Zelf thuis je bloeddruk meten kan een beter beeld geven van je bloeddruk dan enkele metingen bij de huisarts. Je moet dan wel de juiste meter kopen.

Hoge bloeddruk (hypertensie) is in Westerse landen een toenemend probleem, zowel bij mannen als bij vrouwen. Overgewicht, roken, ongezond eten met veel zout en alcohol, weinig bewegen en stress zijn de grootste risicofactoren. Het kan ook een familiekwaal zijn. Hoge bloeddruk is een sluipend probleem; de meeste mensen merken er niets van. Hoge bloeddruk vergroot de kans op een beroerte, een hartinfarct of hartfalen. 

1  op de 3 mensen
In meerdere onderzoeken wordt geschat dat zeker 25% van de volwassenen een verhoogde bloeddruk heeft. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zegt dat één op de drie mensen ouder dan 30 jaar een te hoge bloeddruk heeft.

Mannen en vrouwen
De bloeddruk stijgt met de leeftijd. Hoge bloeddruk komt voor bij 1 op de 3 mannen tot 55 jaar. Vrouwen worden voor de overgang nog enigszins tegen hoge bloeddruk beschermd door het hormoon oestrogeen. Maar bij het ouder worden halen vrouwen de mannen in: bijna de helft van de vrouwen heeft hoge bloeddruk voor het 60ste jaar.

Wanneer is bloeddruk hoog?
De bloeddruk is de vloeistofdruk in het slagadersysteem. Deze druk wordt weergegeven door 2 kerngetallen. Het 1ste getal geeft de bovendruk aan, het 2de getal staat voor de onderdruk. De getallen geven de vloeistofdruk aan in millimeters kwikdruk. De bloeddruk wordt meestal verhoogd genoemd als de druk gelijk of hoger is dan 140 mmHg bovendruk of 90 mmHg onderdruk. De bovenste grens van normale bloeddrukwaarden wordt gesteld op 135/85 mmHg.

Momentopname
De bloeddrukmeter en de stetoscoop zijn de bekendste apparaten van de huisarts. De meeste huisartsen meten de bloeddruk als ze een hoge bloeddruk vermoeden of als de patiënt er om vraagt. Het nadeel van een meting bij de arts is dat het gaat om een momentopname. Bovendien kan de huisarts zelf bloeddrukverhogend werken: de spanning van een bezoek aan de arts (de zogenaamde 'witte-jassen hypertensie') kan de bloeddruk tot 20 mmHg kwikdruk verhogen. Ook gemaskeerde hoge bloeddruk komt voor, waarbij tijdens de meting bij de arts de druk lager is dan thuis.

Meerdere metingen beter
De bloeddruk schommelt, afhankelijk van lichaamshouding en bezigheden. Meerdere metingen verdeeld over de dag geven een beter beeld. Artsen die een probleem met je bloeddruk vermoeden, kunnen besluiten tot een 24-uurs meting. Hierbij moet je een etmaal lang een speciale automatische meter dragen. Sommige huisartsen lenen ook wel eens een gewone meter uit.

Zelf rustig meten
Specialisten van de Universiteit van Maastricht deden onderzoek naar het thuis zelf rustig meten van de bloeddruk met een goede meter. Ze concludeerden dat het rustig thuis meten van de bloeddruk het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten beter voorspelt dan enkele bloeddrukmetingen door de huisarts.

Hartstichting
Niet iedereen hoeft nu meteen zelf bloeddruk te gaan meten, zegt de Nederlandse Hartstichting. Ank van Drenth, een aan de Hartstichting verbonden arts, vindt het zelf meten wel aan te bevelen voor mensen die in een risicogroep zitten. Bijvoorbeeld als ze te zwaar zijn, veel stress ervaren, verhoogde bloeddruk hebben of medicijnen slikken tegen hoge bloeddruk.

Wat is een goede meter?
Wat is een goede bloeddrukmeter en hoe pak je het thuismeten aan? Koop een goede, gevalideerde meter met het juiste keurmerk en spreek met je arts een strategie voor thuismeting af, zegt de Hartstichting. Niet alleen jij maar ook je arts krijgt dan aan de hand van je metingen een beter inzicht in je bloeddrukwaarden.

BHS-Keurmerk
Er zijn tientallen bloeddrukmeters op de markt. Hoewel de meeste fabrikanten van bloeddrukmeters schermen met keurmerken en klinische testen, voldoen zeker niet alle meters. De belangrijkste instituten die keurmerken afgeven zijn de Europese Hypertensie Raad (ESH) en de British Hypertension Society (BHS). De Britten hanteren de strengste normen en voeren geregeld tests uit. De Hartstichting beveelt alleen de bloeddrukmeters met een BHS-keurmerk aan van de merken A&D, Microlife en Omron. De Hartstichting heeft een recente lijst met goedgekeurde meters van dit type.

Bovenarm
Meters die de bloeddruk bij de vingers of bij de pols meten, worden door de Hartstichting niet aangeraden. Bloeddruk moet altijd worden gemeten ter hoogte van het hart. Een goede meter met een apart, automatisch opblazend manchet voor de bovenarm meet volgens de BHS vanzelf goed als de arm op een tafel ligt.

Zelf meten goede aanvulling
De Maastrichtse specialisten die onderzoek deden naar thuis bloeddruk meten, zeggen zelfmeting te zien als een goede aanvulling op de conventionele meting door de huisarts. Een ander voordeel is volgens hen dat mensen die zelf meten, zich beter bewust zijn van hoge bloeddruk en de noodzaak er iets tegen te doen.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: BHS, Tijdschrift v. Geneeskunde, Hartstichting

---

Trefwoorden van dit artikel: Bloeddrukverhogende middelen - Bloeddrukverlagende middelen - Hoge bloeddruk - Lage bloeddruk

---

Plaats op:

---