Sommige dingen kun je beter niet eten als je zwanger bent. En pas ook op voor kattenpoep, röntgenfoto's en tuinaarde.

Bijna alle zwangere vrouwen weten dat alcohol en roken schadelijk zijn voor je kind. Ook kun je sommige medicijnen beter laten staan. Maar in het dagelijkse leven schuilen meer gevaren, die misschien minder voor de hand liggen. Deze gevaren zitten in een klein hoekje, maar ze zijn wel belangrijk om rekening mee te houden om bepaalde gezondheidsrisico's voor je ongeboren kind te beperken.  

Tuinieren en kattenbakken
Een zwangerschap is een mooi excuus om het tuinieren en het verschonen van de kattenbak aan iemand anders over te laten. Er bestaat namelijk een redelijke kans dat je besmet raakt met de parasiet toxoplasmose gondii. Deze parasiet verspreidt zich via kattenpoep en vlees. Vrijwel alle diersoorten en de mens kunnen besmet raken. Maar alleen in katachtigen kan de parasiet zogeheten oöcysten (een soort eitjes) vormen. Via kattenpoep komen deze eitjes in het milieu terecht, waar ze lang kunnen overleven. De tussengastheer (mens of dier) neemt de oöcysten op. Dit kan doordat voeding besmet raakt, bijvoorbeeld sla in de moestuin. Of doordat de eitjes op je handen blijven zitten bij het werken in de tuin. Ook komt besmetting voor door ongaar of niet goed doorbakken vlees te eten van een besmet dier.

De gevaren van toxoplasmose
Mensen kunnen toxoplasmose niet op elkaar overdragen, behalve zwangere vrouwen. Bij hen kan toxoplasmose door de placenta een weg vinden naar de ongeboren baby, en daar ernstige schade aanrichten. De gevolgen van zo'n besmetting zijn afhankelijk van het stadium van de zwangerschap. Maar mogelijke nare gevolgen voor het kind zijn: een miskraam, verkalkingen in de hersenen, ontwikkelingsstoornissen, uitslag, bloedarmoede, geelzucht en lever- en miltvergroting. Let daarom goed op dat je altijd goed gaar vlees eet. Was fruit en groente extra schoon. En was altijd goed je handen na contact met aarde, zand, vuil stro of kuilvoer. Of nog beter: draag handschoenen bij het tuinieren of klussen.

Je gebit krijgt klappen
Tijdens een zwangerschap is gebitsverzorging extra belangrijk. Sommige gebitsproblemen kunnen namelijk ook de baby beïnvloeden. Onderzoek toonde aan dat de tandvleesaandoening parodontitis een verband heeft met een laag geboortegewicht en vroeggeboren baby's. Daar komt bij dat je door een zwangerschap een grotere kans loopt op bepaalde gebitsaandoeningen. Je verhoogde hormoonspiegel kan namelijk bloedend tandvlees of irritatie aan je gebit veroorzaken. Ook heb je meer kans om last te krijgen van gingivitis, een tandvleesaandoening veroorzaakt door tandplak. Zorg dus voor een schoon gebit, ga regelmatig naar de tandarts en laat deze weten dat je zwanger bent, dit omdat je beter geen röntgenfoto's kunt laten maken als je zwanger bent.

Sushi, brie en rauwe eieren
Voor de liefhebbers van brie, sushi en zwaardvis kan de zwangerschap een lastige tijd zijn. Dit zijn namelijk etenswaren die je beter kunt laten staan. Ongepasteuriseerde zachte kazen (zogeheten rauwmelkse kazen) zoals camembert, feta en roquefort kunnen de bacterie listeria bevatten. Deze bacterie kan een doodgeboren kind of een miskraam tot gevolg hebben. Veel zachte kazen in de supermarkt zijn gelukkig bereid met gepasteuriseerde melk en vormen dus geen risico. Ook in rauwe vis kan de listeria-bacterie zitten. Roofvissen zoals de zwaardvis of de haai bevatten veel kwik, wat de hersenontwikkeling van de baby kan schaden.  
Rauwe eieren vergroten de kans op salmonellabesmetting, dus let op dat je eitje goed gekookt of gebakken is.

Nog enkele factoren waar je rekening mee moet houden:

Het schilderen van de babykamer kun je beter aan je partner overlaten. Zwangere vrouwen zouden zo weinig mogelijk aan chemische of giftige stoffen blootgesteld moeten worden.

• Röntgenfoto's kun je beter vermijden. Laat ze alleen maken als het echt nodig is en informeer de betreffende arts of verpleegkundige dat je zwanger bent.
  
• Wees wat voorzichtiger met een bezoek aan de sauna of een plons in de jacuzzi. Vooral in de eerste drie maanden is je baby gevoelig voor hoge temperaturen. En aan het eind van zwangerschap heb je mogelijk al lichte ontsluiting, waardoor de kans op een infectie toeneemt. Ook als je bloeddruk hoog is, moet je oppassen met saunabezoek.
  
• Achtbanen worden afgeraden. Alhoewel er nog geen wetenschappelijk bewijs is dat een achtbaan schadelijk is voor je kind, bestaan er wel grote zorgen onder artsen over het effect van een wild ritje in een achtbaan.
  
• Ten slotte: een zwangerschap is geen ziekte. Neem de tips in dit artikel wel ter harte, maar geniet er vooral van!

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Voedingscentrum, RIVM, WebMD

---

Trefwoorden van dit artikel: Zwanger - Zwangerschap - Complicaties zwangerschap

---