Depressieve stoornis

Aandoening 2 april 2016

Wat is een depressieve stoornis?

Een depressieve stoornis (depressie) is een verstoring van de stemming ‘naar beneden’. Bij een depressie bent u overmatig somber, neerslachtig, lusteloos of vlak. Depressieve stoornissen zijn samen met angststoornissen de meest voorkomende psychische problemen. Over angstklachten kunt u eventueel meer lezen in de dokterdokter.nl informatiefolder ‘Angstklachten’.

Zo’n tien procent van alle mensen krijgt op een bepaald moment in het leven een serieuze depressie. Vrouwen blijken gemiddeld twee keer zo veel kans te hebben om een depressie te krijgen dan mannen. Lang niet alle depressies worden echter opgemerkt. Soms duurt het niet zo lang en gaat het vanzelf weer over. Ook kan iemand al heel lang sombere gevoelens en andere depressieve verschijnselen ervaren, en daardoor denken dat deze klachten voor hem ‘normaal’ zijn. Hij zal hier dan geen hulp voor zoeken. Ook artsen en hulpverleners blijken depressies lang niet altijd te herkennen.

Niemand heeft een volstrekt stabiele stemming, bij iedereen schommelt de stemming. Sommige dagen voelt u zich wat minder goed, andere dagen weer prima. Zelfs binnen één dag kan de stemming bij veel mensen sterk wisselen. Deze schommelingen zijn normaal, mits ze binnen bepaalde grenzen blijven.Bij een stemmingsstoornis is de stemming voor langere tijd duidelijk anders dan je zou mogen verwachten, ook zijn de dalen dieper en de toppen hoger. Psychiaters en psychologen spreken van een stemmingsstoornis, als er sprake is van een aantal klachten of verschijnselen, die enkele weken voortdurend aanwezig zijn en die het dagelijks leven van die persoon duidelijk bemoeilijken of ontwrichten.

Symptomen van een depressieve stoornis

Bij depressie is de ontregeling van de stemming belangrijk, maar naast een sombere, bedrukte stemming, kunnen er ook veel andere verschijnselen voorkomen:

  • niet meer kunnen genieten van dingen of geen plezier meer hebben
  • voortdurende moeheid, geen energie hebben, het gevoel dat alles moeite kost
  • trager denken, bewegen en reageren of juist erg rusteloos en gejaagd zijn
  • slaapproblemen, zoals niet kunnen inslapen en veel te vroeg wakker worden of juist een overmatige slaapbehoefte hebben, ‘s ochtends het bed niet uit kunnen komen, de hele dag in bed willen blijven
  • problemen met eten, zoals geen eetlust meer hebben (afvallen) of juist de neiging hebben overmatig veel te eten
  • toegenomen prikkelbaarheid, sneller geïrriteerd zijn
  • concentratieproblemen, moeilijk de gedachten ergens langere tijd bij kunnen houden, moeilijk besluiten kunnen nemen
  • een negatief zelfbeeld, een negatief beeld van anderen en een negatief toekomstbeeld
  • doodsgedachten en/of –wensen

Deze lijst is niet volledig, maar maakt wel duidelijk dat een depressie er bij verschillende mensen heel anders uit kan zien. Zo zijn er mensen die duidelijk trager worden dan normaal, terwijl andere mensen juist heel rusteloos, gejaagd en angstig zijn. Dit wordt ook wel ‘geagiteerd’ genoemd. De ene depressie is dus de andere niet. Een depressie gaat vaak samen met een angststoornis. Wanneer er zeer langdurig (chronisch) depressieve verschijnselen bestaan, zoals een sombere stemming, spreken we van een dysthyme stoornis. Chronisch wil hier zeggen gedurende minstens twee jaar.

Hoe ontstaat een depressieve stoornis?

Een depressie kan in de loop van enkele dagen of weken ontstaan, maar er kan ook een lange periode aan voorafgaan waarin de klachten langzaam en sluipend toenemen. Het kan op elk moment in het leven voorkomen; ook in de jeugd.

