Angst bij maagklachten

Aandoening 1 maart 2016

Welke gedachten roepen maagklachten bij u op?

Maagklachten roepen bij iedereen wel bepaalde gedachten op. Wanneer pijn of een onaangenaam gevoel in de bovenbuik langer dan een paar dagen aanhoudt, denken
veel mensen dat er iets niet in orde is. De gedachten die we daarbij hebben, verschillen sterk per persoon.

De één denkt bij aanhoudende maagklachten aan stress op het werk, terwijl de ander een maagzweer of galstenen vermoedt. Weer een ander denkt dat hij misschien kanker in zijn buik
heeft. Het is niet vreemd dat mensen negatieve of sombere gedachten krijgen, zodra er iets met hun lichaam gebeurt dat afwijkt van wat ze gewend zijn.

In deze informatiefolder wordt besproken in hoeverre deze gedachten stroken met de medische werkelijkheid. Ook wordt hier besproken of stoppen met maagzuur remmers de kans op afwijkingen doet toenemen.

Angst voor kanker

Kanker van de maag of slokdarm is gelukkig zeer zeldzaam. Kanker is een aandoening die vooral bij mensen boven de vijftig jaar voorkomt en vrijwel altijd gepaard gaat met wat we “alarmsignalen” noemen.

De belangrijkste alarmsignalen die kunnen wijzen op kanker in de slokdarm of maag zijn:

  • onbedoelde vermagering
  • regelmatig overgeven
  • het voedsel blijft steken in de slokdarm.

Klachten die niet direct op kanker wijzen, maar mogelijk wel op een andere ernstige aandoening, zijn bloed overgeven en pikzwart verkleurde ontlasting. Ook  bloedarmoede bij maagklachten is iets wat om nader onderzoek vraagt.

Als uw klachten goed hebben gereageerd op maagzuurremmers of andere medicijnen, dan is het zeer onwaarschijnlijk dat uw klachten iets met kanker te maken hebben. Stoppen met de medicijnen zal de kans op een kwaadaardige afwijking ook niet doen toenemen.

Angst voor het terugkeren van de maagklachten

Maagklachten hebben in de meeste gevallen een gunstig verloop: driekwart van de mensen met maagklachten hebben na een bepaalde periode geen last meer van hun
maag. Bij een kwart van de mensen kunnen maagklachten echter wel terugkomen.

Van klachten die optreden omdat er zure maaginhoud in de slokdarm terugstroom (refluxklachten) is bekend dat ze regelmatig terug kunnen keren.
Maar we weten ook dat refluxziekte meestal niet permanent klachten geeft en dat dagelijks gebruik van een zuurremmer doorgaans overbodig is. Wanneer de
klachten zijn ontstaan door een zweer van de maag of twaalfvingerige darm (meestal kortweg “maagzweer” genoemd) bestaat er een grote kans dat er na
genezing van de zweer opnieuw een zweer ontstaat, vaak al binnen een jaar.

Sinds een aantal jaren weten we echter dat een maagzweer heel vaak veroorzaakt wordt door de maagbacterie Helicobacter pylori. Uitroeien van deze
bacterie met een samengestelde eradicatie kuur maakt dat de kans op terugkeer van de klachten vrijwel nul wordt.

Indien bij maagonderzoek geen oorzaak voor de klachten is gevonden (zogenaamde functionele maagklachten) bestaat er een kans dat de klachten niet door medicatie verdwijnen. Doen ze dat wel, dan is er natuurlijk ook een kans dat ze terugkomen als u de medicatie staakt. Maar ook dan is het nooit nodig om de medicijnen elke dag te gebruiken.

Het kan zijn dat verandering van uw leefstijl meer effect heeft (zie informatiefolder ‘Invloed van leefstijl op maagklachten’). Natuurlijk is het heel vervelend om vaak last van de maag te hebben. Er is echter in vele gevallen geen reden tot zorgen, dus probeert u gerust eens uit of u met minder medicijnen toe kunt of kunt stoppen. Uw huisarts kan u daarbij adviseren.

Angst voor een maagonderzoek

Een maagonderzoek is geen prettig onderzoek. Wanneer de arts met een dunne, buigzame slang uw keel en slokdarm binnengaat om de maag aan de binnenzijde te
inspecteren, kunt u de neiging krijgen over te geven of u kunt zich wat benauwd voelen. Als u ooit een maagonderzoek ondergaan heeft, dan weet u erover mee te
praten.

Gelukkig duurt een maagonderzoek nooit lang; met een kwartiertje is het meestal klaar, vaak nog sneller. Een maagonderzoek levert
vaak veel belangrijke informatie op, zoals zekerheid dat er geen maagzweer of kanker in de maag is.

Als u heel erg tegen het onderzoek opziet, dan kunt u van tevoren overleggen of u een rustgevende injectie kunt krijgen. Hiervan valt u niet in slaap maar wordt u wat suf. U merkt dan minder van het onderzoek en weet achteraf vaak niet precies meer wat er gedaan is. Na afloop moet u dan doorgaans wel twee uur in het ziekenhuis blijven tot u weer goed wakker bent. Verder mag u die dag niet meer autorijden en is het af te raden om belangrijke beslissingen nemen.

Soms adviseert de arts dat het beter is om een maagonderzoek te laten doen wanneer uw klachten na stoppen van maagzuur remmers weer beginnen. Misschien zou u liever gewoon weer met uw medicijnen beginnen. Toch moet u zich bedenken dat het verstandiger is om in zo’n geval even door te zetten, dan om alsmaar medicijnen te gebruiken zonder te weten waarom u ze nodig heeft.

In samenwerking met

Dr. A.O. Quartero (auteur)
Drs. W. van Donselaar (auteur)
Dr. G.J.B. Hurenkamp (consulent)
Dr. P. Fockens (consulent)
Dr. P.J.G. Schreurs (consulent)

Bronnen

  • NHG-Standaard Maagklachten 2013
  • Maag Lever Darm Stichting
  • Jones R. When is endoscopy appropriate in dyspepsia? Am. Coll. Gastroenterol 1993;88:981-2.
  • Sante SA, Patel P, Jazrawi R, Northfield TC. The impact of direct access endoscopy, Helicobacter pylori near patient testing and acid suppressant on the management of dyspepsia in general. Int J Clin Pract 1997;51:497-9
  • Wiklund I, Glise H, Jerndal P, Carlsson J, Talley NJ. Does endoscopy have a positive impact on quality of life in dyspepsia? Gastrointest. Endosc. 1998;47:449-54.
  • Bleijenberg, van der Horst HE, Fennis JFM Functionele buikklachten in: Psychologie en Geneeskunde behavioural medicine Kaptein A et al (red.) Bohn Stafleu Van Loghum, 2000; 156-76.