Sterilisatie van de man

Wat is sterilisatie van de man?

Definitieve methoden zijn methoden die een eind maken aan de mogelijkheid om zwanger te worden of een zwangerschap tot stand te brengen. Dit kan door sterilisatie van de man of sterilisatie van de vrouw. De term definitief is maar betrekkelijk. Soms is herstel van de vruchtbaarheid mogelijk. Soms kan de vruchtbaarheid zich ook spontaan herstellen, waardoor toch nog een zwangerschap tot stand komt.

Hoe werkt sterilisatie van de man?

Bij sterilisatie van man wordt de mogelijkheid van transport van de zaadcel weggenomen: zaadcellen worden nog wel gemaakt, maar kan het eitje van de vrouw niet meer bereiken.

Bij sterilisatie van de man worden beide zaadstrengen doorgeknipt en afgebonden. Als regel gebeurt dat poliklinisch onder plaatselijke verdoving. De ingreep kan uitgevoerd worden door iedere arts die daarin is getraind. Doorgaans is dat een uroloog of chirurg, maar ook sommige huisartsen, gynaecologen en artsen verbonden aan een instelling voor anticonceptie, seksualiteit en abortushulpverlening voeren de ingreep uit.

Hoe gebruikt u het?

Als blijkt dat de sterilisatie goed is uitgevoerd hoeft niet meer aan anticonceptie (zoals condooms) te worden gedacht om zwangerschap te voorkomen. Een sterilistatie beschermt alleen niet tegen Seksueel Overdaagbare Aandoeningen (SOA's).

Hoe betrouwbaar is sterilisatie van de man?

Definitieve methoden van anticonceptie zijn zeer betrouwbaar. Toch kan zwangerschap ontstaan na spontaan herstel van de doorgankelijkheid van een van de zaadleiders bij de man. Hoe jonger de leeftijd bij het uitvoeren van de sterilisatie, hoe groter de kans op spontaan herstel. De ervaring van de operateur speelt ook een rol. Hoe minder ervaring des te groter de kans op zwangerschap. Definitieve methoden zijn betrouwbaarder dan pil en koperspiraaltje. Het hormoonstaafje Implanon®, het hormoonspiraaltje Mirena® en het koperimplantaat Gynefix® zijn tenminste zo betrouwbaar als sterilisatie.

Sterilisatie van de man, zijn er bijwerkingen?

De absolute risico's die verbonden zijn aan het uitvoeren van een sterilisatie zijn gering. Als echter de kans op complicaties bij sterilisatie van de vrouw wordt vergeleken bij die van de man is de kans op ernstige complicaties bij de vrouw ca. 20 keer groter dan bij de man. Ditkomt doordat dat sterilisatie bij de vrouw een intra-abdominale ingreep is (m.u.v. de hysteroscopisch uitgevoerde sterilisatie) en sterilisatie bij de man onder plaatselijke verdoving kan plaats vinden. Om een idee te geven: wereldwijd overlijden 1,5 tot 4 per 100.000 vrouwen ten gevolge van de ingreep door complicaties bij de narcose of ten gevolge van een sepsis of bloeding. Bij 1 tot 6 vrouwen per 1000 treden beschadigingen op aan darm, ureter, blaas of bloedvaten. Bij de man komt soms een nabloeding of een plaatselijke infectie voor.

Wanneer naar de huisarts?

Als het besluit om zich te laten steriliseren is genomen is een bezoek aan de huisarts noodzakelijk ter bespreking van alle ins en outs van de voorgenomen ingreep. De huisarts zal dan een verwijzing regelen naar degene, die de gewenste ingreep kan uitvoeren.

Na de sterilisatie is een bezoek aan de huisarts nodig als:

er klachten zijn omtrent de sterilisatie
een hersteloperatie wordt gewenst

De kans op herstel van de zaadstrengen bij de man met daaropvolgende vruchtbaarheid bedraagt 20 – 40%, afhankelijk van de periode die verstreken is na de sterilisatie.

Hoe meer tijd er zit tussen de sterilisatie en de hersteloperatie, des te kleiner is de kans op herstel van de vruchtbaarheid. Dit komt omdat na de sterilisatie nogal eens antistoffen aangemaakt worden tegen de eigen zaadcellen, waardoor de kans op vruchtbaarheid sterk afneemt.

Is sterilisatie voor u geschikt?

Definitieve methoden zijn bij uitstek geschikt als het gezin voltooid wordt geacht. Definitieve methoden zijn ongeschikt bij instabiele relaties of emotionele gebeurtenissen.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Sterilisatie beschermt alleen tegen zwangerschap, niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (geslachtsziektes). Om beschermd te zijn tegen seksueel overdraagbare aandoeningen is het gebruik van barrièremiddel zoals een condoom of vrouwencondoom noodzakelijk. Meer hierover is te lezen in de folder barrièremiddelen. Alleen in een stabiele seksuele relatie is extra bescherming niet nodig.

Geadviseerd wordt om bij een nieuwe relatie extra bescherming te gebruiken en na 3 maanden beide partners te testen op de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen als chlamydia en HIV. Testen kan via de huisarts, maar ook indien gewenst anoniem via een instelling van de GGD. Adressen van alle GGD’s in Nederland zijn te vinden op www.ggd.nl