Vaak uit een depressie zich bij kinderen wel op een andere manier, dan bij volwassenen. Depressieve kinderen kunnen bijvoorbeeld prikkelbaar of sociaal teruggetrokken zijn, en/of gedrags- en leerproblemen vertonen. Er is niet één oorzaak aan te wijzen voor depressies. Het gaat om een combinatie van verschillende factoren die weer per persoon verschillen. Het krijgen van een depressie is nooit ‘uw eigen schuld’. U heeft deze niet zelf veroorzaakt en u heeft er niet voor gekozen om zich zo te voelen. Bij het verbeteren van de situatie kunt u zelf wel een belangrijk rol vervullen, door bijvoorbeeld snel deskundige hulp te zoeken en adviezen van hulpverleners op te volgen.

De oorzaken voor een depressie zijn onder te verdelen in psychologische, biologische en sociale factoren.

Psychologische factoren
Uw type persoonlijkheid speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van een depressie. Uw persoonlijkheid bepaalt hoe u in het leven staat en tegen uzelf, anderen en de wereld aankijkt. Depressieve mensen denken vaak negatief; zij voelen zich minder waard dan anderen. Negatief denken draagt bij aan de depressieve stemming en houdt deze mede in stand. Overigens kan het zo zijn dat diezelfde mensen, wanneer ze niet depressief zijn, veel minder negatief denken.

De negatieve gedachtepatronen zijn vaak terug te voeren op nare en ingrijpende ervaringen in de jeugd. Dit betekent niet dat alle mensen die iets naars hebben meegemaakt ook depressief worden. Het is bovendien ook niet zo, dat mensen die geen duidelijk aanwijsbare negatieve ervaringen hebben, niet depressief kunnen worden.

Ook de manier waarop mensen met problemen en tegenslagen omgaan, kan belangrijk zijn bij het ontstaan van een depressie. Sommige mensen hebben, door allerlei ervaringen, de overtuiging dat zij zelf weinig invloed kunnen uitoefenen op hun leven. Het blijkt dat zij bij tegenslag eerder depressief zullen reageren, dan mensen die proberen actief hun eigen leven te sturen. Hevige teleurstellingen kunnen ook leiden tot depressieve gevoelens. Dit is vooral zo, wanneer mensen hun gevoelens over zo’n teleurstelling moeilijk kunnen uiten.

Biologische factoren
Uit onderzoek blijkt ook dat sommige mensen een erfelijke aanleg hebben om een depressie te ontwikkelen. Het gaat dan om een bepaalde verstoring van de overdracht van prikkels in de hersenen.

Neurotransmitters zijn stoffen die hierbij een rol spelen. Bij een depressie blijken bepaalde neurotransmitters in onvoldoende mate aanwezig te zijn, of niet te functioneren zoals ze behoren te doen. Het is nog niet duidelijk of zo’n biologisch probleem altijd aangeboren is, of dat het ook door bepaalde gebeurtenissen of omstandigheden kan komen dat de balans in de hersenen wordt verstoord.

Andere lichamelijke factoren kunnen ook een rol spelen bij het ontstaan van een depressie. Dit blijkt onder meer uit het feit, dat een depressie soms begint na een bevalling. Ook melden veel vrouwen die aan een depressie lijden, dat de klachten rond de menstruatie verergeren. Verder komen depressieve klachten rond de overgang nogal eens voor. Dit alles zou erop kunnen wijzen dat veranderingen in de hormonale huishouding, in ieder geval bij vrouwen, van invloed zijn.

Sociale factoren
Tot slot zijn er de sociale factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van een depressie. Het gaat dan om ingrijpende levensgebeurtenissen, zoals het overlijden van een dierbare, zelf ernstig ziek worden, het verlies van werk of het verbreken van een relatie.

Behalve eenmalige gebeurtenissen, kunnen echter ook langer bestaande omstandigheden een rol spelen. Zo blijken mensen die in een sociaal isolement verkeren en dus weinig con tact hebben met anderen, vatbaarder te zijn voor een depressie. Maar ook langdurige relatieproblemen of overbelasting door privé- en werkomstandigheden kunnen hierbij horen.

Ook hier geldt weer: niet iedereen die iets ingrijpends meemaakt, wordt ook depressief. Een ingrijpende gebeurtenis kan echter wel meespelen bij iemand die toch al een bepaalde kwetsbaarheid heeft.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De meerderheid van de mensen die aan een depressie lijdt, herstelt na enige tijd. Het tijdstip van herstel kan optreden na weken tot maanden, en in sommige gevallen na jaren. Bij een deel van de mensen blijven de klachten in mindere mate, langere tijd bestaan.

