Blindedarmontsteking bij kinderen

Wat is een blindedarmontsteking?

Een blindedarmontsteking is een ontsteking van de blinde darm. Dit is een aanhangsel van de dunne darm, gelegen bij de overgang van dunne darm naar dikke darm. Het wordt ook wel appendix genoemd en ligt rechts onder in de buik. Blindedarmontsteking wordt ook wel appendicitis genoemd. Blindedarmontsteking kan op alle leeftijden voorkomen, maar wordt meestal gezien tussen de vijftien en dertig jaar. Deze aandoening komt net zoveel bij jongens als bij meisjes voor. Een blindedarmontsteking komt zelden voor onder de leeftijd van drie jaar. Eén op de zestien Nederlanders krijgt ooit te maken met een blindedarmontsteking.

Symptomen blindedarmontsteking

De klachten bij een blindedarmontsteking ontstaan vrij plotseling en ontwikkelen zich snel. Meestal zijn de volgende verschijnselen aanwezig:

  • hevige buikpijn rondom de navel, die zich later verplaatst naar rechts onder in de buik
  • koorts (37,5 tot 38,5 graden)
  • een ziek gevoel
  • hevige pijn bij het bewegen, springen of rijden over een hobbel

Daarnaast kan uw kind last hebben van:

  • minder zin in eten
  • misselijkheid
  • braken
  • verstopping of juist diarree
  • een buik die plankhard aanvoelt

Hoe ontstaat een blindedarmontsteking?

Een blindedarmontsteking ontstaat waarschijnlijk doordat de verbinding van de blindedarm met de dikke darm wordt afgesloten. Dit zou vaak gaan om een hard klontje ontlasting. Bij kinderen die weinig vezels eten, kunnen gemakkelijk klontjes ontlasting ontstaan. Door de afsluiting van de blindedarm kan deze zich niet legen. Hierdoor kunnen bacteriën zich daar vermenigvuldigen en tot een ontsteking van de blindedarm leiden. Als de uitgang van de blindedarm vernauwd is, ontstaat gemakkelijker een blindedarmontsteking.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een blindedarmontsteking is pijnlijk en kan zonder behandeling ernstig verlopen. Een ontstoken blindedarm kan leiden tot een ontsteking van weefsels in de buurt van de blindedarm of openbarsten. Zo kan een buikvliesontsteking ontstaan. Een buikvliesontsteking ontstaat bij één op de vijf kinderen met een blindedarmontsteking. Een buikvliesontsteking is een ernstige aandoening. Daarbij wordt uw kind nog zieker. Het kan een snelle hartslag krijgen en hoge koorts (boven de 38,5 graden). Om dit te voorkomen, moet een blindedarmontsteking altijd behandeld worden.

Onderzoek Als de huisarts vermoedt dat uw kind een blindedarmontsteking heeft, stuurt hij uw kind door naar de (kinder)chirurg in het ziekenhuis. Deze onderzoekt uw kind verder om te kijken of er inderdaad sprake is van een blindedarmontsteking of dat er misschien een andere oorzaak is van de klachten. Bij het onderzoek luistert en voelt de (kinder)chirurg naar de buik. Ook probeert hij met zijn vinger via de anus (het poepgaatje) de blindedarm te voelen. Dit kan voor uw kind vervelend en pijnlijk zijn, maar het is nodig om de juiste diagnose te stellen. Vaak wordt er bloed afgenomen, om te kijken of er aanwijzingen zijn voor een ontsteking in het bloed. Ook wordt de urine onderzocht om te kijken of er geen blaasontsteking is. Soms is het nodig om een echo, foto of scan van de buik te laten maken. Het wordt niet altijd duidelijk wat de oorzaak van de buikpijnklachten is. In dat geval kan er voor gekozen worden om een aantal uren thuis of in het ziekenhuis af te wachten hoe het verder gaat met de buikpijnklachten. Mocht dan nog niet duidelijk zijn wat er aan de hand is, kan een kijkoperatie uitgevoerd worden. Tijdens de kijkoperatie wordt beoordeeld of de blindedarm ontstoken is en deze kan direct worden verwijderd. Soms is niet alleen de blindedarm ontstoken, maar ook de weefsels in de buurt van de blindedarm. Dit noemen we een infiltraat en heeft een andere behandeling nodig dan een blindedarmontsteking alleen.

