Zwanger worden gaat niet altijd even gemakkelijk. Hormonen spelen een sleutelrol, maar ook de kwaliteit van het sperma is van belang.
Bij de foto: Intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI). Bij deze techniek wordt de zaadcel onder de microscoop in de eicel gebracht.
"We zijn het erover eens, we willen allebei graag kinderen!" Het is vaak een feestelijk moment om zoiets samen te besluiten. Zo gezegd, zo gedaan... Bij 5 op de 6 paren is de vrouw inderdaad binnen 1 jaar zwanger. Maar bij 15% van de stellen lukt het niet meteen: na een jaar is er nog geen uitzicht op een zwangerschap. Een eerder opgelopen geslachtsziekte als chlamydia kan de oorzaak zijn van onvruchtbaarheid. Maar er zijn veel meer oorzaken mogelijk.
Onregelmatige cyclus
Het lastige is dat je vrijwel nooit weet hoe het komt dat het zo lang duurt. "Van de buitenkant” is namelijk vaak niets te zien. Je kunt je allebei topfit voelen. Het probleem kan bij de man of de vrouw liggen, maar ook bij allebei. Bij vrouwen kan een onregelmatige menstruatiecyclus meespelen: 1 op de 5 vrouwen heeft hier mee te maken. Door hormonen toe te dienen kun je dit vaak corrigeren. Soms kunnen stress of extreem onder- of overgewicht van invloed zijn op de cyclus.
PCOS
Een veel voorkomende oorzaak voor verminderde vruchtbaarheid bij de vrouw is een overtollige aanmaak van mannelijke hormonen. De eierstokken produceren dan een teveel aan testosteron. Deze aandoening heet PCOS (PolyCysteus Ovarium Syndroom). Vrouwen met PCOS hebben vaak iets vergrote eierstokken. Dat komt doordat er cysten, een soort blaasjes, in de eierstokken zitten. Hoe die precies ontstaan, is niet duidelijk. Wél is bekend dat ze goedaardig zijn en dat ze verder geen invloed hebben op je gezondheid. Je kunt soms aan je lijf merken dat er sprake is van PCOS. Je menstruatie kan onregelmatig zijn, soms kun je zelfs maanden lang niet ongesteld zijn. Door de overmaat aan mannelijke hormonen kun je veel puistjes krijgen. Soms heb je ook last van haargroei: op je kin, je borsten of je onderbuik. Ook kan je iets te zwaar worden. Naar schatting heeft 5 tot 10% van de vrouwen een meer of minder ernstige vorm van PCOS.
Eileiders
Ook andere afwijkingen aan de eileiders kunnen voor een verminderde vruchtbaarheid zorgen. Die kunnen zijn ontstaan door ontstekingen die als het ware vanuit de vagina zijn opgestegen naar het gebied rondom de eileiders. Zo’n ontsteking kan ervoor zorgen dat er littekens op de eileiders ontstaan. Daardoor kunnen de eileiders afgesloten of verkleefd zijn. Na de eisprong kunnen ze het eitje dan niet meer opvangen, zodat geen bevruchting kan plaatsvinden. Vaak biedt een operatie soelaas. Bij de aandoening endometriose heeft het baarmoederslijmvlies zich buiten de baarmoeder verspreid over andere plaatsen in de buik. Ook dat kan klachten geven aan de eileiders.
Hypofyse
Ook kan het zijn dat de hypofyse onvoldoende hormonen aanmaakt. Dat kan bij zowel mannen als vrouwen gebeuren. Het gaat om het geslachtshormoon lutropine (LH). Deze stof stimuleert bij vrouwen de vorming van progesteron en bevordert de ovulatie (dat gebeurt tijdens een zogeheten LH-piek). Heb je als vrouw een tekort aan progesteron, dan komen er geen of onvoldoende gerijpte eicellen vrij en ben je dus minder vruchtbaar. Bij mannen zorgt het hormoon LH voor de aanmaak van testosteron. En dat is weer belangrijk voor de productie van nieuwe zaadcellen. Als de spermaproductie afneemt, wordt de kans op bevruchting ook kleiner.