Bij de meerderheid van de mensen is een depressie goed behandelbaar. Sommige van hen genezen volledig, anderen weten hun klachten zodanig onder controle te brengen, dat zij heel goed een plezierig leven kunnen leiden.

Helaas is het ook zo, dat voor een kleine groep mensen op dit moment geen goede behandelingen beschikbaar zijn. Een deel van de mensen die een depressie krijgt, zal daar op een later moment in het leven opnieuw mee te maken krijgen. We spreken dan van een recidiverende of terugkerende depressieve stoornis.

Hoe ellendig een depressie ook is, er kunnen soms ook positieve kanten aan zijn. Voor velen is de depressie een keerpunt in het leven, dat ze, hoe gek het ook klinkt, achteraf niet hadden willen missen. Het kan een waardevolle periode van bezinning zijn, waarna mensen hun leven een nieuwe, voor hen zinvollere invulling geven.

Wanneer naar de huisarts?

Wanneer u kenmerken van een depressie heeft, is het altijd verstandig contact op te nemen met uw huisarts. Het gaat dan niet om een dipje van een dag, maar over een langer durende ontregeling van de stemming, die gepaard gaat met andere kenmerken zoals ze eerder zijn genoemd.

De huisarts kan samen met u kijken of er inderdaad sprake is van een depressie en wat u daar het beste aan kunt doen. Hij of zij zal de mogelijkheden van behandeling met u bespreken en een advies aan u geven.

Medicatie
In eerste instantie zal vaak de vraag aan de orde komen of het verstandig is om medicijnen te gaan gebruiken. Het gaat dan om antidepressiva. Deze middelen verbeteren de overdracht van prikkels in de hersenen, door het tekort aan bepaalde neurotransmitters aan te vullen.

De depressie kan hierdoor verminderen of zelfs helemaal verdwijnen. Sommige mensen denken dat antidepressiva verslavend zijn, dit is onjuist.Voor een goed effect is het vaak wel nodig de antidepressiva langere tijd te gebruiken, bijvoorbeeld een half jaar tot een jaar. Het zijn geen medicijnen die meteen werken, daar gaat enkele weken overheen.

Hoewel er in principe geen gevaar kleeft aan het gebruik van antidepressiva, krijgen sommige mensen, vooral in het begin, last van hinderlijke bijwerkingen, zoals misselijkheid, een droge mond of een verminderde zin in seks. Meestal gaan deze bijwerkingen na verloop van tijd over, of worden ze minder.

Soms is het nodig om verschillende soorten antidepressiva uit te proberen, voordat het medicijn wat bij u het beste aanslaat, gevonden is. Uw huisarts kan u meer vertellen over de werking van antidepressiva. Hij of zij kan de medicijnen zelf voorschrijven, of u hiervoor doorverwijzen naar een psychiater.

Therapie
Naast de behandeling met medicijnen zijn er verschillende andere therapieën wel of niet in combinatie mogelijk. Er zijn verschillende therapieën ontwikkeld waarvan is aangetoond, dat zij voor veel mensen een gunstig effect hebben op de depressieve klachten. De cognitieve gedragstherapie bijvoorbeeld, is erop gericht bepaalde denk- en gedragsgewoonten die bijdragen aan de depressie of hem mede in stand houden, te veranderen.

Een therapievorm die onder meer ingaat op ingrijpende gebeurtenissen in uw leven is de interpersoonlijke therapie (IPT). Hierin wordt aandacht besteed aan bepaalde thema’s zoals rouw en relatieproblemen. Hierbij ligt de nadruk op verwerking van het gebeurde, om vervolgens het eigen leven weer op te kunnen pakken.

Partnerrelatietherapie kan zinvol zijn wanneer de oorzaak van de depressie mede in bepaalde relatiepatronen ligt. Aangezien het feit dat een van de partners depressief is onvermijdelijk enige druk op de relatie legt, kan het sowieso nuttig zijn de partner bij de behandeling te betrekken. Dit geldt ook wanneer er geen duidelijke relatieproblemen spelen.

