Burn-out

Wat is een burn-out en hoe ontstaat het?

Bij een burn-out ben je geestelijk en lichamelijk uitgeput. Alles wat voorheen vanzelfsprekend was, kost nu teveel energie. Je kunt een burn-out krijgen door teveel en langdurig blootgesteld te zijn aan stress zonder er iets aan te doen. Hoewel zich eerst chronische stress voordoet, komt een burn-out vaak onverwachts. Het kleinste dingetje kan namelijk ervoor zorgen dat je volledig instort.

Verschil overspannen en burn-out

Veel mensen denken dat de termen ‘overspannen’ en ‘burn-out’ dezelfde betekenis hebben. Er zit echter een belangrijk verschil tussen. Bij overspannenheid ligt de oorzaak in het nabije verleden. Bij een burn-out ben je al langer over je grenzen heen gegaan. Overspannenheid kan het voorstadium van een burn-out zijn.

Werk- en privésfeer

Een burn-out is vaak werkgerelateerd. Werk hoeft echter niet de (enige) reden te zijn van je burn-out. Een combinatie van factoren die voor chronische stress zorgen, kunnen leiden tot een burn-out. Zo hangt er bijvoorbeeld een slechte sfeer op het werk en heb je thuis relatieproblemen. Samen kan dit leiden tot een burn-out. Andere werkgerelateerde problemen kunnen zijn:

  • Lage beloning
  • Hoge werkdruk
  • Weinig ruimte voor eigen inbreng

Symptomen burn-out

Er zijn tientallen symptomen die een burn-out kenmerken. Vaak herken je een burn-out aan een combinatie van een aantal burn-out symptomen. Hieronder volgt een lijst van psychische klachten bij een burn-out:

  • Geheugenproblemen
  • Concentratieverlies
  • Angst
  • Paniekklachten
  • Besluiteloosheid
  • Jezelf snel ergeren en snel kwaad worden
  • Neerslachtigheid
  • Opgejaagd gevoel
  • Agressiever zijn dan normaal
  • Gevoel van machteloosheid
  • Wantrouwen
  • Nergens zin in hebben
  • Onzeker zijn
  • Gevoelig voor verslaving

Naast psychische klachten kun je ook aan je lichaam merken dat je een burn-out hebt of in de beginfase van een burn-out zit. Hieronder volgt een lijst van lichamelijke klachten bij een burn-out:

  • Slaapproblemen
  • Gevoel van uitputting
  • Constante vermoeidheid
  • Nek-en schouderpijn
  • Spierpijn
  • Hoge ademhaling
  • Vergeetachtigheid
  • Spanning op de buikstreek
  • Energieloze stem
  • Geen of minder zin in seks
  • Darmproblemen
  • Hoge bloeddruk
  • Hoge hartslag

Wanneer naar de huisarts?

Veel mensen zitten met een burn-out thuis, omdat ze de symptomen niet tijdig herkennen. Heb je last van een combinatie van symptomen zoals hierboven beschreven? Onderneem dan actie. Ga naar je huisarts, eventueel naar een bedrijfsarts, en bespreek de klachten. Vertel dat je denkt tegen een burn-out aan te zitten.

Burn-out behandeling

Er bestaan verschillende soorten therapieën bij een burn-out. Naast therapie is het echter belangrijk de aspecten in je leven die stress opleveren aan te pakken. Wanneer een burn-out ontstaan is door werk, moet er blijkbaar iets op het werk veranderen. Gebeurt dit niet, dan bestaat er een kans dat je later weer een burn-out krijgt door dezelfde oorzaak.