Kwaliteit van het sperma
Er is ongeveer een kans van 1 op 3 dat de oorzaak van het probleem bij de man ligt. De mindere kwaliteit van het sperma is dan de oorzaak van de zwangerschap die uitblijft. Misschien maakt de man te weinig zaadcellen aan, als gevolg van een tekort aan testosteron. Ook is mogelijk: te weinig bewegende zaadcellen of te weinig goed gevormde zaadcellen. Via een zaadonderzoek kan de kwaliteit van het sperma vastgesteld worden. Sommige medicijnen kunnen trouwens ook invloed hebben op de kwaliteit van de zaadcellen.
Naar de huisarts
Als je vermoed dat de vruchtbaarheid van jou of je partner niet in orde is, kan je een afspraak maken met de huisarts. Deze zal eerst in een gesprek proberen om de oorzaak van de verminderde vruchtbaarheid te ontdekken. Een vervolgonderzoek kan bijvoorbeeld bestaan uit: een lichamelijk onderzoek, zaadonderzoek, bloedonderzoek, het maken van een echo of een kijkoperatie. Een behandeling kan, afhankelijk van de oorzaak die gevonden is, bestaan uit het toedienen van hormonen, een operatie, kunstmatige inseminatie, IVF, ICSI of een eiceldonatie. Bij ongeveer 1 op de 10 paren wordt helemaal geen oorzaak gevonden. Voor die groep is het extra moeilijk om een remedie te bepalen.
Vergroot je vruchtbaarheid
Zelf kun je het een en ander doen om je vruchtbaarheid op peil te houden. Er is namelijk een aantal factoren aan te wijzen die de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen aantoonbaar verslechtert. Vrouwen die (mee)roken hebben maandelijks 30% minder kans om zwanger te worden. Ook rokende mannen zijn minder vruchtbaar. Alcohol is ook een echte vruchtbaarheids-killer. Bij meer dan 2 glaasjes per dag wordt bij vrouwen onder meer de eisprong geremd. Bij mannen die overmatig drinken loopt de kwaliteit van hun sperma gevaar. Ook sommige drugs, zoals methadon en heroïne, verminderen de vruchtbaarheid.
Meer risico op afwijking
Uit Amerikaans en Zweeds onderzoek blijkt dat IVF-kinderen 50% meer kans hebben op aangeboren afwijkingen. Volgens gynaecologen is de oorzaak niet de techniek zelf, maar de vruchtbaarheidsproblemen van de ouders. Er bestaat vooral een vergrote kans op een slokdarmafsluiting en een afsluiting van het rectum. In Nederland worden jaarlijks 70 IVF-kinderen geboren met een afwijking die is terug te voeren op vruchtbaarheidsproblemen van de ouders.
Auteur: Ton Bakker
Bronnen: Medisch A-Z, Artsennet, Freya, de Volkskrant
- Bekijk ook het Dossier Zwangerschap
Health Matters: Amerikaans filmpje met uitgebreide medische uitleg over IVF
Gerelateerde artikelen:
- Draadloos internet lijkt sperma te beschadigen
- Flossen bevordert vruchtbaarheid
- Stamppot bevordert vruchtbaarheid bij mannen
- Kwaliteit sperma vermindert aanzienlijk na 35ste
- De eerste menstruatie: wat moet je weten?
- Gevaren die niet alle zwangere vrouwen kennen
- Verbeter de kwaliteit van je sperma
- Essure-methode maakt steriliseren eenvoudig
- progesteron
- acrosoom
Trefwoorden: Eileiders - Baarmoeder - Vruchtbaarheid - Zaaddonor - Onvruchtbaarheid - Kinderwens - IVF
NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >
Reacties
4 miskramen
ik heb een gezonde zoon van 8 jaar dus toen me zoon 3 was wilde we voor de 2e gaan makkelijker gezegd dan gedaan ik heb 4 miskramen gehad waarvan de laatste miskraam vorig januari was we zijn er weer voor gegaan maar jammer genoeg nog niet zwanger ik wil ook alle dames veel sterkte wensen maar blijf positief ik ben 31 jaar
koos21 | 01.02.12
radeloos
ben nu al 10 jaar bezig om zwanger te worden vorig jaar heb ik na 5 weken zwangerschap een miskraam gekregen. Dus ga niet zitten zeuren dat het even niet lukt er zijn altijd mensen die nog langer zitten hiermee.