Behalve deze voorbeelden, waarvan de werking is aangetoond, zijn er nog vele vormen van therapie, die bedoeld zijn om depressieve klachten te verminderen. Met uw huisarts kunt u bespreken of psychotherapie voor u geschikt is. Hij of zij zal u hiervoor doorverwijzen naar een psycholoog of psychiater.

Eventuele lichamelijke aandoening
Tot slot: voor alle stemmingsstoornissen geldt dat verschijnselen die erg lijken op die van een depressie, ook een gevolg kunnen zijn van bepaalde lichamelijke ziektes. Deze klachten kunnen bijvoorbeeld worden veroorzaakt door de ziekte van Parkinson, een beroerte en afwijkingen van de schildklierfunctie.

Ook het gebruik van bepaalde medicijnen, alcohol of drugs kan van invloed zijn. Het is dus altijd belangrijk om dit goed uit te laten zoeken.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Zoals eerder beschreven, spelen er bij het ontstaan van een depressie vaak verschillende factoren een rol. Om uit te zoeken wat u er zelf aan kunt doen, is het belangrijk om eerlijk voor uzelf na te gaan welke omstandigheden bij u meespelen.

Doorbreken van negatieve spiraal
Als u een depressie heeft, is het risico groot dat u in een negatieve spiraal terechtkomt. U voelt zich somber en moe, en heeft geen zin in dingen die u normaal plezier of voldoening geven. U heeft misschien de neiging zich meer en meer terug te trekken. U gaat steeds minder doen en gaat contact met andere mensen uit de weg. En omdat u weinig onderneemt, heeft u veel minder de gelegenheid om leuke ervaringen op te doen en worden uw negatieve ideeën over uzelf of over anderen steeds bevestigd.

Deze negatieve opvattingen leiden er ook weer toe, dat u nog minder gaat doen. Zo gaat het maar door en op deze manier wordt de depressie in stand gehouden, of zelfs erger.

Hoewel het op zich een begrijpelijke reactie is om u terug te trekken en minder te doen als u zich erg somber en naar voelt, is het belangrijk om te beseffen dat u zichzelf hiermee niet helpt.

Een eerste belangrijke stap om de negatieve spiraal te doorbreken, is om weer meer te gaan ondernemen. Het gaat dan vooral om dingen waar u nog enig plezier of voldoening aan beleeft. Misschien denkt u nu: “maar ik vind helemaal niks meer leuk”. Juist dan is het echter heel belangrijk om weer meer te gaan ondernemen.

De ervaring leert dat het plezier na verloop van tijd toch weer terugkeert, als u de dingen die u voorheen leuk vond weer gaat oppakken. Door meer te gaan doen, doorbreekt u uw sociale isolement en uw passiviteit. U vergroot daarmee de kans dat u zich, al was het maar voor even, iets beter voelt. En als u niets doet en in uw eentje blijft zitten, gebeurt er zeker niks leuks.

Actiever zijn, maakt u ook minder vermoeid. Normaal gesproken heeft u rust nodig als u moe bent. Als u depressief bent is het tegenovergestelde echter waar. U kunt juist beter méér doen. Als u niets doet, gaat u zich alleen maar steeds meer uitgeput voelen. En als u niets doet, heeft u niets om uw hoofd mee bezig te houden, waardoor u waarschijnlijk steeds meer gaat piekeren over al uw problemen. Hierdoor zult u zich nog depressiever gaan voelen.

Actiever zijn motiveert u om meer te doen. Bij een depressie werkt de motivatie om dingen te doen als het ware omgekeerd: hoe meer u doet, hoe meer zin u krijgt om dingen te doen. U krijgt dan juist energie van activiteiten. Als u niets kunt verzinnen wat u leuk vindt, kunt u eens beginnen met een lijst te maken van wat u vroeger, voordat u depressief werd leuk vond.

Ook kunt u een tijdje, bijvoorbeeld een week lang, bijhouden hoe u zich voelt bij wat u doet. U zult dan merken dat uw stemming over de dag heen wisselt en mede afhankelijk is van wat u doet. Zo kunt u erachter komen wat de activiteiten zijn waar u zich het meest en het minst prettig bij voelt.

