Gordelroos

Wat is gordelroos?

Gordelroos is een afgegrensde en eenzijdige huidaandoening, gekenmerkt door lokale (zenuw)pijn en uitslag. Gordelroos berust op een tweede opvlamming van een eerdere infectie met het zogenaamde humane zoster-varicellavirus in een bepaald huidgebied.
Per jaar krijgen drie à vier van de duizend mensen gordelroos, vrouwen iets vaker dan mannen. De ziekte komt duidelijk vaker voor op oudere leeftijd.

Symptomen gordelroos

U herkent gordelroos aan een pijnlijke uitslag op de huid: roodheid en blaasjes die in groepjes bij elkaar zitten. De uitslag zit maar aan één kant. In een vroege fase is er soms nog helemaal geen uitslag, maar een lokale pijnlijkheid van de huid. Gordelroos kan op rug, borst, flank en hoofd voorkomen. Ook spierpijn kan een eerste verschijnsel zijn.

Hoe ontstaat gordelroos?

Het zoster-varicellavirus behoort tot de groep van herpesvirussen. De eerste infectie met dit virus geschiedt in de kindertijd in de vorm van een waterpokkeninfectie. Daarna trekt het virus zich terug in de zenuwknopen in de wervelkolom. Op latere leeftijd kan het virus weer actief worden en zich via de aan de zenuwknoop verbonden zenuw uitbreiden naar de huid, waarop in dat huidgebied gordelroos ontstaat.

Is het ernstig en wat kan ik verwachten?

Gordelroos is doorgaans een onschuldige aandoening die uit zichzelf geneest en dus geen behandeling nodig heeft. Bij oudere mensen kunnen de klachten wel eens hardnekkiger zijn en reden zijn voor een bezoek aan de huisarts. Wanneer gordelroos in het gelaat voorkomt, is er kans op beschadiging van het oog die soms blijvend kan zijn. Verder kan gordelroos ernstig verlopen bij mensen met een verlaagde weerstand, zoals bij AIDS -patiënten of mensen die een transplantatie hebben ondergaan en daardoor weerstandsverlagende medicijnen moeten gebruiken.

Wanneer naar de huisarts?

Als u ongerust bent over een huiduitslag en aan gordelroos denkt, is het raadzaam de huisarts te bezoeken. Bij hevige pijn aan een gordelroosplek kan de huisarts pijnstillers of (in een vroeg stadium) geneesmiddelen tegen virusinfectie (aciclovir) voorschrijven. Ook als u zich er erg ziek bij voelt of als de gordelroos een groot gebied bestrijkt, is het verstandig de huisarts te raadplegen. De huisarts moet altijd worden geraadpleegd door:

• mensen met gordelroos of het vermoeden van gordelroos in het gelaat
• mensen met een verlaagde weerstand (bijvoorbeeld met AIDS of transplantatiemedicatie) en gordelroos
• mensen met meerdere gordelroosplekken
• mensen met heftige pijn in het huidgebied na het verdwijnen van gordelroos

Voor deze mensen bestaan goede behandelingsmogelijkheden, die alleen worden gegeven via huisarts of specialist.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Zelf kunt u niet veel doen aan gordelroos. Alleen bij een klacht als pijn kunt u een pijnstiller, zoals paracetamol, gebruiken.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen voor gordelroos

Gordelroos kan niet worden voorkomen. Bij hinder door wrijving met uw kleding kunt u de plek luchtig afdekken met verbandgaas. Gordelroos is erg besmettelijk. De aandoening kan bij kinderen die nog niet eerder in aanraking zijn geweest met het virus, waterpokken veroorzaken. Het virus kan worden overgedragen door het vocht in de blaasjes, en kan ook via de lucht worden overgedragen. Het is dan ook belangrijk om de blaasjes snel in te drogen met zwavelzinkolie. Daardoor wordt besmetting voorkomen en is de kans op een bacteriële infectie klein.