

Wat moet je doen bij een bijensteek of wespensteek? Een minder bekend insect is de daas of steekvlieg. Die steekt niet, maar bijt.
Bij de foto: bijen steken niet snel, na een steek gaan ze namelijk dood.
Bij een zachte winter is het aantal insecten in de zomer groot. En dan neemt het risico toe dat je gebeten of gestoken wordt. Het is belangrijk om te weten welk insect je te grazen heeft genomen. Dan weet je ook wat je het beste kunt doen en wat de eventuele gezondheidsrisico's zijn. Hier volgt een overzicht van een aantal veel voorkomende steken en beten, hoe je ze herkent, wat je moet doen en of ze gevaarlijk zijn.
Bijensteek
In Nederland komen veel bijen voor. Bijen steken alleen wanneer zij zich bedreigd voelen. Het zijn de zogenoemde wachterbijen die steken: dit zijn de bijen die de taak hebben hun volk te verdedigen.
Hoe herken je een bijensteek?
Je voelt een stekende, brandende pijn. Direct na de prik ontstaan irritatieverschijnselen. De huid rondom de steek wordt dik en rood. Bij sommige mensen ontstaat eerst een witte bult, die later rood wordt. Bij een bijensteek blijft de angel in de huid achter, de bij gaat daarna dood. De plaats van de steek is na het verwijderen van de angel vaak zichtbaar als een klein gaatje.
Wat te doen bij een bijensteek
Verwijder zo snel mogelijk de angel van de bij. Ook nadat de bij is weggevlogen, blijft de angel doorgaan met het pompen van gif. Doe dit voorzichtig, anders druk je het gif uit de angel in de huid. Zuig krachtig aan de plaats van de steek, en spuw het vocht uit. Schuur met wat gras of ander natuurlijk materiaal over de steek. De bij laat namelijk ook een geurstof op de huid achter, die andere bijen waarschuwt. Er bestaat daarom een kans dat je nogmaals gestoken wordt. Een zalf als Azaron kan de pijn en jeuk daarna verlichten.
Gezondheidsrisico's
Bij de meeste mensen verlopen bijensteken onschuldig en verdwijnen de verschijnselen snel. Bij sommige mensen met een allergie voor het bijengif kunnen zich binnen een kwartier na de steek ernstige verschijnselen voordoen. Een dergelijke allergie treedt altijd pas vanaf de 2de bijensteek op. Het afweersysteem heeft na een eerdere bijensteek allergische antistoffen gemaakt. Bij de volgende steek koppelen deze antistoffen zich aan het bijengif. Deze koppeling zorgt voor het vrijkomen van de stof histamine in het bloed. Deze histamine is verantwoordelijk voor de ernstige symptomen die in enkele gevallen kunnen optreden, zoals benauwdheid en shock. Hierbij is directe medische behandeling nodig.
Wespensteek
Ook wespen komen veel voor in Nederland. Wespen steken als ze zich bedreigd voelen. Maar ze kunnen ook met weinig provocatie al steken. Wanneer wespen te weinig voedsel kunnen vinden, vaak later in het seizoen, kunnen ze agressiever worden en steken ze sneller.
Hoe herken je een wespensteek?
Je merkt meestal meteen dat je gestoken bent, het kan behoorlijk veel pijn doen. De irritatieverschijnselen bij een wespensteek zijn bijna hetzelfde als bij een bijensteek. De plaats van de steek is vaak zichtbaar als een klein gaatje. Bij een wespensteek blijft de angel niet achter in de huid. Een wesp gaat niet dood nadat hij gestoken heeft. De pijn en de jeuk verdwijnen meestal binnen enkele uren, maar sommige mensen zijn gevoeliger voor een wespensteek dan anderen.
Wat te doen bij een wespensteek?
Ook bij een wespensteek moet je op de plaats van de steek zuigen, en uitspuwen. De plek koel houden helpt ook. Een zalf als Azaron kan pijn en jeuk verlichten. Ben je gestoken in je mond, dan kun je iets kouds in je mond doen, bijvoorbeeld een ijsblokje.