Het advies vervolgens is eenvoudig: meer dingen doen waar u zich prettig bij voelt, en even de activiteiten vermijden die u een extra vervelend gevoel geven. Het kan helpen om voor uzelf een planning te maken voor de dag of voor de week. Vervolgens spreekt u met uzelf, en eventueel ook met een ander, af dat u zich aan die planning houdt, hoe u zich ook voelt.

Als u uw activiteiten af laat hangen van hoe u zich voelt, is het risico groot dat u, als het erop aankomt, niets doet, omdat u zich nou eenmaal ellendig voelt. Het blijkt dan beter te zijn om u te houden aan een vooropgestelde planning en toch maar door te zetten, ook als u op dat moment geen zin heeft. Wat precies een plezierige activiteit is, kan erg verschillen van mens tot mens. Hierover is dan ook weinig te zeggen. U zult dit voor uzelf moeten uitzoeken. Wel is er een aantal algemene punten te noemen die voor de meeste mensen gelden:

  • Sociale activiteiten blijken voor veel mensen een belangrijke bron van plezier. Di t blijkt alleen al uit het feit dat een gebrek aan contact met anderen kan leiden tot een depressie. Sociale contacten kunnen u onder meer veel steun, hulp, waardering en voldoening opleveren. U kunt er dus het beste voor zorgen dat u weer meer met andere mensen onderneemt. Het kan erg helpen om uw gevoelens eens met anderen te delen, of juist even iets heel anders te doen. Ook kan een afspraak met iemand u net dat duwtje in de rug geven, dat u nodig heeft om uit de negatieve spiraal te komen.
  • Bij een depressie bestaat vaak de neiging om zich ‘op te sluiten’ in uw huis. Er letterlijk even ‘uit gaan’ is een belangrijke methode om de depressie te bestrijden. Als u eenmaal in beweging bent gekomen, komen allerlei problemen waarvan u dacht dat u er niets aan kon doen, weer in een ‘normaler’ daglicht te staan, waardoor u er ook weer beter mee om kunt gaan.
  • In aansluiting op het vorige punt is het belangrijk om ook letterlijk ‘in beweging te komen’. Uw neiging is misschien om stil te blijven zitten, maar dit zal de depressieve gevoelens niet verminderen; waarschijnlijk zelfs alleen maar verergeren. Zwemmen, joggen, fietsen of aerobics kunnen nuttig zijn voor het verminderen of voorkomen van depressie, met name de mildere vormen. Het is niet helemaal duidelijk hoe dit komt. Mogelijk spelen lichamelijke processen een rol, omdat door te bewegen andere stoffen (endorfinen) vrijkomen in het lichaam. Hierdoor kunnen we ons beter gaan voelen. Ook kan het zijn, dat het zelfbeeld verbetert door te sporten, evenals het gevoel van zelfcontrole doordat je er zelf iets aan doet.


Negatieve denkpatronen verruilen voor positieve denkpatronen

Negatieve denkpatronen spelen waarschijnlijk een grote rol bij veel depressies. Naast actiever worden, kan het dus ook goed zijn om om naar uw eigen denkpatronen te kijken.

Misschien herkent u bij uzelf hoe bepaalde gedachten u nog somberder of verdrietiger maken. Waarschijnlijk is dit nog veel vaker aan de orde dan u zelf door heeft.

Depressieve mensen blijken, veel meer dan mensen die niet depressief zijn, erg negatief te denken zonder dat zij zich daarvan bewust zijn. Zij maken hierbij ongemerkt allerlei ‘denkfouten’. Dat wil zeggen: als u er goed naar gaat kijken, blijken de gedachten niet te kloppen met de werkelijke feiten. U heeft bijvoorbeeld alleen maar oog voor alles wat negatief is in uw leven, en ‘vergeet’ te kijken naar positieve dingen die er ook wel degelijk zijn.

U zou er eens op kunnen letten of u vaak het woordje ‘altijd’ gebruikt. Soms gaan mensen zich juist schuldig voelen over hun depressie: ‘nu ben ik echt helemaal waardeloos’. Of u bent bezig als het ware de toekomst te voorspellen, door steeds te denken dat het nooit meer beter zal worden.