radeloosje | 23.11.11
Moedeloos
Vorig jaar maart gestopt met de pil, afgelopen december een miskraam na 5wkn en sindsdien niet meer zwanger geworden.. Arts wil me pas na december zien. Ik ben ook niet meer de jongste (34).. :-(
S | 10.10.11
miskraam
ik heb vorige jaar in augustus een miskraam gehad met 7 weken. en nu is het al weer een jaar en 2 maanden geleden en ben nog steeds niet zwanger. ik moet nu van de huisarts een cyclus kalender bij houden. wat denken jullie ik word onzeker en denk dat ik niet meer vruchtbaar ben kan dat?
a | 04.10.11
progesteron tekort
Hallo,
Ik maak mij zorgen om het volgende: sinds een half jaar - jaar (weet niet precies) zijn mijn menstruaties korter dan gewoonlijk. Voorheen menstrueerde ik 4-5 dagen en nu maar 2-3. Ik ben bang dat ik een tekort aan progresteron heb door langdurige stress.Ook ben ik bang dat dit de oorzaak is dat ik na meer dan een jaar nog niet zwanger ben. Ik vraag mij af hoe lang het duurt voor mijn lichaam zich weer herstelt.
S | 01.09.11
moeten we naar de dokter voor een onderzoek?
hallo,
mijn vriend en ik proberen al twee jaar zwanger te worden maar we zijn nooit zo heel druk er mee bezig geweest we hebben dus ook nooit aan ovulatie testen etc gedaan we hadden gewoon zoiets van als het is dan is het zo en anders niet. ik moet ook eerlijk zeggen dat wij zeker geen twee tot drie keer per week geslachtsgemeenschap hebben gehad in een vrij lange periode, maar een stuk minder. nu willen we wel heel graag zwanger worden en we zijn ook druk in de weer met ovutesten. maar het is nog niet gelukt. moeten wij nu naar een dokter of is dit wel normaal om zo lang e wachten . ik ben trouwens 26 jaar nu.
Manon83 | 06.12.09
moeten we naar de dokter voor een onderzoek?
hallo,
mijn vriend en ik proberen al twee jaar zwanger te worden maar we zijn nooit zo heel druk er mee bezig geweest we hebben dus ook nooit aan ovulatie testen etc gedaan we hadden gewoon zoiets van als het is dan is het zo en anders niet. ik moet ook eerlijk zeggen dat wij zeker geen twee tot drie keer per week geslachtsgemeenschap hebben gehad in een vrij lange periode, maar een stuk minder. nu willen we wel heel graag zwanger worden en we zijn ook druk in de weer met ovutesten. maar het is nog niet gelukt. moeten wij nu naar een dokter of is dit wel normaal om zo lang e wachten . ik ben trouwens 26 jaar nu.
Manon83 | 06.12.09
zwange na hsg scan
Ik ben namelijk een dame van 24 jaar en heb op 2 juli 2009 een hsg scan gedaan.Ik ben namelijk al sinds 2007 bezig zwanger te raken nadat ik in 2006 dmv cytotec tabletten mijn zwangerschap van bijna 12 weken verboken had.Ik kreeg 13 cytotec tabletten waar ik 11 moest oplossen in water en 2 moest instoppen.Ik heb toen heel lang gebloed en kwam er tenslotte achter dat ik teveel aan de tabletten gehad heb.Ik mocht volgens een arts niet meer dan 3-4 tabletten innemen....Ik ben toen gecurateerd geworden.Vanaf 2007 probeer ik weer zwanger te raken wat maar niet lukt.Ik ben nu vanaf 2 juli toen ik de hsg-scan kreeg gewoon 7 dagen ongesteld geworden en sindsdien tot op de dag van vandaag niet meer.
Alles bleek goed te zijn itijdens het onderzoek...Ik maak mij echt zorgen om,want weet nu niet waar de fout zit dat ik nog steeds niet zwanger kan raken en dat mijn menstruatie nu nog steeds weg blijft.
Ik was anderhalve maand terug naar de gyneacoloog en die zei dat ik wel een dikke baarmoederwand had maar die is nog steeds niet losgeraakt.
Ik ben nu heel erg wanhopig..Wie kent of ziet zichzel hierin?
