
Bij artritis is er sprake van een gewrichtsontsteking. Sommige darmziekten, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, kunnen gepaard gaan met gewrichtsontstekingen. Het gaat hierbij vaak om de rug , het bekken en de armen en benen. De artritis blijkt vaak al te bestaan voordat de darmziekte zich manifesteert. Artritis bij darmziekten begint meestal tussen de 25 en 45 jaar. Het komt bij mannen en vrouwen even vaak voor.
Het aangedane gewricht doet pijn en is stijf. Soms kan is gewricht pijnlijk, dik en warm. Bij deze darmziekten kunnen soms ook andere klachten optreden, zoals huidklachten, oogproblemen en aften in de mond.
Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is er sprake van een ontregeling van het immuunsysteem. Hierdoor ontstaan er ontstekingsreacties in de darmen. Dezelfde mechanismen kunnen ook in de gewrichten spelen.
Aan de hand van de klachten, de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en röntgenfoto’s kan door de arts de diagnose gesteld worden. Het bloed wordt onderzocht op aanwijzingen voor ontsteking en genetische factoren. De röntgenfoto kan aanvullende informatie geven, maar vaak zijn er op een foto van een ontstoken gewricht geen bijzonderheden te zien.
Bij de ziekte van Crohn wisselen de klachten van de darmen en die van de gewrichten zich over het algemeen af en zijn meestal niet op hetzelfde moment aanwezig. Bij colitis ulcerosa is dat juist vaak wel het geval. De ontsteking kan hierbij soms verspringen van het ene naar het andere gewricht. De gewrichtsklachten zijn over het algemeen voorbijgaand. Zelden is sprake van beschadiging van het gewricht.
De behandeling van de gewrichtsklachten is symptomatisch. Dat wil zeggen gericht op het verminderen van de pijn en de ontsteking. Verschillende medicijnen grijpen hierop aan. Eerst zal gekozen worden voor een ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID). Bij onvoldoende effect wordt gekozen voor krachtigere middelen die ingrijpen op de immuunreactie en/of -systeem ( sulfasalazine, methrotrexaat, biologicals)
In het algemeen is het aan te raden met klachten die wijzen op een artritis snel een afspraak met de huisarts te maken. Het gaat daarbij om klachten van stijfheid en pijn. Ook kan een gewricht dik en warm zijn. De huisarts kan nagaan wat de oorzaak van uw klachten is. Aan de hand daarvan kan een behandeling ingesteld worden. Bij sommige vormen van artritis is een snelle behandeling nodig om de kans op gewrichtsschade te verkleinen.
Er is nog veel onduidelijk over het ontstaan van artritis bij darmziekten. Waarschijnlijk kunt u zelf niets doen om het ontstaan van artritis te voorkomen. Wel zijn er factoren die een gunstig effect hebben op het beloop en de ernst van de klachten. Een aantal van deze factoren kunt u zelf beïnvloeden. (zie : Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen’).
Lichaamsbeweging: bewegen is belangrijk voor het soepel houden van de gewrichten, het voorkomt botontkalking en heeft een gunstig effect op het hart en de longen. Sporten, waarbij de gewrichten gelijkmatig belast worden, hebben de voorkeur (wandelen,fietsen,zwemmen). De belasting moet afgestemd worden op de klachten. Bij een toename van de klachten na of tijdens sporten moeten de intensiteit teruggebracht worden. Een fysiotherapeut kan u hierbij begeleiden. Het voorkomen van overbelasting is belangrijk.
Voeding: Een gezonde afwisselende voeding en een gezond lichaamsgewicht hebben een gunstig effect. Overmatig alcoholgebruik is nadelig.
Warmte: Over het algemeen heeft warmte een gunstig effect op de klachten, dit kan bijvoorbeeld met een warm bad of warme douche.
Wim van Donselaar (auteur)
• Meer van der J, Stehouwer CDA, Ottenlander den GJH. Interne geneeskunde, elfde herzien druk. Bohn Stafleu van Loghum. Houten/Diegem: 1996.
• Reumafonds.nl
• NHG-Standaard Artritis, Janssens HJEM, Lagro HAHM, Van Peet PG, Gorter KJ, Van der Pas P, Van der Paardt M, Woutersen-Koch H, . Huisarts Wet 2009;52(9):439-53.
• http://www.fk.cvz.nl/ (Farmacotherapeutisch Kompas)