Behandeling Als de diagnose blindedarmontsteking is gesteld, wordt uw kind geopereerd. Voor de operatie moet uw kind nuchter zijn. Dit houdt in dat uw kind twaalf uur voor de operatie niet mag eten en drinken. Het kan voorkomen dat uw kind een aantal uur moet wachten op een operatie.

Narcose Voor de operatie wordt uw kind in slaap gebracht met medicijnen of via een infuus of een kapje op de mond. Vaak is het mogelijk om bij uw kind te blijven totdat het slaapt. Operatie De chirurg haalt via een klein sneetje onder in de buik, de ontstoken blindedarm eruit. Soms gebeurt dit via een kijkbuis en een videocameraatje. Tijdens de operatie kijkt de chirurg of er nog meer ontstoken is behalve de blindedarm. Als dat zo is, moet de operatie soms worden uitgebreid en blijft er vaak een wat groter litteken achter.

Na de operatie Na de operatie gaat uw kind naar de uitslaapkamer. Vaak is het mogelijk om bij uw kind te zijn, als het weer wakker wordt. Als uw kind goed wakker is, gaat het naar de kinderafdeling. Uw kind heeft nog een infuus in de arm, waardoor het vocht krijgt toegediend. Voor pijn na de operatie, krijgt uw kind pijnstillende medicijnen. De chirurg en de kinderarts onderzoeken de buik van uw kind. Door de operatie bewegen de darmen de eerste dagen nog niet goed. Als de darmen weer goed bewegen, mag uw kind voorzichtig beginnen met eten en drinken. Als dit weer normaal gaat en er weinig of geen pijn is, mag het na enkele dagen weer naar huis. In de meeste ziekenhuizen is het mogelijk om bij uw kind te zijn, te blijven slapen en voor uw kind te zorgen. De wondverzorging wordt meestal wel door de verpleegkundige gedaan.

Thuis Meestal mogen na zeven dagen de hechtingen verwijderd worden. Soms doet de huisarts dit en hoeft uw kind hiervoor niet naar het ziekenhuis. Uw kind mag thuis alles doen waar het zelf zin in heeft. Vaak is er enkele weken na het ontslag een nacontrole bij de (kinder)chirurg in het ziekenhuis. Als uw kind zich goed voelt, kan het ook gewoon weer naar school. Uw kind kan na de operatie nog lichte buikpijn houden. Als de buikpijn toch weer hevig wordt of als uw kind koorts krijgt is het aan te raden om contact met uw huisarts op te nemen.

Complicaties Bij iedere operatie is er een kans op een complicatie. Deze kans is klein bij een blindedarmontsteking. Door een complicatie duurt het herstel vaak langer en moet uw kind langer in het ziekenhuis blijven. Complicaties kunnen zijn:

  • een bloeding tijdens of na de operatie zijn. Soms is dan een nieuwe operatie nodig, om de bloeding tot stilstand te brengen
  • de wond kan ontstoken raken. Bij een ernstige ontsteking is het vaak nodig om antibiotica te geven. Als er een ontsteking ontstaat op de plaats waar de dikke darm heeft gezeten, moet de wond soms weer opengemaakt worden om de pus naar buiten te laten komen
  • er kunnen verklevingen van de darmen ontstaan na een operatie in de buik. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Achter zo’n verkleving kan een darmlus blijven haken en dichtgedrukt worden. Dan ontstaat heftige buikpijn. Bij heftige buikpijn na een operatie is het verstandig om contact met de huisarts op te nemen