Gezondheidsrisico's
De klachten en verschijnselen na een wespensteek zijn meestal kortdurend. Na een aantal uren heb je er over het algemeen geen last meer van. Zoek wel onmiddelijk medische hulp als je bent gestoken in je neus, mond, keel hals of tong. Ook als je vaak bent gestoken, of als je overgevoelig bent voor wespensteken, moet je de huisarts bellen. Bij een zogeheten anafylactische reactie en anafylactische shock reageert het lijf extreem heftig op de gifstof. Dan is snel handelen vereist, een huisarts kan dan adrenaline injecteren.

De daas is een bloeddorstig insect.
Dazenbeet
Een daas is een bloeddorstige roofvlieg (ook wel steekvlieg of paardenvlieg genoemd) die bij warm en windstil weer gemeen kan bijten. De meeste dazen zijn grijs of bruin van kleur. Ze zijn minimaal 6 millimeter groot, en hebben vaak vlekkerige vleugels en een licht gestreept achterlijf. Ze worden vaak verward met horzels, terwijl horzels niet bijten. Horzels zijn weer schadelijk doordat de larven parasiteren in levende dieren. Net zoals dat bij steekmuggen het geval is, zijn het ook bij de dazen de vrouwtjes die steken en bloed zuigen. Ze strijken snel neer en bijten dan vrijwel onmiddelijk. Na de paring heeft een vrouwtjesdaas het eiwitrijke bloed nodig om de eieren in haar achterlijf te laten rijpen.
Hoe herken je een dazenbeet?
Een dazenbeet kan heel gemeen en pijnlijk zijn. Ze sporen mensen op aan de hand van de koolstofdioxide die ze uitademen. De snuit van de daas bestaat uit tal van mesjes, waarmee ze zelfs door dunne kleding heen kunnen bijten. Om het stollen van het bloed te kunnen voorkomen, komt tijdens het steken speeksel vrij, dat jeuk en een opgezwollen schijf op de huid veroorzaakt. De zwelling kan klein zijn en van vrij korte duur. Maar er zijn ook mensen die heftig reageren en grote zwellingen krijgen.
Wat te doen bij een dazenbeet?
Het is sterk aan te raden de beet te ontsmetten met bijvoorbeeld azijn. Bij een dazenbeet bestaat het gevaar van bacteriële infecties. Peterselie over de beet wrijven schijnt te helpen tegen de jeuk. Als sprake is van een bacteriële infectie, moet je de wond inwrijven met antibioticahoudende zalf. Bij de apotheek zijn ook middelen als Flammazine of Azaron te verkrijgen die helpen bij jeuk of een ontsteking.
Gezondheidsrisico's
Dazen kunnen bacteriële infecties overbrengen. Hoe vaker dazen bijten, hoe groter de kans dat ze een infectie overbrengen. Dus vooral in de zomer is het oppassen geblazen, want dan zijn dazen het meest actief. Zo'n infectie kan flink pijn doen en leiden tot onderhuidse ontstekingen. Hierdoor kun je grote rode vlekken op je huid krijgen. Gelukkig is een bacteriële infectie goed te bestrijden met antibiotica en ontstekingsremmers.
Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Medisch A-Z: Informatiefolders Bijensteek en Wespensteek, Museumkennis, De tuinkrant
Gerelateerde artikelen:
Trefwoorden: Allergie - Wespensteek - Bijensteek - Muggenbeet - Pijn - Dazenbeet - Bijt - Angel
NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >
Hallo allemaal,
in mei 2011 ben ik door een bij gestoken boven op mijn hoofd. De bij heeft mij 3 keer gestoken. 2 keer heeft hij zijn angel niet achter gelaten, 1 keer dus wel. Ik heb er erg veel last van gehad en heb van de huisarts speciale pillen gekregen. Nu zijn we ruim een jaar verder en heb ik nog steeds erg veel last van de plekjes op mijn hoofd. Tijdens het douchen kan ik mijn haren niet wassen vanwege de pijn. Ik vind het raar dat ik hier ruim een jaar later nog last van heb. Ik vroeg me af of iemand een idee heeft wat ik het beste kan doen en of er iemand is die dit ook meegemaakt heeft.
