Angst voor de tandarts is een van de grootste angststoornissen onder Nederlanders. Maar je kunt er iets aan doen.

Als volwassene bang zijn voor de tandarts? Je spreekt het liever niet uit, want dat is toch meer iets voor kinderen? Maar angst voor de tandarts is niet iets waar je je voor hoeft te schamen. Volgens recent onderzoek van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) heeft 25% van de Nederlandse bevolking er last van.

Angstspiraal
Tandartsangst wordt volgens het ACTA ervaren als de meest ernstige angst, omdat tandartsangst moeilijk te vermijden is. Voor een gezond gebit zul je naar de tandarts moeten. Daarnaast zit er een angstspiraal in angst voor de tandarts; wie de tandarts niet bezoekt krijgt gebitsproblemen, waardoor de angst voor een tandheelkundige ingreep alleen maar groter wordt. Bij een klein aantal mensen (bijna 4%) is echt sprake van een fobie. Zij mijden de tandarts en leiden soms zelfs een teruggetrokken leven, uit schaamte voor hun gebit.

Oorzaak achterhalen
Het aanpakken van angst begint met het zoeken naar de oorzaak. Bedenk waarom je zo bang bent voor de tandarts. Veel voorkomende oorzaken zijn:

• Nare ervaringen uit het verleden
• Onzekerheid over wat er gaat gebeuren
• Bang voor de pijn
• Verhalen van anderen
• Schaamte voor je tanden
• Bang om tanden te verliezen

Tandheelkundige techniek verbeterd
Als je ergens bang voor bent, dan is het goed om daarover te praten. Vertel de tandarts of assistent waarom je zo bang bent. Zo kan hij of zij daar rekening mee houden. Dit kan al veel van je angst wegnemen. Heb je in het verleden iets vervelends of pijnlijks mee gemaakt bij de tandarts? Probeer dit ook aan de tandarts te vertellen. Hij of zij kan je waarschijnlijk geruststellen. De tandheelkundige techniek is de laatste jaren namelijk sterk verbeterd. De spookverhalen uit de jeugd zijn allang verleden tijd. In principe kan tegenwoordig alles vrijwel pijnloos.

Bang voor het onbekende
Ben je bang omdat je niet goed weet wat je te wachten staat? Schrijf dan alle vragen die in je opkomen op. Bel van tevoren of stel de vragen voor aanvang van de behandeling, tot je het gevoel hebt dat alles helemaal duidelijk is. Misschien vind je het prettig om met een spiegeltje mee te kijken, misschien juist niet.

Schaamte
Schaam je je voor de toestand van je gebit? Dat is niet nodig. Bekijk eens de foto’s op de website van de CDC Kliniek. Hierop is te zien dat tandartsen heel wat gewend zijn. Je ziet hier ook hoe mooi je gebit weer kan worden. 

Ontspanningsoefeningen
Misschien helpen ontspannings- of ademhalingsoefeningen. Oefen deze eerst thuis. Afleiding kan ook goed helpen. Vraag bijvoorbeeld om muziek, waarbij je zoveel mogelijk moeite doet er goed naar te luisteren. Hoe minder aandacht je hebt voor de behandeling, hoe minder vervelend het gevoel is.

Verdoving
Als de tandarts iets moet doen wat pijnlijk kan zijn, zal hij in de meeste gevallen eerst voorstellen om te verdoven. De verdoving bestaat uit een klein prikje, waarna je meestal geen pijn meer voelt. Voel je na de verdoving toch pijn, zeg dat dan meteen. De tandarts kan dan nog een beetje extra verdoven.

Controle
Veel mensen voelen zich prettig bij het idee dat ze controle over een situatie hebben. Bij de tandarts heb je echter niet veel te zeggen over wat er gaat gebeuren. Als je dit erg vervelend vindt, kun je misschien een stopsein met de tandarts afspreken. Bijvoorbeeld het opsteken van je hand. Zo heb je het gevoel dat je iets van de behandeling in eigen hand houdt.

Lachgas
Sommige tandartsen werken met lachgas. Hierdoor voel je je ontspannen en heb je minder last van angsten. Je krijgt een neuskapje waarna je goed moet in- en uitademen. Als jouw tandarts geen lachgas gebruikt, kun je vragen of hij je wil doorverwijzen naar een tandarts die dat wel toepast.

Kalmerend
De tandarts kan ook een kalmerend medicijn voorschrijven. Een veel gebruikt middel is dormicum. Niet alleen merk je veel minder van de behandeling, maar je herinnert je er achteraf ook minder van. Helpt dit niet voldoende, dan kun je er zelfs voor kiezen om je te laten behandelen onder narcose. Dit kan in ziekenhuizen of in tandheelkundige klinieken.

Andere tandarts
Voel je je niet prettig bij de tandarts die je nu hebt? Schaam je dan niet om over te stappen naar een andere. Vraag anderen of zij wel een prettige tandarts hebben. Heb je een andere tandarts gevonden? Maak dan een afspraak voor een controle van het gebit, maar vraag of hij de eerste keer niets doet. De eerste controle kun je gebruiken om kennis te maken en te onderzoeken of het persoonlijk klikt.

Angsttandarts
Zit de angst erg diep? Laat je dan doorverwijzen naar een ‘angsttandarts’ of een centrum voor bijzondere tandheelkundige hulp. Er zijn in Nederland zo'n 40 tandartsen die zich in het behandelen van mensen met extreme angst hebben gespecialiseerd. Zij kunnen je waarschijnlijk over de angst heen helpen.

Psycholoog
Helpt een angsttandarts niet? Dan zou je nog kunnen overwegen om naar een psycholoog te gaan. Er zijn psychologen die gespecialiseerd zijn in het behandelen van mensen met een angststoornis, zoals Cor Anneesse uit Geldrop. Hij heeft ook het boek geschreven ‘Bang voor de tandarts’.

Auteur: Maaike Tindermans
Bronnen: onder andere tandarts.nl, CDC Kliniek en het Ivoren Kruis

---

Trefwoorden van dit artikel: Angst - Gebit - Slechte Adem - Melkgebit

---

Plaats op:

---