Ziekte van Crohn

Wat is de ziekte van crohn?

De ziekte van Crohn is een chronische aandoening van het maagdarmkanaal. Het wordt ook wel een chronische inflammatoire (ontstekingsachtige) darmziekte genoemd. In het Engels wordt de term IBD (Inflammatory Bowel Disease) gebruikt. De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking die meestal voorkomt in de dunne en/of dikke darm, die vaak tussen het vijftiende en dertigste levensjaar de eerste klachten geeft. Veel zeldzamer zijn plaatsen als de slokdarm en/of maag.

De ziekte van Crohn heeft een uiterst grillig verloop. Bij sommige mensen breidt de ontsteking zich snel uit naar andere darmgedeelten (acute fase), terwijl het bij anderen door de jaren heen weinig klachten geeft en nauwelijks behandeling nodig heeft (chronische fase).

Symptomen ziekte van crohn

De meest voorkomende klachten zijn:

• frequent (water)dunne ontlasting hebben
  de ontstoken darm kan niet voldoende vocht opnemen
• vermagering, bloedarmoede of groeiachterstand
  de ontstoken darm neemt bepaalde voedingsstoffen minder goed of onvoldoende op, waardoor er tekorten in het lichaam kunnen ontstaan
• bloedverlies
  door de ontsteking ontstaan wondjes in het darmslijmvlies waardoor bloedverlies bij de ontlasting kan optreden
• vernauwing (stenose)
  Wanneer de ontsteking op een bepaalde plaats zeer heftig is (in de zogeheten acute fase) kan er een, vaak omkeerbare, vernauwing in de darm ontstaan. Dit is het gevolg van een zwelling van het darmslijmvlies. Deze kan later ook ontstaan door een zich ontwikkelend littekenweefsel. Ook bij een relatief rustig verloop van de ontsteking in de darm kan zich op den duur littekenweefsel vormen. Dit vaak starre bindweefsel kan net als in de acute fase aanleiding geven tot vernauwing en zelfs afsluiting van de darm

Naast deze klachten kunnen nog andere verschijnselen optreden:

• fistels/abcessen
  Wanneer de ontsteking overslaat op andere darmgedeeltes of omliggende organen kunnen zich onnatuurlijke verbindingen (fistels) vormen. Deze fistels kunnen doorlopen tot in andere organen en in de huid. Bekend zijn fistels rondom de anus. Soms kan zich een abces (etterbuil) vormen; hierbij bevindt zich pus in een holte van het lichaam
• pijn in de gewrichten
  Bij een aantal patiënten beperkt de ontsteking zich niet alleen tot het maagdarmkanaal. Ook pijnlijke zwellingen van bijvoorbeeld knieën, ellebogen en polsen kunnen voorkomen
• oog- en huidaandoeningen
  Ook hierbij beperkt de ontsteking zich niet alleen tot het maagdarmkanaal

Hoe ontstaat de ziekte van crohn?

De oorzaak van de ziekte van Crohn is onbekend. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat zowel erfelijke factoren als omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van deze ziekte, bijvoorbeeld stress en roken. Het menselijk lichaam beschikt over verdedigingsmechanismen tegen indringers zoals bacteriën en virussen. Bij de ziekte van Crohn valt dit verdedigingsmechanisme het eigen lichaam aan, met een ontstekingsreactie in het maag-darmkanaal als gevolg.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een probleem bij de ziekte van Crohn is de onzekerheid over het verdere beloop. Soms blijft de ontsteking beperkt tot een klein deel van de darm. In andere gevallen beslaat de ontsteking een veel groter gedeelte van de darm. Er zijn grote verschillen in ernst en aard van de klachten, en in het resultaat van de behandeling. De meeste patiënten kunnen na behandeling weer een gewoon leven leiden. Zij hebben betrekkelijk weinig klachten. De kwaliteit van hun leven is vergelijkbaar met die van mensen zonder de ziekte van Crohn.

Een aantal patiënten met deze ziekte heeft echter een zeer moeilijk te controleren ontsteking. Bij hen is uitgebreide behandeling met medicijnen nodig. Soms is een ziekenhuisopname nodig, of zelfs een operatie. Ook moeten de meesten van hen regelmatig gecontroleerd worden door een specialist. Dit is bij voorkeur een maag-darm-leverarts; het kan echter ook een internist, kinderarts en/of chirurg zijn. Controles bestaan uit lichamelijk onderzoek, vaak bloedonderzoek en soms endoscopisch onderzoek.

Wanneer naar de huisarts?

Het is raadzaam om naar de huisarts te gaan, als u:

• bloed verliest bij de ontlasting
• langer dan twee weken diarree heeft
• onbedoeld gewicht verliest (meer dan drie kilo in een maand tijd)
• zeer veel last heeft of houdt van buikklachten
• zich zorgen maakt of blijft maken
• zich over het algemeen niet goed voelt

Ook is het goed om uw huisarts te raadplegen, als:

• er darmziekten in uw familie voorkomen
• langer bestaande darmklachten anders van aard worden

Wat kunt u er zelf aan doen?

Stoppen met roken
Roken is zeer schadelijk voor uw gezondheid. Het roken van sigaretten is een risicofactor voor het ontstaan van de ziekte van Crohn en het vertraagt de genezing. Stoppen met roken vermindert het aantal oplevingen van deze ziekte met veertig procent. Als het niet lukt om zelfstandig te stoppen met roken, is het verstandig om met uw huisartsenpraktijk contact op te nemen om te kijken wat voor u goede methoden zijn om er vanaf te komen.

Het blijkt dat mensen met de ziekte van Crohn die roken, vaker geopereerd worden aan hun darmen en zich vaak minder goed voelen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat roken de vorming van stolsels in de bloedvaten (trombose) van de darm bevordert, waardoor een ontsteking kan ontstaan.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Spanning en nervositeit veroorzaken bij de meeste mensen klachten van het maagdarmkanaal. Dat geldt ook voor mensen met de ziekte van Crohn, dit is aangetoond door wetenschappelijk onderzoek. Het ziektebeloop is in het algemeen gunstiger bij mensen die geen last hebben van spanningen of stress. De ziekte zelf kan echter ook stress veroorzaken.

Een specifieke voedingstherapie met zogenaamde anti-oxidanten en visolie-vetzuren kan de voedingstoestand van patiënten met de ziekte van Crohn verbeteren.