Neline | 04.08.12
Uit ervaring weten wij dat het echt direct helpt wanneer je met een dazenbeet in brak of zout water gaat.
Wij deden het altijd rond het Veerse meer met ons zelf en de kinderen. Direct succes.
av | 12.07.12
Hallo, ik ben gisteren door iets gestoken in mijn hals/nek ik voelde in een x een pijnlijke steek dus ik voelde aan mijn nek en begon gelijk een bult te komen, paar minuten later zag ik in 1x een beest op de muur zitten recht voor me die leek wel een beetje op een daas. de bult in mijn nek is was groter geworden en er komt nu een soort wit punt door (lijkt op een puist terwijl dat niet is) ik kan er niet aankomen want het doet vreselijk pijn, zelfs mijn nek bewegen doet pijn, moet ik me zorgen maken en de dokter opbellen of gaat het vanzelf over?
Samantha | 05.07.12
Hi,
Ik ben vandaag naar de dermatoloog geweest om naar een bultje te laten kijken die ik al 2 jaar ofzo heb. De arts zei dat het om de overblijfselen van een dazenbeet is??? Kan dit? Ik kan me niet echt herinneren gestoken te zijn door een daas. Dus ik baal dat hij het bultje niet weg wil halen omdat ik dan een lelijk litteken zou krijgen....
Lona | 07.05.12
Dagje paddestoelen zoeken in sauerland liep uit op een totale schok toen ik letterlijk werdt aangevallen door zo'n 50 dazen welke mij zo'n 30 keer hebben gebeten door al mijn kleding heen hoop dit nooit meer mee te maken.
Mike | 02.09.11
Afgelopen maandag ben ik tijdens een fietstocht over het Kootwijkerzand gestoken door een daas. De daas heb ik van mij af moeten slaan. Wat aanvankelijk leek op een kleine bloeduitstorting (net onder mijn knieholte) met een diameter van ongeveer 1 cm is nu een pijnlijk opgezwollen rode kuit met een branderig gevoel geworden. Ik vind zo'n heftige reactie toch wel vreemd omdat ik als hooikoortsmiddel Cetirizine had ingenomen (en dat ook dinsdag en vandaag heb gedaan). Is dit "normaal" of is dit het gevolg van een bacteriële infectie?
Kreeft | 17.08.11
Een vreemde reactie van de huisarts aan Lighthouse. Ik ben zelf twee keer gestoken door een daas (paardevlieg) in Oostenrijk en ben daar goed ziek van geweest. Koorts tot zelfs 39 graden en een grote dikke zwelling op mijn been (in beide gevallen in de buurt van de kuitspier). Mijn voet werd zelfs heel erg dik). Dus ik herken de beschrijving wel. De arts in Oostenrijk wist precies wat het was een schreef antibiotica voor. En dat heeft de zwelling en de koorts doen afnemen. Het probleem is, zoals in de beschrijving hierboven al werd aangegeven, dat een daas veel bacteriën meebrengt. Ik zou zeggen, een andere huisarts raadplegen, want het kan behoorlijk heftig zijn.
Walter | 05.08.11
Ik ben maandag eind van de middag gestoken, maar ik weet niet waardoor. Het is aan de achterkant van mijn been. Ik ben rond half 10 naar bed gegaan omdat ik er vroeg uit moest. Ik ben vervolgens in de nacht heel misselijk geworden en heb enorme diarree opgelopen. De plek achter op mijn been is intussen varierend van wit naar rood naar roze en heeft een schijf van wel 13 cm doorsnee!
Volgens mijn huisarts (telefonisch op dinsdag) kan de steek niets met het ziek voelen te maken hebben.