Therapieën bij een burn-out

  • Therapie waarbij lichaamssignalen gemeten worden, zodat je continue een beeld krijgt van wat er gebeurt in je lichaam.
  • Cognitieve gedragstherapie. Therapie waarbij het gedrag centraal staat. Bij welk gedrag voel je je gelukkig? En bij welk gedrag niet? Wat kun je veranderen in het gedrag?
  • Door middel van lichaamsbewegingen en oefeningen kunnen bepaalde emoties vrijkomen, waardoor je je bewust wordt van je emoties.
  • Oplossingsgerichte therapie. Therapie die zich richt op het eindresultaat. Binnen oplossingsgerichte therapie richt je je niet op het probleem, maar je zoekt juist naar oplossingen.
  • Psychoanalyse gebaseerde therapie. Therapie die is gebaseerd op het verleden (jeugd). Je wordt zelf bewust van de invloeden uit je jeugd of verleden.
  • De psychotherapeut gaat na hoe de burn-out is ontstaan. Vervolgens worden risicofactoren bekeken en aangepakt.

Wanneer je therapie volgt ga je meestal zo snel mogelijk weer aan het werk. Dit voorkomt dat je langdurig thuis zit. Lang thuis zitten kan uiteindelijk het proces om weer te gaan werken bemoeilijken. Wil je meer weten over de behandeling van een burn-out en snel een therapeut vinden? Kijk dan op solvo.nl

Burn-out herstel

Herstellen van een burn-out duurt bij de één langer dan bij de ander. Met onderstaande tips kun je het herstel van een burn-out mogelijk bevorderen:

  • Zorg voor structuur. Eet bijvoorbeeld op vaste tijden. Wissel dingen doen af met rustpauzes. Zorg dat je elke dag tijd hebt voor ontspanning.
  • Doe niet allemaal dingen tegelijk. Vaak is een burn-out het gevolg van teveel hooi op je vork nemen. Leer daarom met één ding tegelijkertijd bezig te zijn. Als dat af is, begin je aan een nieuwe taak.
  • Luister naar je lichaam. Herken je een of meerdere symptomen die kunnen wijzen op (chronische) stress? Onderneem dan actie. Voorkom een tweede burn-out.
  • Onderhoud contact met familie en vrienden. Misschien sluit je je het liefst af van de buitenwereld, maar dit zorgt op den duur meestal voor depressieve gevoelens. Sociale contacten zorgen juist voor afleiding.
  • Pieker niet over morgen. Leef niet in het verleden. Accepteer wat er gebeurd is en leef in het heden.
  • De meeste mensen met een burn-out hebben één ding gemeen: perfectionisme. Deze eigenschap zorgt voor veel druk. Probeer het perfectionisme los te laten, door bijvoorbeeld in therapie te gaan.
  • Herstel van je burn-out door veel te lachen. Tijdens het lachen maakt je lichaam het stofje endorfine aan. Endorfine bestrijdt stress en geeft je een gelukkiger gevoel.

Burn-out voorkomen: wat kun je zelf doen?

Om een burn-out te voorkomen kun je het volgende doen:

  • Erken allereerst dat je last hebt van stress. Wanneer je een paar symptomen herkent, onderneem dan zelf al actie. Pas de dingen op het werk en in je privéleven aan die voor stress zorgen. Bespreek werkgerelateerde problemen met je leidinggevende. Durf nee te zeggen als je geen tijd hebt voor extra werkzaamheden. Je kunt ook privéproblemen met je leidinggevende of een collega bespreken, gewoon om je hart te luchten.
  • Leef gezond, beweeg veel en doe dingen die je leuk vindt. Het maakt niet uit wat voor sport je beoefent, als je maar beweegt. Eet gezonde voeding. Als je je lichamelijk goed voelt, gaat het geestelijk vaak ook beter.
  • Probeer je te ontspannen, maar lukt het niet? Schakel hulp in. Er zijn speciale trainingen waarin je leert met stress om te gaan. Maak een afspraak met je huisarts voor meer informatie over deze trainingen.

Via solvo kun je meer informatie krijgen over burn-out

Auteur: Jacqueline van Kuler In samenwerking met: Wim van Donselaar

Bronnen: Stichting Burnout, Gezondheidsplein.nl, GGZ Groep, Mindtuning, Albertsonnevelt.nl, Stichting mirro

Pagina laatst aangepast op 1 juli 2019


Gerelateerd