Oorzaken van chronische rugklachten

Gerelateerde producten
(advertentie):

Onjuiste verklaringen

Rugklachten verdwijnen meestal na een korte periode weer. Door ongerustheid en angst kunnen de klachten blijven bestaan. Goede voorlichting kan uw ongerustheid en angst wegnemen. Helaas krijgen veel mensen met rugklachten onjuiste verklaringen en adviezen te horen van kennissen, vrienden of zorgverleners. Deze adviezen zijn goed bedoeld, maar hebben vaak het onbedoelde gevolg dat u juist onzeker en angstig wordt. Dit leidt onbewust tot een verhoogde activiteit van de rugspieren. Door deze 'stress-spierreactie' neemt de pijn toe.

Hieronder bespreken we vier veel gebruikte termen en onjuiste verklaringen:

1. Slijtage
De term slijtage wordt vaak ten onrechte gebruikt bij rugklachten. In het dagelijks leven gebruiken we deze term voor materiaal waarvan de kwaliteit vermindert.
Het proces in de rug, waarvoor de term slijtage gebruikt wordt, is van een andere aard. De veranderingen aan de wervels en tussenwervelschijven zijn fysiologisch. Dit is een normaal proces dat hoort bij het ouder worden van het lichaam. De juiste term hiervoor is degeneratie en niet slijtage. Bij degeneratie wordt de rug stijver en kan de romp zelfs iets korter worden, doordat wervels en tussenwervelschijven iets in hoogte afnemen. Verder ontstaan er geleidelijk ook verkalkingen in de gewrichtsbanden tussen de wervels. Dit kan al op relatief jonge leeftijd (bijvoorbeeld 35 jaar) op een röntgenfoto te zien zijn. De verkalkte gewrichtsbanden zien er haakvormig uit. Dit zijn banden die kalk bevatten en is niet ernstig.
Sommige mensen met rugklachten schrikken als ze van hun arts horen dat er sprake is van slijtage met haakvorming. Onbewust kan dit weer leiden tot krampachtig bewegen.

2. Verschoven of vastzittende wervels
Veel mensen met acute rugpijn vertellen dat het er plotseling 'inschoot'. Ze staan dan geblokkeerd in een licht gebogen houding. Ze kunnen zich niet of nauwelijks bewegen. Sommigen gaan met zo'n geblokkeerde rug naar een chiropractor of manueel therapeut en laten zich 'kraken'. Hierdoor neemt de pijn bij de meesten af en bewegen ze zich weer makkelijker. Vaak wordt gedacht dat bij zo'n behandeling de wervels losgemaakt worden. Dat is niet het geval.

Wat gebeurt er nu werkelijk?
Wervels zijn botdelen die niet vastzitten of verschuiven. Wervels worden door spieren in een bepaalde stand gebracht en gehouden. Volgens moderne inzichten staan de wervels bij een geblokkeerde rug niet vast, maar worden ze door verkrampte spieren in een bepaalde stand gehouden.

Waarom werkt manipuleren of kraken?
Manipulatie (of 'kraken') van de rug is te vergelijken met de manier waarop iemand met kuitkramp wordt behandeld: men drukt de voet langzaam in de richting van de gebogen knie. Hierdoor rekt de kuitspier geleidelijk en verdwijnt de kramp. Zo eenvoudig is de situatie in de rug niet: de rug heeft veel spieren en van buitenaf is het niet direct duidelijk welke spier verkrampt is. Daarom is een speciale techniek nodig om de rug te manipuleren. Manipuleren kan de pijn snel verminderen. Als de klachten echter na twee of drie behandelingen niet aanzienlijk verminderen, is het niet goed om hiermee door te gaan volgens de huidige inzichten. Overleg van tevoren met uw huisarts of manipuleren voor u een geschikte behandeling is.

3. Instabiele rug
De rug bestaat uit veel wervels. De wervels bewegen ten opzichte van elkaar met kleine gewrichtjes. In het algemeen kan instabiliteit van een gewricht ontstaan door onvoldoende spierbeheersing, of door slappe of te lange gewrichtsbanden. Dit laatste kan ontstaan door een ongeval, bekend zijn de knie- en enkelbandletsels bij sporten. Ook aan de rug kan dit letsel voorkomen, dat is echter relatief zeldzaam.
Spieren bewegen niet alleen het gewricht maar stabiliseren het ook. Als de spieren rond de wervels moe worden, neemt de stabiliteit van de wervelkolom af. Er kan makkelijker overbelasting ontstaan. Veel artsen spreken liever van een slechte spierconditie dan van 'een instabiele rug'. Overigens zijn slappe banden bij een normale conditie van de rug- en buikspieren geen oorzaak van rugklachten.

4. Beenlengteverschil
Een verschil in lengte van de benen, geeft bij het staan een geringe scheefstand van het bekken. De lendenwervelkolom compenseert deze scheefstand. Dat is te zien als een kleine slinger in de wervelkolom. De lendenwervelkolom en het bekken worden in deze stand gehouden door de spieren van rug en bekken. Aan de ene kant zijn ze actiever dan aan de andere kant. Veel mensen zien dit mechanisme als een verklaring voor rugklachten. Uit onderzoek blijkt dat een beenlengteverschil rugklachten kan veroorzaken, maar dan moet het verschil wel tenminste twee centimeter zijn. Veel mensen blijken een beenlengteverschil van één á anderhalve centimeter te hebben, zonder dat ze rugklachten hebben. Kennelijk kunnen onze spieren dat aan zonder dat ze oververmoeid en overbelast raken. Als het verschil in lengte van de benen tweeënhalve centimeter of meer is en er bestaan rugklachten, dan is het te overwegen de hak en zool van de schoen aan de kant van het kortere been iets te verhogen.