Dat de plek zo zwelt en uitbreidt moet ik ook maar gewoon accepteren, er wordt niet naar gekeken.
Is dat het juiste advies?
Lighthouse | 04.08.11
Ik heb eens gehoord van iemand dat je na een wespensteek een suikerklontje op de plek moet houden. Heb het zelf gedaan nadat ik onder mijn arm gestoken was door een wesp en heb er helemaal geen last van gehad. Ook geen harde schijf. Later heb ik dit eens geprobeerd bij mijn zoontje en dat ging ook prima. Je ziet ook echt een klein vochtig plekje op het klontje. Loop er gerust een half uurtje mee rond. ( ik heb hem vastgeplakt met leukoplast )
twins | 01.08.11
Bij een insectensteek kun je ook een aspirine in je mond zacht maken en op de insteekplaats smeren.
godin3 | 28.07.11
Ik zag op het vlaamse journaal dat er dit jaar erg veel wespen zijn, en dat ze hun nazomergedrag nú al vertonen. Er is zelfs een man door een zwerm doodgestoken.
Zowel aantal als gedrag zouden te wijten zijn aan de zachte winter en het vroege voorjaar... Dat belooft wat; op één na alle winters waren deze eeuw zacht, en het is al vele jaren volop zomer in mei!
Op het gevaar af door de PvdD gedemoniseerd te worden hoop ik toch op een spoedwet om dit tuig te verbieden en volledig uit te roeien. (Overigens ben ik van mening dat de dazen ook dood moeten). Wisten jullie trouwens al dat wespen dagelijks, omdat ze te lui zijn om zèlf honing te zoeken, hele bijenvolken uitmoorden?
Ko Presli | 28.07.11
Gisteren tijdens het paardrijden stikte het echt van de dazen en eentje heeft gewoon dwars door mijn dikke spijkerbroek mij gebeten in mijn been. Het jeukt vreselijk heb snel azaron gehaald.
Anoniem | 07.07.11
ik ben 3 dagen in de Ardennen geweest waar het vol zit van dazen, en ik ben ook in 1 van die drie dagen het slachtoffer geworden van een daas.
ik heb nu een rode plek naast men knie
die opgezwollen staat, ik weet niet of het nog
groter gaat worden of niet ?
en wat kan ik het best
nu doen?
DAAS . Cedric | 18.06.11
Ik heb niet gemerkt dat ik werd gebeten maar had in eens een rode jeukende plek net onder mijn knie van ong.1 cm doorsnee maar ondertussen een week later is het een plek van 6 cm doorsnee het klopt en is helemaal hard en warm. denk dat het flink aan het onsteken is.
Viper | 11.06.11
ik ben een aantal dagen geleden gebeten door een steekvlieg ik kan je vertellen dat de jeuk ondragelijk was en dat ik drie steken in mijn onderbeen heeft geleid tot een olifanten voet en been echt 5 maal de normale dikte
een glanzend dik been en rode vlekken rond de beet dus be aware ik ben niet allergisch
dus de steekvliegen bijten dit jaar erg gemene beesten
chrissie | 06.05.11
ik ben een aantal dagen geleden gebeten door een steekvlieg ik kan je vertellen dat de jeuk ondragelijk was en dat ik drie steken in mijn onderbeen heeft geleid tot een olifanten voet en been echt 5 maal de normale dikte
een glanzend dik been en rode vlekken rond de beet dus be aware ik ben niet allergisch
dus de steekvliegen bijten dit jaar erg gemene beesten
chrissie | 06.05.11
In het artikel bijensteek, wespensteek wordt vermeld dat je na een steek de plek zelf moet uitzuigen. Dit uitzuigen heeft geen zin, je hebt nl. 700 mlb nodig om effect te hebben. Zelf kan je maar 70 mlb zuigen, veel te weinig dus.
Gebruik daarom een vacuum setje van Aspinenin die gaat tot 800 mlb.
