Droge huid

Aandoening 2 april 2016

Wat is een droge huid?

Met een droge huid wordt een huid bedoeld, die droog en soms wat schilferig aanvoelt. De huid kan soms jeuken en scheurtjes bevatten. De huid bevat vaak te weinig vocht door het ontbreken van een beschermend vettig laagje.

Symptomen droge huid

Een droge huid kenmerkt zich door een lichte tot matige schilfering en soms ook wat roodheid en jeuk. Als je de huid aanraakt, voelt hij ruw en droog aan. Regelmatig ontstaan kleine scheurtjes in de hoornlaag. Dit geeft het zogenaamde craquelé beeld dat vooral bij ouderen en zuigelingen (wangen) kan voorkomen. Dit beeld lijkt op een laagje modder, dat door de uitdroging gaat breken. Door de jeuk gaat men wrijven en krabben en dit leidt dan tot een craquelé eczeem.

Hoe ontstaat een droge huid?

Normaal gesproken worden de bovenste lagen van de huid gevoed vanuit de diepere huidlagen. Op het oppervlak van de huid bevindt zich een dun laagje talg. Dat is een vettig mengsel van stoffen uit de huid. Dat onzichtbaar dunne laagje houdt de huid soepel en zacht. Bovendien voorkomt dat laagje talg vochtverlies via de huid. Als het natuurlijke proces van voeding vanuit de diepere lagen en/of het dunne laagje vet en talg op de huid wordt beschadigd, kan er een droge huid ontstaan. Dat kan bij voorbeeld het geval zijn door het wegwassen van de oppervlakkige talglaag. Dit gebeurt met name bij het gebruik van veel zeep of langdurig baden of douchen met heet water. De relatieve vochtigheidgraad van de omgeving is ook van belang voor het vochtgehalte van de huid. Tijdens de winter bij schraal weer en bij centrale verwarming binnenshuis ontstaat een relatief laag vochtigheidspercentage van de lucht waardoor de huid meer vocht verliest. Kenmerkend zijn de droge lippen tijdens het vriesweer. Door te likken verdampt het vocht en drogen de lippen zodanig uit, dat het lippenrood of de omgeving gaat breken en scheurtjes laat zien. Daarnaast zijn er bepaalde huidaandoeningen die gepaard gaan met een droge schilferende huid, zoals eczeem, psoriasis en ichthyosis. Over eczeem kunt u eventueel meer lezen in de informatiefolders ‘Eczeem, dyshidrotisch’ en ‘Constitutioneel eczeem’.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een droge huid is meestal volkomen onschuldig. Het kan wel heel vervelend en zelfs ontsierend zijn. Soms treedt het op bij oudere mensen of mensen die allergisch zijn voor bepaalde stoffen. Met het opvolgen van de algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen die hierna vermeld worden, mag u verwachten dat het ongemak grotendeels bestreden of voorkomen kan worden.

Wanneer naar de huisarts?

Als de droogheid erg uitgebreid is, langdurig aanhoudt en maar niet overgaat en soms zelf met bloedende scheurtjes gepaard gaat, is het raadzaam de huisarts te raadplegen.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Vermijd langdurig baden en douchen waardoor vocht onttrokken wordt aan de huid en uitdroging plaatsvindt. Ook te heet water en krachtig afdrogen zijn slecht voor de huid. Veelvuldig gebruik van zeep, badschuim en shampoo bevordert het ontstaan van een droge huid. Hierdoor wordt de samenstelling van het beschermlaagje op de huid beschadigd. Het gebruik van niet-alkalische zeep verdient de voorkeur. Een goede vochtigheidgraad in huis kan de hinder, die men van de droge huid ondervindt, beperken. Een extreem droge huid kan worden ingesmeerd met een vettige crème (vaseline-cetamacrogolcrème of vaseline-lanettecrème).

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Enkele adviezen bij een droge huid:

  • Slechts enkele malen per week douchen of baden
  • Voeg wat olie (sla-, kokos- of olijfolie) aan het badwater toe
  • Niet met al te warm water douchen of baden
  • Wees terughoudend met het gebruik van zeep, shampoo en badschuim
  • Bij een droge of jeukende huid kan het zinvol zijn om na het wassen de huid in te smeren met een vette crème
  • Bij baby’s kan een badolie gebruikt worden in plaats van zeep
  • Hou de kamertemperatuur zo laag mogelijk
  • Probeer de relatieve vochtigheid in huis wat hoger te houden met vochtverdampers
  • De huid regelmatig inwrijven met vette zalf of olie (sla-, kokos- of olijfolie)

In samenwerking met

Drs. F.M. Brouwer (auteur)

Drs. P.A.J. Meulenbroek (consulent)

Dr. P.J.G. Schreurs (consulent)

Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Bronnen

  • Valk PGM van der. Welke was- en badadviezen moet men patiënten met eczeem geven? Vademecum 1997; 15(12a)
  • NHG Farmacotherapeutische richtlijn : Droge huid
  • Eekhof JAH,Knuistigh Neven A, Opstelten W. Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk zesde druk 2013. Reed business education, Amsterdam