Ook kan het zijn, dat u alles ‘zwart-wit’ bekijkt, in termen van alles-of-niets, terwijl de werkelijkheid veel genuanceerder is. Een ander voorbeeld is het zogeheten ‘gedachten lezen’: u gaat er vanuit dat andere mensen heel negatief over u denken, zonder dat u dit werkelijk kunt weten.

U kunt voor uzelf eens nagaan of u dergelijke gedachten vaak heeft, en wat de invloed ervan op uw stemming is. Dit kan bijvoorbeeld door een tijdje een ‘dagboekje’ bij te houden, waarin u noteert wat er door uw hoofd ging, voordat u zich bijzonder somber ging voelen. U zult erachter komen dat uw eigen gedachten hier vaak een rol bij spelen. Vervolgens kunt u voor uzelf nagaan of uw gedachten werkelijk kloppen, of dat u misschien een ‘denkfout’ maakt.

Hoewel dit een belangrijke methode kan zijn om uw depressie te bestrijden, kan het moeilijk zijn om dit in uw eentje te doen. Het is daarom verstandig om uw gedachten eens aan anderen voor te leggen, dan kunnen zij vertellen in hoeverre zij denken dat u gelijk heeft.

Tot slot zijn er diverse zelfhulpboekjes verkrijgbaar bij de boekhandel, waarin deze methode uitgebreid staat beschreven.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Als u denkt dat u depressief bent, is het belangrijk om zo snel mogelijk in te grijpen. Het is daarom raadzaam om een afspraak te maken met uw huisarts, om door te nemen wat u eraan zou kunnen doen. Ook kunt u een afspraak maken met een psycholoog via solvo.

Nogmaals: niet elke sombere bui is meteen een depressieve stoornis. Bijna iedereen voelt zich wel eens depressief. Er is een geleidelijke overgang van dit soort ‘normale’ depressieve gevoelens naar een echte depressie.

Naast de hierboven genoemde, kunt u hier nog een algemene adviezen lezen:

  • Leef gezond. Vooral als u zich depressief voelt, is een gezonde leefwijze belangrijk. Hierbij horen: voldoende en gezond eten en drinken, voor een goede nachtrust en regelmatige beweging zorgen. Een verminderde lichamelijke weerstand maakt u waarschijnlijk vatbaarder voor depressieve klachten.
  • Beperk alcohol- en drugsgebruik. Alcohol heeft op veel mensen een ontspannende werking. Mensen voelen zich vaak lekker wanneer zij iets gedronken hebben. Alcohol versterkt de stemming, dus voelt u zich prettig dan voelt u zich door het gebruik van alcohol nog prettiger, maar voelt u zich juist somber dan voelt u zich juist nog somberder als u alcohol drinkt. Wanneer u dan nog meer zou gaan drinken om deze gevoelens te bestrijden (meer dan drie à vier glazen per dag), komt u zal snel in een vicieuze cirkel terecht. Ook veel drugs hebben een ontregelende werking op de hersenen en kunnen u op die manier gevoeliger maken voor een depressie. Ook hier ligt het gevaar van een vicieuze cirkel op de loer. Overigens kan ook overmatig gebruik van koffie (meer dan vijf koppen op een dag) veel invloed hebben op hoe u zich voelt.
  • Experimenteer niet met medicijnen zonder advies van uw arts. Bepaalde medicijnen kunnen, als u ze lang gebruikt of er plotseling mee stopt, depressieve gevoelens in de hand werken. Ook kan depressie een bijwerking zijn van sommige medicijnen. Overleg over medicijnen dus altijd met uw huisarts en lees de bijsluiter, voordat u een nieuw medicijn gaat gebruiken.
  • Praat over uw gevoelens. Eerder is al een aantal keer benadrukt, dat depressieve mensen de neiging hebben zich terug te trekken. Het is echter van groot belang om uw gevoelens te delen met mensen die dichtbij u staan, zoals uw partner, familie en vrienden. Zij zullen u beter begrijpen wanneer u praat over wat u bezighoudt, en zij zullen u dan ook beter kunnen steunen.
  • Kom voor uzelf op. Mensen die zich niet assertief opstellen, lopen meer risico allerlei psychische klachten te ontwikkelen, waaronder depressieve klachten. En als u al depressief bent, zal het u in ieder geval niet helpen eruit te komen wanneer u niet aan anderen kenbaar maakt wat u vindt en wilt.
  • Doe zelfonderzoek. Als u depressief bent, kan het zijn dat u ongemerkt onvrede heeft met hoe u leven er op dit moment uitziet. Ga eens na voor uzelf of u tevreden bent met belangrijke aspecten in uw leven, zoals uw relatie, vrienden en werk. Staat u nog achter belangrijke beslissingen die u in het verleden heeft genomen? Komt u voldoende toe aan dingen die voor u belangrijk zijn? Neem er rustig de tijd voor de zaken op een rijtje te zetten en praat erover met anderen die u vertrouwt. Wanneer u voor uzelf duidelijk hebt waar de schoen eventueel knelt, dan kunt u ook makkelijker stappen ondernemen om er iets aan te doen.
  • Gebruik ervaringen uit het verleden. Als u al eerder een depressie heeft gehad, is goed om voor uzelf na te gaan hoe deze toen is ontstaan en hoe u er weer uit bent gekomen. Misschien kunnen de dingen die u toen geholpen hebben, nu weer goed zijn om te doen. Ook is het erg belangrijk om te blijven onthouden dat u er de vorige keer ook bent uitgekomen. Er is geen reden om te denken dat het u niet weer zou kunnen lukken.
  • Blijf optimistisch. Verreweg de meeste mensen komen er weer doorheen. Er zijn goede behandelingen beschikbaar voor depressies en u hoeft het niet allemaal alleen te doen. En hoewel dat nu misschien nog moeilijk voor te stellen is: misschien kijkt u over een tijdje wel terug op deze periode, als een zeer leerzame en waardevolle ervaring in uw leven.