Let op bijna alle andere merken gaan maar tot 100 mlb. weer te weinig dus.
De aspivenin is bij een goede apotheek verkrijgbaar voor 20,- euro en is telkens opnieuw te gebruiken en doet geen pijn. Dus goed bij kinderen te gebruiken maar dan de achterzijde half uit trekken.
Bas | 08.07.10
Beste Tim,
Het advies is om bij een insektenbeet de angel zo snel mogelijk te verwijderen. Maar op het moment dat jij je vraag stelde was het al 2,3 dagen geleden. Het zou kunnen zijn, zoals je schrijft, dat de angel er nog in zit. Maar het is ook mogelijk dat je door een ander insekt bent gebeten, dat geen angel achterlaat (bijv een wesp). Is de schijf nog groter geworden dan 3 centimeter? Je moet naar een ziekenhuis toe gaan als de schijf steeds groter wordt, of als je koorts krijgt of als je je helemaal niet lekker voelt (slapjes, met neiging tot flauwvallen). Meestal ontstaat dit soort ernstige reacties snel na de beet, dus als je je nu nog goed voelt, is er geen reden om medische hulp te zoeken.
Groeten
Nienke ten Berge - arts - expert drdr
Nienke ten Berge -arts - expert drdr | 30.10.09
Beste meneer, mevrouw,
Drie dagen terug ben ik op een roodachtige wesp of bij, hier in Mexico gaan staan. Aan het begin is wat pijn, en een wit stipje, en inmiddels twee en drie dagen later een grotere rode zwelling van ongeveer drie centimeter breed.
Aangezien de plaats onderaan mijn voet is, en er dus constant op loop, is dit een beetje irritant. Ook heb ik het hierdoor niet kunnen uitzuigen, er zou dus nog steeds een angel in kunnen zitten. Is dit een groot probleem?
Ik ben op dit moment redelijk ver verwijderd van medische zorg en wilde via deze weg indexeren of het relevant is naar een grotere stad te reizen?
Ongeveer drie of vier maanden geleden ben ik door een bij in Nederland geprikt, wellicht maakt dit de pijn, reactie en zwelling anders dan ik normaal gewend ben.
Bij voorbaat alvast dank voor een reactie.
Met vriendelijke groet,
Tim
Tim | 24.10.09
Beste @Anoniem
Als je door een bij wordt gestoken, reageert je lichaam op het gif met een lokale ontstekingsreactie. Dit ontstaat snel en dat merk je doordat de huid rood en pijnlijk wordt. Als je daarna door een wesp gestoken wordt (op exact dezelfde plaats) dan is de ontstekingsreactie al begonnen en zal het toch pijnlijk zijn. Waarschijnlijk zal het pijnlijker zijn omdat je ook nog een reactie op het wespengif krijgt.
Nienke ten Berge - arts - expert drdr
Nienke ten Berge - arts - expert drdr | 15.10.09
Het tegenovergestelde van zuur is base. En het gif van een bij bestaat uit zuur. Het gif van een wesp is een base. Zou je als je door een bij gestoken werd, Je door een wesp kunnen laten prikken zodat het dan geen pijn meer doet?
Anoniem | 15.10.09
hierboven staat dat bij een wespensteek de angel niet achterblijft..
maar vandaag ben ik gestoken door een wesp.. ik weet zeker dat t een wesp was want ik zag hem en anderen zagen hem ook...
en de angel zat er nog in toen iemand de wesp uit mijn nek weg sloeg..
MB | 13.09.09
Ben vandaag gestoken in mijn arm/oksel door een wesp. Nu nog steeds stekende pijnen op die plek. Was eigenlijk op zoek naar info hier over en zojuist hier gevonden. Alles heel duidelijk beschreven ook van de bij en de daas die bij ons volop zitten. Thnx voor de goede info
Lara | 02.09.09
Kort simpel en duidelijk zo hoord het prima
Anoniem | 27.08.09
Bedankt voor deze info
erg nuttig
Anoniem | 01.08.09