Blaasontsteking bij mannen

Wat is een blaasontsteking/urineweginfectie?

De blaas is een opslagplaats voor de urine en zit onder in de buik. De urine komt via de urinebuis naar buiten. Als u een blaasontsteking heeft, is het slijmvlies van de blaas ontstoken en soms doet de urinebuis ook mee. In zeldzame gevallen kunnen ook de hogere urinewegen en nieren ontstoken zijn.

Symptomen blaasontsteking/urineweginfectie

Vaak heeft u een branderig of pijnlijk gevoel bij het plassen. U moet vaker naar het toilet, maar er komt steeds maar een klein beetje. U kunt een drukkend of pijnlijk gevoel hebben in de onderbuik.

De urine ruikt soms onaangenaam of is troebel, soms zit er zelfs een beetje bloed in de urine. Bij een blaasontsteking heeft men over het algemeen geen koorts, hooguit wat verhoging (minder dan 38 graden Celsius). Het kan ook zijn dat u nauwelijks klachten heeft en u niet eens merkt dat u een blaasontsteking heeft.

Prostatitis

Het kan zijn dat u naast de blaasontsteking een prostatitis heeft; dit is een ontsteking van de prostaat. De prostaat is een klier die onder in de buik net onder de blaas ligt. De urinebuis loopt van de blaas door de prostaat heen, richting de penis. Naast de bovengenoemde klachten kunt u in geval van een prostaatontsteking bovendien last hebben van zeurende pijn tussen de anus en de balzak, in de liezen of de rug. Vaak is het zo dat de urinestraal dan zwak is en soms is het moeilijk de plas op te houden.

Hoe ontstaat een blaasontsteking bij de man?

Een blaasontsteking wordt meestal door bacteriën veroorzaakt. Vaak zijn het bacteriën die in de darmen leven en via de urinebuis de blaas binnenkomen. Mensen die hun blaas niet goed kunnen leegplassen, bijvoorbeeld mannen met een vergrote prostaat, hebben meer kans op een blaasontsteking. Er blijft dan steeds een beetje urine in de blaas achter. Daarin kunnen de bacteriën gemakkelijker groeien. Verder kan een onderliggende ziekte, zoals suikerziekte, ervoor zorgen dat men vatbaarder is voor een blaasontsteking. Ook een prostatitis kan veroorzaakt worden door dezelfde soort bacteriën. Deze geven dan naast een infectie in de blaaswand, ook een infectie in de prostaat. In sommige gevallen is een seksueel overdraagbare bacterie, zoals de Chlamydia-bacterie, de veroorzaker van de infectie.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Standaardbehandeling Een ongecompliceerde blaasontsteking is niet gevaarlijk en goed te behandelen. Als de huisarts de ziekte heeft vastgesteld, kan hij een antibioticumkuur voorschrijven. In sommige gevallen reageert de blaasontsteking niet goed op deze standaardbehandeling. Dit kan komen door een onderliggende ziekte, zoals suikerziekte of een vergrote prostaat, die de uitstroom van urine belemmert. Soms slaat de behandeling wel aan, maar komt de blaasontsteking weer terug. Er is dan sprake van een terugkerende (een recidiverende) blaasontsteking. In beide gevallen moet verder gekeken worden naar de onderliggende oorzaak en is behandeling nodig om te voorkomen dat de blaasontsteking verergert.

Nierbekkenontsteking Als de infectie opstijgt van de blaas naar de hogere urinewegen, kan er een nierbekkenontsteking ontstaan. Dit is ernstiger dan een gewone blaasontsteking. U voelt zich hierbij vaak veel zieker. Vaak is er dan sprake van pijn in een of beide zijden van de rug, net onder de ribben. U heeft nu (hoge) koorts, soms koude rillingen en u moet vaak ook overgeven. Oorzaken van een nierbekkenontsteking kunnen zijn een niet of onvoldoende behandelde blaasontsteking. Verder treden opstijgende infecties vaker op als er een verstopping zit in de urinewegen, zoals een vergrote prostaat. Hierdoor kan de urine met bacteriën moeilijker wegstromen en vinden bacteriën makkelijker hun weg naar boven. Het langdurig terugstromen van de urine kan nierschade veroorzaken, zeker als er ook bacteriën in de urine zitten. Het is daarom belangrijk dat een blaasontsteking, en zeker een nierbekkenontsteking, goed behandeld wordt en dat een recidief wordt voorkomen.

Wanneer naar de huisarts?

Als u last heeft van een of meerdere van bovenstaande klachten, kan het verstandig zijn om naar de huisarts te gaan. De huisarts zal uw urine onderzoeken op bacteriën. U dient meestal wat urine op te vangen en mee te nemen. Dit kunt u het best doen door de voorhuid terug te trekken en eerst een beetje in het toilet te plassen voordat u de urine opvangt in een potje. Zo vangt u de ‘schoonste’ urine op, dus urine waar geen bacteriën in zitten die zich buiten de blaas bevinden. Breng dit binnen twee uur naar de huisarts. Wanneer dat niet lukt, kunt u de urine maximaal 24 uur in de koelkast bewaren. Verder zal de huisarts lichamelijk onderzoek doen. Bij oudere mannen of als daar aanleiding toe is, zal hij ook kijken of uw prostaat is vergroot. Dit doet hij door inwendig onderzoek (door vanuit de anus de prostaat te voelen).

Heeft de huisarts een blaasontsteking geconstateerd, dan zal hij antibiotica voorschrijven voor een aantal dagen. Het is belangrijk om die kuur af te maken, ook al heeft u geen klachten meer. Er kunnen anders nog bacteriën achterblijven die weer een nieuwe infectie kunnen veroorzaken.

Komt de urineweginfectie weer terug, dan zal de urine worden gekweekt om te kijken welke bacterie erin zit. Er kan dan een ander antibioticum worden gegeven waarvoor die bacterie wel gevoelig is. Verder zal de huisarts beoordelen of het nodig is nader onderzoek te doen naar de oorzaken. Ook wanneer u een prostatitis heeft, wordt doorgaans een antibioticumkuur voorgeschreven. Er dient dan wel gekeken te worden of de oorzaak misschien een seksuele overdraagbare aandoening is, zodat u en uw partner(s) op een juiste manier kunnen worden behandeld.

Wat kunt u zelf doen aan een blaasontsteking/urineweginfectie?

Bij een blaasontsteking is het in ieder geval belangrijk om veel te drinken; probeer minstens twee liter per dag te drinken. Hierdoor zult u veel plassen en de blaas ‘schoonspoelen’. Daarnaast is het van belang om goed uit te plassen zodat wordt voorkomen dat er wat urine in de blaas achterblijft. Ga bij klachten van een slappe straal en moeite met plassen naar de huisarts. U kunt dan een vergrote prostaat hebben.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Door elke dag veel (minstens twee liter) te drinken is de kans op een blaasontsteking kleiner. Plas regelmatig en plas uw blaas goed leeg. Zo voorkomt u dat de bacteriën zich kunnen vermeerderen. Ook is het beter om uw plas niet te lang op te houden. Heeft u een seksueel overdraagbare aandoening, dan is het verstandig om tijdens het vrijen een condoom te gebruiken. Zo kunt u voorkomen dat de bacteriën worden overgedragen op uw partner.

In samenwerking met

W. van Donselaar, arts

Bronnen

  • www.farmacotherapeutischkompas.nl
  • NHG Standaard: Urineweginfecties

Pagina laatst aangepast op 24 juni 2019


Gerelateerd