In samenwerking met

Drs. H.J.M. Smeur (auteur)
Dr. A.A. Vendrig (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

  • Albersnagel, dr. FA, Emmelkamp, prof. dr. PMG en Van den Hoofdakker, prof. dr. RH (red.), Depressie: theorie, diagnostiek en behandeling, Van Loghum Slaterus, 1989
  • American Psychiatric Association, DSM-IV Patientenzorg: diagnostiek en classificatie van psychische stoornissen voor de geneeskunde, Bewerkte vertaling van de ‘DSM-IV Primary Care, International Edition’, Swets & Zeitlinger, 1996
  • American Psychiatric Association, Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV, Swets & Zeitlinger, 1995
  • Beck, JS, Basisboek cognitieve therapie, HBuitgevers, 1999
  • Blom, MBJ, Kerver, MM en Nolen, WA, Inleiding in de interpersoonlijke psychotherapie, Bohn Stafleu Van Loghum, 1997
  • Bögels, SM en Van Oppen, P (red.), Cognitieve therapie: theorie en praktijk, Bohn Stafleu Van Loghum, 1999
  • Diekstra, R, Ik kan denken/voelen wat ik wil, Swets & Zeitlinger, 2002
  • Fennel, M, Depression. In Hawton, K, Salkovskis, P, Kirk J & Clark, DM (eds.), Cognitive behaviour therapy for psychiatric patients: A practical guide, 169-234, Oxford University Press, 1989
  • Greenberger, D & Padesky, CA, Je gevoel de baas, Leer je negatieve denkpatronen veranderen, Swets & Zeitlinger, 2001
  • Keijsers, dr. GPJ, Van Minnen, dr. A en Hoogduin, prof. dr. CAL (red.), Protocollaire behandelingen in de ambulante geestelijke gezondheidszorg deel I, Bohn Stafleu Van Loghum, 1997
  • Klip, EC en Van Son, MJM, Ik zie elk dood vogeltje; omgaan met depressiviteit, Boom, 2002
  • NHG Standaard Depressie

Boeken

  • Diekstra, R, Ik kan denken/voelen wat ik wil, Swets & Zeitlinger, 2002.
  • Klip, EC en Van Son, MJM Ik zie elk dood vogeltje; omgaan met depressiviteit, Boom, 2002.
  • Greenberger, D & Padesky, CA, Je gevoel de baas, Leer je negatieve denkpatronen veranderen, Swets & Zeitlinger, 2001.