is een huidaandoening met roodheid en vettige wit/gele korstjes. Seborroïsch eczeem kan ook voorkomen op andere plaatsen: in huidplooien, tussen de wenkbrauwen, achter de oren, op de borst en op de rug.

Er bestaan twee vormen van het seborroïsch eczeem:

  • de eerste vorm komt voor bij kinderen en ontstaat vaak in de zesde tot de achtste week na de geboorte. Men spreekt dan van 'berg'. Dit verdwijnt meestal na enkele maanden. Meer hierover kunt u lezen in de informatiefolder 'Berg'
  • de tweede vorm begint na de puberteit. Deze vorm heeft vaak een chronisch terugkerend verloop (dit wil zeggen dat het eczeem regelmatig de kop op zal steken)

Uit onderzoek is gebleken dat in bepaalde families seborroïsch eczeem vaker voor komt en dat dus erfelijke factoren een rol spelen.

Symptomen seborroïsch eczeem

Bij baby's zijn er op het behaarde hoofd de typische wit/gele schilfers zichtbaar en de huid ziet vaak roder dan normaal. Soms zijn er vergelijkbare plekken zichtbaar in de lichaamsplooien. Oudere kinderen lijken er over het algemeen geen last van te hebben.

Bij volwassenen is jeuk de voornaamste klacht. Op de hoofdhuid zijn de schilfers zichtbaar en de hoofdhuid is rood. Dit is dan ook het belangrijkste verschil met roos, waarbij de hoofdhuid een normale kleur heeft. Verder kunnen schilfers en roodheid te zien zijn op verschillende andere plaatsen, zoals bij wenkbrauwen, naast de neus en in lichaamsplooien.

Hoe ontstaat seborroïsch eczeem?

De precieze oorzaak is niet bekend, familiaire aanleg speelt een belangrijke rol. Berg of seborroïsch eczeem is in ieder geval niet besmettelijk. Men vermoedt dat het vooral te maken heeft met een verandering in de talgproductie.

Talg is een substantie die de huid vet houdt. Het wordt geproduceerd door kliertjes in de huid. De verandering in de talgproductie biedt een bepaalde gist goede mogelijkheden om te groeien en zich te vermenigvuldigen. Dit lijkt een belangrijke factor te zijn voor het ontstaan van het eczeem. Andere factoren kunnen zowel uitwendig (zeep of cosmetica) als inwendig (voeding) zijn. In perioden van stress kan er een sterke toename van de klachten zijn.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Seborroïsch eczeem is op zich een onschuldige aandoening. Bij kleine kinderen zal het meestal na enkele maanden verdwijnen. Soms kan het tijdelijk wel meer klachten geven zoals jeuk. Uw huisarts kan u daar medicijnen voor geven.

Bij volwassenen is het seborroïsch eczeem vaak een aandoening voor het leven, het zal meestal niet volledig genezen. Wel kunnen er lange periodes met nauwelijks of geen klachten bestaan. De jeuk kan erg vervelend zijn. Verschillende medicijnen kunnen de klachten doen verminderen.

Wanneer naar de huisarts?

Wanneer er veel klachten zijn van jeuk of wanneer het een erg ontsierend gezicht is doet u er verstandig aan contact op te nemen met de huisartsenpraktijk.

Er zijn een verschillende soorten medicijnen die de klachten kunnen doen verminderen. Deze medicijnen zullen de aandoening niet genezen, maar kunnen heel effectief zijn om langere tijd de klachten te onderdrukken. Antischimmelmiddelen zijn actief tegen de gisten. Andere middelen zoals salicylzuur lossen de schilfers op, deze kunnen dan makkelijk uitgewassen worden. Ontstekingsremmers dringen de ontsteking terug en verminderen de jeuk.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Korsten op het hoofd van kleine kinderen kunnen verwijderd worden door deze dagelijks te deppen en daarna 20 minuten te laten weken met babyolie. Vervolgens kan met een babyshampoo het haar gewassen worden.

Het dragen van hoofdbedekking is af te raden, het verbetert de groeimogelijkheden van de gisten. Krabben moet vermeden worden, dit geeft kleine wondjes. Irritatie van de hoofdhuid door dagelijks wassen of veelvuldig gebruik van haarverstevigers kan een rol spelen en moet dan ook voorkomen worden. Zon en UV-straling verminderen het eczeem en zullen de klachten doen afnemen. Ook psychische factoren, zoals stress, kunnen een rol spelen bij het ontstaan en onderhouden van de klachten. Wees hier bedacht op en bespreek dit eventueel met de huisarts. Het gebruik van een anti-roosshampoo enkele malen per week kan een goede verbetering geven.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een goede weerstand helpt de kans op diverse aandoeningen te verkleinen. Ga op tijd naar bed en werk u niet over de kop. Hoe beter uw conditie is, des te groter zal uw weerstand zijn tegen een infectie. Laat de hoofdhuid zoveel mogelijk onbedekt. Een broeierige omgeving onder een pet, muts of hoofddoek is een plek waar gisten zich goed thuis voelen!

Probeer er achter te komen of bepaalde omstandigheden, zoals bepaald eten, het gebruik van een bepaalde zeepsoort, drukke stressvolle perioden, in verband staan met het ontstaan van de klachten.Ultraviolette straling heeft een gunstig effect op seborroïsch eczeem,dus geregeld met het hoofd in de zon is aan te bevelen. Mochten desondanks er toch veel klachten bestaan, aarzel dan niet contact op te nemen met uw huisartsenpraktijk.

Lees voor meer informatie ook:

In samenwerking met

Drs. W. van Donselaar (auteur) Drs. P.A.J. Meulenbroek (consulent) Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Eekhof JAH,Knuistigh Neven A, Opstelten W. Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk zesde druk 2013. Reed business education, Amsterdam
  • Everdingen JJE van, Sillevis Smitt JH. Dermatovenereologie voor de 1e lijn. Alphen aan de Rijn: Samson Stafleu, 1989: 65-6

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd