Een aanval van duizeligheid kan eng zijn, maar gelukkig is er zelden iets ernstigs aan de hand. De oorzaak van duizeligheid kan variëren van stress tot een aandoening aan het binnenoor.

Ongeveer 1 op de 30 huisartsbezoeken heeft te maken met duizeligheid. Vrouwen gaan er 2 keer zo vaak mee naar de dokter als mannen. Bij het ouder worden komt duizeligheid vaker voor. Bij 1 op de 3 patiënten blijft een bevredigende diagnose trouwens uit: er wordt nooit een duidelijke oorzaak gevonden.

2 soorten duizeligheid
Duizeligheid is moeilijk te benoemen, iedereen ervaart weer andere klachten. Grofweg kun je 2 categoriën benoemen. Bij draaiduizeligheid lijkt het alsof alle objecten om je heen bewegen, of heb je het gevoel dat je zelf beweegt. Daarbij kun je last hebben van misselijkheid, braken, bleekheid en angst. Soms bewegen je oogballen heen en weer (nystagmus). Bij een tweede categorie klachten ervaar je een licht gevoel in je hoofd, alsof je bijna flauwvalt.

Draaiduizeligheid
Bij draaiduizeligheid is de boosdoener vaak een stoornis in het evenwichtsorgaan. Dit is een klein, kwetsbaar orgaan dat in het binnenoor verscholen ligt. Een gangbaar ziektebeeld die hierbij hoort is benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD). Bij BPPD is duizeligheid een gevolg van een beweging van je hoofd. Denk aan draaien in bed, voorover bukken of omhoog kijken. De duizeligheid duurt niet langer dan een paar minuten. De klachten gaan bij de meeste mensen vanzelf over. Bij neuritis vestibularis duurt een aanval duizeligheid veel langer, soms een paar dagen. Mensen die hier last van hebben kunnen soms niets anders doen dan met dichte ogen op hun bed blijven liggen. Langzaam maar zeker verminderen de klachten, dat kan soms wel een paar weken duren. De oorzaak is niet bekend.

De ziekte van Menière
Ook kan draaiduizeligheid duiden op de ziekte van Ménière. Een aanval gaat vaak gepaard met slecht horen en oorsuizen (tinnitus), vaak begint het aan 1 oor. Een aanval duurt 20 minuten tot enkele uren. Maar de klachten kunnen nog een paar dagen blijven. Over de oorzaak van deze ziekte is nog weinig bekend, waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol.

Licht in je hoofd
Heb je een licht gevoel in je hoofd, alsof je flauwvalt, dan kan een angststoornis in het spel zijn. Hyperventilatie - bijvoorbeeld als gevolg van een paniekaanval - kan duizeligheid in de hand werken. Angst kan duizelig maken, maar omgekeerd werkt het ook: omdat je duizelig bent, kun je bang worden of in paniek raken. Ook een depressie kan gepaard gaan met duizeligheid. Ouderen kunnen last hebben van een verlaagde bloeddruk: te herkennen aan een licht gevoel in je hoofd nadat je opstaat uit een zittende of liggende houding.

Lastige diagnose
Het is voor een huisarts vaak lastig om snel een goede diagnose te stellen. De oorzaken zijn namelijk legio en lopen erg ver uiteen. Behalve de bovenstaande oorzaken kan duizeligheid onder meer ook te maken hebben met medicijngebruik (antibiotica, pijnstillers, slaappillen en plaspillen bijvoorbeeld), hoge koorts, migraine, een hartstoornis, dementie, slecht zien, diabetes of alcohol- en drugsgebruik.

Naar de huisarts
Als je met duizeligheidsklachten naar de dokter gaat, bereid het bezoek dan goed voor en probeer voor jezelf de volgende vragen alvast te beantwoorden. Dat maakt het vinden van een oorzaak wellicht iets eenvoudiger:

• Hoe zou je de duizeligheid omschrijven?
  
• In welke situaties heb je er last van?
  
• Hoe lang heb je er al last van?
  
• Moet je op bed blijven liggen of kun je gewoon functioneren?
  
• Heb je ook andere klachten tijdens een aanval van duizeligheid?
  
• Gebruik je medicijnen en zo ja, welke?

Auteur: Ton Bakker
Bronnen: NHG, Apeldoorns duizeligheidscentrum, Janssen-Cilag

• TIP: Er is een nieuw handboek voor mannen. Bekijk hier het 1e hoofdstuk. (Sorry... niet voor mannen onder de 38)

---

Trefwoorden van dit artikel: Depressie - Angst - Stress - Migraine - Psychosomatiek - Lage bloeddruk - Koorts

---