Glutenallergie - wees er snel bij
| Geplaatst op: 03-03-2009 | Stuur door Print Lettergrootte |
Glutenallergie, coeliakie of glutenintolerantie: het zijn allemaal benamingen voor eenzelfde vervelende darmaandoening.
Naar schatting 80.000 mensen in Nederland hebben last van glutenallergie. Hiervan is 2/3 vrouw. Het aantal mensen dat glutenallergie heeft zonder het te weten, is waarschijnlijk groter; mogelijk gaat het om 160.000 mensen. Dit komt omdat de klachten vaak zo vaag zijn, dat je niet snel aan een glutenallergie denkt.
Wat is glutenallergie?
Bij mensen met coeliakie veroorzaakt voedsel dat gluten bevat, beschadiging aan het slijmvlies van de dunne darm. Gluten komen voor in tarwe, haver, rogge, gerst, spelt en kamut. Door de beschadiging aan je darmwand (vlokatrofie), kan je dunne darm niet meer goed voedingsstoffen opnemen (malabsorptie). Dit kan ernstige gevolgen hebben voor je gezondheid.
De beschadiging van het darmslijmvlies komt door een reactie van je immuunsysteem op één van de bouwstenen van gluten; het aminozuur gliadine. Gliadine heeft niet altijd in tarwe gezeten. Tarwesoorten die nu op de akkers staan, zijn nakomelingen van een soort die 8.000 jaar geleden in Irak is ontwikkeld. In die Irakese tarweplant kwamen voor het eerst bepaalde gliadines voor.
Antistoffen of enzymen
De exacte oorzaak van glutenallergie is nog steeds niet gevonden. Wel is duidelijk dat erfelijkheid een rol kan spelen. Waarschijnlijk ziet het afweersysteem gluten als een schadelijke stof waartegen afweerstoffen (antistoffen) worden gemaakt. Deze afweercellen breken het slijmvlies van de darm af.
Andere onderzoekers menen dat coeliakie-patiënten de gluten niet op een normale manier kunnen verteren. Dit zou komen door een gebrek aan eiwitsplitsende stoffen (enzymen), waardoor fragmenten ontstaan die schadelijk zouden zijn voor het darmslijmvlies. Onderzoekers zijn er ook nog niet uit waarom de allergie zich vaak pas op latere leeftijd openbaart, meestal tussen 20 en 40 jaar. Als de ziekte zich op latere leeftijd voordoet, gebeurt dit vaak na een periode van stress, een operatie, een bevalling of een infectie. Vermoed wordt dat glutenallergie op jongere leeftijd al wel sluimerend aanwezig was.
Lichamelijke kenmerken bij glutenallergie
Als je coeliakie hebt, kun je verschillende klachten en verschijnselen vertonen. Maar het komt ook voor dat mensen geen of slechts wat vage klachten hebben. Lang is gedacht dat mensen met coeliakie altijd last hadden van diarree en kampten met gewichtsverlies, maar in de afgelopen jaren is het beeld van klachten bijgesteld. Zo kan ook obstipatie voorkomen, en niet alle patiënten verliezen gewicht.
Bij volwassenen zijn de symptomen meer algemeen dan bij kinderen. We zetten de meest voorkomende symptomen voor je op een rijtje:
|
Volwassenen |
Kind/Baby |
|
· Diarree of obstipatie · Gewichtsverlies · Buikpijn, kramp · Bloedarmoede · Moeheid · Botpijn, osteoporose · Stoornissen in de menstruatie · Afwijkingen in het mondslijmvlies · Algeheel gevoel van ziek zijn · Humeurigheid |
· Grote hoeveelheid · Opgezette buik, buikpijn · Weinig eetlust · Overgeven · Diarree · Obstipatie · Huilerig en humeurig |
Wees er snel bij
Als je last hebt van bovengenoemde verschijnselen, kan het van groot belang zijn om zo snel mogelijk vast te stellen of je coeliakie hebt. Bij jonge kinderen kunnen groeistoornissen en een groeiachterstand ontstaan. Deze zijn vaak moeilijk weer goed te maken.
Bij volwassenen bestaat een verhoogde kans op complicaties, zoals verminderde vriuchtbaarheid, miskramen, botontkalking, neurologische en psychische problemen. Een glutenvrij dieet is de enige remedie tegen coeliakie. Het volledig herstellen van het darmslijmvlies duurt na de start van het dieet een paar maanden tot een jaar.
Glutenvrij tarwe
Een glutenvrij dieet dient nauwkeurig en levenslang te worden volgehouden. Gelukkig komen er steeds meer glutenvrije producten op de markt. De Wageningse plantenfysioloog Teun van Herpen heeft zelfs ontdekt dat er manieren zijn om hypo-allergeen graan te verkrijgen. Volgens Van Herpen is het mogelijk dat veredelaars het graan dat nu op de akkers staat, zodanig terug kunnen ontwikkelen dat de ziekmakende gliadines verdwijnen. Maar het kan nog wel zo'n 10 jaar duren voordat er glutenvrij tarwebrood in de supermarkt ligt.
Auteur: Rachel van de Pol
Bron: Medisch A-Z, Volkskrant, Nederlandse Coeliakie Vereniging
Trefwoorden van dit artikel: Voedselallergie - Allergie baby - Allergie
Reacties