Groetjes...Raquel
Raquel | 06.11.09
Opnieuw zwanger worden
Beste @Anoniem,
Wat verdrietig dat je een miskraam hebt gehad. Miskramen komen veel vaker door dan we denken. Dat komt omdat ze meestal in de eerste drie weken gebeuren. Die vrouwen merken dan dat ze een hevige menstruatie hebben met buikpijn terwijl ze nooit wisten dat ze zwanger waren.
Ik kan me voorstellen dat je graag weer opnieuw zwanger willen worden. Maar helaas geldt hier dat je de natuur zijn gang moet laten gaan. In tijd, dat je zwanger was, zijn er allerlei hormonale veranderingen in je lichaam geweest en dat moet eerst weer herstellen. Het is een goed teken dat je na 37 dagen weer ongesteld bent geworden, want dat wijst erop dat je eigen cyclus weer op gang is gekomen. Je kunt niet meer doen dan jullie nu al doen en zult helaas geduld moeten hebben. Als het na zes maanden nog niet lukt, moet je contact opnemen met je huisarts.
Nienke ten Berge - arts - expert drdr
Nienke ten Berge - arts - expert drdr | 29.10.09
Zwanger na miskraam
Toen ik bij mijn eerste zwangerschap mijn eerste echo kreeg, bleek het allemaal niet goed te zijn. We wilden niet afwachten tot het vanzelf eruit zou komen, dus ben ik met 10 weken gecuretteerd. Uiteraard waren we heel verdrietig maar we zijn het gewoon weer verder gaan proberen. De eerste keer was ik heel snel zwanger, maar inmiddels ben ik nu 4 maanden verder en is het nog niet gelukt. Dit is misschien wel normaal, maar ik begin me toch wel zorgen te maken omdat het de eerste keer wel in 1 keer ging. Bovendien houd ik er nu ook meer rekening mee.
Anoniem | 29.10.09
vergeten..
sorry, ik was in het bovenstaande berichtje nog vergeten te zeggen dat ik 32 ben :-)
Anoniem | 26.08.09
kans zwanger worden
Mijn man en ik zijn nu ruim een jaar bezig (15 maanden), helaas zonder succes. Onlangs hebben we een doorverwijzing gekregen naar een fertiliteitsarts, maar we moeten nog een paar maanden wachten voor we er terecht kunnen - we porberen het zelf dus nog maar even een paar maanden. Ik heb gelezen dat je +- 85% kans hebt om in het eerste jaar zwanger te worden. Nu vraag ik me af wat onze kansen zijn om alsnog zwanger te worden, terwijl we al zo lang bezig zijn. Ik heb op internet gezocht, maar kan nergens een antwoord vinden en ben bang dta deze kansen erg klein zijn. Ik heb wel elke 26 dagen een eisprong (weet dat door te temperaturen) en m'n man's zaad is redelijk (heeft de HA al getest).
groetjes,
Emma
Anoniem | 26.08.09
Zwanger worden
@Anoniem
Nee hoor, dit betekent niet dat je niet zwanger kan worden. Bloedverlies na de eisprong wordt wel een ovulatiebloeding genoemd, dit betekent dat er bloed vrijkomt wanneer het eitje via de eileiders richting de baarmoeder beweegt. Dit kan geen kwaad.
Het duurt meestal een paar maanden tot een jaar voordat je zwanger bent. Als je na een jaar proberen nog niet zwanger bent, moet je naar je huisarts gaan. Je moet wat eerder naar de huisarts gaan als je boven de dertig bent (en dus wat minder tijd hebt om te wachten), of als je een verhoogd risico hebt op geslachtsziektes. Chlamydia is bijvoorbeeld een geslachtsziekte die veel voorkomt in Nederland en onvruchtbaarheid kan veroorzaken.
Nienke ten Berge - arts - expert drdr | 08.05.09
Zwanger worden
Sinds enkele maanden probeer ik zwanger te worden en volg mijn eisprong daarom nauwkeurig. Nadat ik geslachtsgemeenschap had, kreeg ik de daaropvolgende dag last van bloedverlies. Vaker heb ik ook de dag van of na de eisprong last van bruine afscheiding.
Betekent dit nu dat ik niet zwanger kan worden?
Anoniem | 08.05.09
