Een meisje van 9 jaar met beginnende borsten is tegenwoordig heel normaal. Ook ongesteld worden op 11-jarige leeftijd of zelfs eerder is niets bijzonders meer. Het lijkt alsof de pubertijd steeds eerder begint. Oorzaak? Onbekend, al gaan er steeds wel meer geruchten over mogelijke verbanden.

De meeste meisjes worden op 11- of 12 jarige leeftijd ongesteld. In 1860 was dat op 18-jarige leeftijd, in 1955 was het gemiddelde 13 jaar en 7 maanden. Twee jaar voor de start van de menstruatie begint de borstontwikkeling met het zwellen van tepels. De meest meisjes zijn dus vaak jonger dan 10 jaar als ze borsten krijgen. Hoe gaan ze hiermee om? En wat betekent dit voor hun ouders?

Start lichamelijke pubertijd
De vroege lichamelijke pubertijd begint veel eerder dan de psychische pubertijd, waarin meisjes ander gedrag gaan vertonen. Het verschil tussen lichamelijke- en geestelijke ontwikkeling wordt langzaam groter en de overgangsfase duurt steeds langer. Toch lijken veel meisjes er niet zoveel problemen mee te hebben als ze merken dat hun lichaam verandert. Het meest belangrijk is of dat bij hun leeftijdsgenootjes ook zo is. Als dat niet zo is, gaan ze pas vragen stellen of zich ongemakkelijk voelen.

Mogelijke oorzaken
Veel vakkundigen beweren dat er geen specifieke reden is voor het teruglopen van de leeftijd waarop de menstruatie start. Ook is niet bekend of deze ontwikkeling zich verder voort zal zetten, wat zou betekenen dat meisjes steeds jonger gaan menstrueren. Anderen vermoeden dat voeding  een rol speelt. Kinderarts Hanneke Wennink is gepromoveerd op onderzoek naar kinderen waarbij de pubertijd al voor hun 8 ste jaar begint. Zij geeft aan dat de langzame vervroeging te maken kan hebben met een meer volwaardige samenstelling van ons voedsel. Wennink: “Wij eten veel meer eieren, bonen en vlees , waardoor we meer eiwitten binnenkrijgen. Daarnaast zijn kinderen veel minder vaak ziek dan vroger. Binnen 24 uur zitten ze bij de dokter. Het aantal ziektedagen staat rechtstreeks in verband met de ontwikkeling. Hoe minder een kind ziek is geweest, hoe beter het groeit en zich kan ontwikkelen.”

PCB en DDT
Een andere zorg is dat er in het dagelijkse voedsel chemische verontreiniging zit, waardoor kinderen vroeger zouden rijpen. PCB (polychloorbifenyl, wat in sommige plastics zit) en DDT (een insectendodend middel) zijn stoffen die in verband worden gebracht met een te vroeg intredende pubertijd. Blootgesteld aan grote concentraties van deze stoffen treedt de pubertijd bij meisjes ongeveer elf maanden eerder in. Ook in Nederland zijn deze stoffen in het voedsel te vinden, hoewel ze zoveel mogelijk geweerd worden. Hoe verontrustend dit ook klinkt, toch is er niet echt bewijs geleverd voor het verband tussen verontreinigde voeding en vroege puberteit. Daarnaast is het belangrijk om te onthouden dat de vervroeging maar heel geleidelijk intreedt dus niet dramatisch is.

Het effect op ouders
Wat ook de oorzaak is van de steeds vroeger intredende pubertijd, jonge meisjes zien zich zelf vaak nog niet als seksuele wezens. Zij zijn daarom ook niet verward door de ontwikkeling van hun borsten of start van hun menstruatie. Hun ouders lijken er meer last van te hebben en dringen opeens aan op een bh of zich ineens veel meer gaan bemoeien met de manier van kleden.  Ze voelen zich blijkbaar erg ongemakkelijk bij de vroege lichamelijke ontwikkeling van hun dochters.  Veel moeders herinneren dit niet uit hun eigen jeugd, toen begon dat allemaal wat later. Bovendien willen hun dochters beschermen tegen zichzelf, omdat zij nog geen idee hebben welk effect ze op mannen kunnen hebben.

Ondersteun je kind
Op het moment dat een meisje echt heel jong ongesteld wordt, bijvoorbeeld als ze 8 of 9 jaar is, kan het voor ouders best lastig zijn om uit te leggen wat er allemaal met haar lichaam gebeurt. Want ze begrijpt er vaak nog maar weinig van en de kans dat zij de enige is in haar klas is dan heel groot. Hierdoor kan ze zich enorm ongemakkelijk gaan voelen en loopt ze kans om buiten de groep te vallen of gepest te worden. Voor ouders is het van groot belang dat ze er op een open en toegankelijke manier met hun kind over praten en haar niet het gevoel geven dat het vreemd of lastig is. Ook is het raadzaam om het met de leerkracht te bespreken. Bij een te vroege pubertijd zoals in dit geval, is het verstandig om een huisarts te raadplegen, die kan doorverwijzen naar een kinderarts. Die onderzoekt of er sprake is van een normaal proces of van een hormonale afwijking of andere bijzonderheden.

Auteur: Corina Blommendaal
Bron: AD Ouders online  JM ouders
 

---

Trefwoorden van dit artikel: Menstruatie - Puberteit

---

Plaats op:

---