Het aantal besmettingen met Q-koorts neemt snel toe. Q-koorts is voor de meeste mensen niet gevaarlijk, maar soms zijn antibiotica noodzakelijk.

Huisartsen hebben bij het Centrum Infectiebestrijding (CIB) inmiddels 228 besmettingen gemeld bij de GGD’s. Het centrum denkt dat het aantal besmettingen snel zal toenemen.

Q-koorts: van dier op mens
De Q-koorts wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii, die van dier op mens kan overgaan. Vooral geiten kunnen deze bacterie verspreiden. Tot 2007 kwam het aantal besmettingen met deze bacterie in Nederland nauwelijks voor, maar in 2007 werden 168 gevallen van Q-koorts gemeld. In 2008 ging het om bijna 1000 geregistreerde besmettingen bij mensen.

Hoe krijg je Q-koorts?
De meeste besmettingen komen voor in Noord-Brabant, waar relatief veel geitenhouderijen voorkomen in een klein gebied. De Q-koortsbacterie veroorzaakt bij zwangere geiten vroeggeboorten en abortussen. Grote hoeveelheden bacteriën uit placenta en vruchtwater komen in mest en stro terecht en kunnen maandenlang overleven. Uit de ingedroogde mest kunnen de bacteriën gemakkelijk verwaaien, waarna mensen ze inademen. Mensen kunnen elkaar niet besmetten.

De symptomen
De meeste mensen merken niets van een besmetting met de Q-koorts. Ongeveer 20% van de besmette mensen krijgt na een incubatietijd van enkele weken milde griepverschijnselen. Die gaan meestal vanzelf weer over. Sommige mensen kunnen echter acute hoofdpijn krijgen en hoge koorts. Daarbij kunnen ook spierpijn, koude rillingen, misselijkheid, overgeven en diarree voorkomen. Een klein aantal mensen krijgt een longontsteking.
De bacterie kan door bloedonderzoek worden aangetoond. De huisarts kan ernstige klachten behandelen met antibiotica. Bij een ernstig verloop van de ziekte zijn er na behandeling soms nog langdurige restverschijnselen, zoals vermoeidheid.

Zwangere vrouwen moeten oppassen
Mensen met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld vanwege een ziekte, lopen na besmetting met de Q-koorts meer kans op een chronische besmetting. Ook zwangere vrouwen lopen meer kans op een chronische infectie door de bacterie. Bij een vermoeden van besmetting met de Q-koorts krijgen zij van de huisarts antibiotica om de kans op een spontane abortus te verkleinen. Na de bevalling moet er worden gecontroleerd op een infectie. Ook mensen met een afwijking aan de hartkleppen lopen iets meer kans op een chronisch verloop van de ziekte.

Honderden besmettingen verwacht
Behalve geiten kunnen in mindere mate schapen en koeien, maar ook honden, katten en vogels drager zijn van de bacterie. Sinds 20 april worden in Nederland 130.000 geiten en schapen verplicht gevaccineerd tegen de Q-koorts. Er zijn strengere maatregelen genomen voor de hygiëne in de stallen. Pas in 2010 worden van alle maatregelen resultaten verwacht. Daarom worden in de komende maanden nog enkele honderden besmettingen met de Q-koorts verwacht.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: NRC Handelsblad, RIVM, CIB

---

Trefwoorden van dit artikel: Griep - Complicaties zwangerschap

---

Plaats op:

---