Infiltraat Soms is niet alleen de blindedarm ontstoken, maar ook het weefsel en de darmen in de omgeving van de blindedarm. We spreken dan van een infiltraat of ook wel appendiculair infiltraat. Een acute operatie is dan niet zinvol, omdat dan niet al het ontstoken weefsel kan worden weg gehaald. Er wordt dan afgewacht tot de ontsteking van de darmen spontaan weer verdwijnt. Dit kan enkele weken duren. In die tijd moet uw kind rust houden. Soms wordt uw kind hiervoor opgenomen in het ziekenhuis, vaak kan het ook thuis uitrusten. Als uw kind erg ziek is en hoge koorts heeft, zijn vaak medicijnen (antibiot ica) nodig om de ontsteking tot rust te krijgen. Uw kind wordt regelmatig onderzocht en het bloed wordt gecontroleerd op ontsteking. Als de ontsteking tot rust is gekomen, volgt een operatie om de blindedarm te verwijderen.

Wanneer naar de huisarts?

Buikpijn bij kinderen kan veel oorzaken hebben. Meer hierover vindt u in de informatiefolder 'Buikpijn bij kinderen'. U kunt het beste uw kind zelf de plaats van de buikpijn laten aanwijzen. Er kan sprake zijn van een blindedarmontsteking, als uw kind:

  • buikpijn heeft, eerst in de hele buik en later rechts onder in de buik
  • koorts heeft
  • ziek is

Het is dan zeker aan te raden contact met uw huisarts op te nemen. Deze zal na onderzoek zo nodig doorverwijzen naar de (kinder)chirurg in het ziekenhuis.

Wat kunt u zelf doen aan een blindedarmontsteking?

U kunt zelf niets doen aan een blindedarmontsteking. Deze moet worden behandeld in het ziekenhuis. Voor een ziek kind kunnen onderzoeken en behandelingen in het ziekenhuis vervelend zijn. Het is daarom belangrijk om bij uw kind te blijven en om te kijken wat het prettig vindt in deze situatie. Het beste kunt u uitleggen wat er gaat gebeuren of dit duidelijk laten uitleggen door de behandelaar. In veel ziekenhuizen zijn ook plaatjesboeken van onderzoeken en behandelingen, zodat uw kind weet wat het te wachten staat. Neem een vertrouwde knuffel mee van huis. Vaak is het ook mogelijk om mee te gaan naar de operatiekamer totdat uw kind slaapt en weer bij uw kind te zijn op het moment dat het wakker wordt.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen voor een blindedarmontsteking

Een blindedarmontsteking wordt vaak veroorzaakt door harde klontjes ontlasting. Deze ontstaan wanneer de ontlasting traag door de darmen gaat. Door te zorgen voor een goede afvoer door de darmen, is de kans op een blindedarmontsteking kleiner. Verstopping of obstipatie moet dus zoveel mogelijk worden voorkomen. De volgende maatregelen helpen daarbij:

  • laat uw kind voldoende drinken (minstens 1 tot 1,5 liter per dag, afhankelijk van de leeftijd van uw kind)
  • laat uw kind voldoende vezelrijke producten eten (volkorenbrood en volkoren pasta)
  • laat uw kind voldoende bewegen (elke dag een uur lopen, rennen of fietsen)

Ondanks deze maatregelen, blijft de kans aanwezig dat uw kind een blindedarmontsteking krijgt.

Met medewerking van

W. van Donselaar, arts

Bronnen

  • Maag Lever Darm Stichting
  • Everdingen JJE, Glerum JH,Schobben AFAM,Wiersma Tj(red). Diagnose en Therapie 2013-2014. BSL, Houten. 2013
  • Lisdonk van de EH, Bosch van den SJHM, Lagro-Janssen ALM, Schers HJ. Ziekten in de huisartsenpraktijk vijfde druk  2008.  Reed Business, Amsterdam.

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd