GEZONDHEID - UITERLIJK

Veel voorkomende afwijkingen in de urine

Op: 27-10-2011 in uiterlijk | forum
Veel voorkomende afwijkingen in de urine

Weinig plassen, veel plassen, troebele urine, donkere urine of bloed in je urine? Let op, veranderingen in de kleur, geur, hoeveelheid of samenstelling van de urine kunnen wijzen op een aandoening.


Met de opkomst van toiletten zonder plateau (diepspoelers) verdwijnen onze urine en ontlasting bijna geheel naar de achtergrond. Fijn zou je zeggen, maar je urine zegt veel over je gezondheid. Via de nieren en de urinewegen verlaten schadelijke stoffen het lichaam. Afvalstoffen komen in het bloed terecht en deze worden door de nieren en de urinewegen eruit gefilterd en via de urine geloosd. Veranderingen in de kleur, geur, hoeveelheid of samenstelling van de urine kunnen wijzen op een aandoening en zijn altijd reden om naar de huisarts gaan. Het is dus belangrijk om af en toe wat beter in de wc-pot te kijken. Hier volgen 7 afwijkingen in je urine en wat ze over je gezondheid kunnen zeggen.

Afwijking 1: Veel plassen
Per dag plassen mensen gemiddeld 1200 tot 2000 ml. Bij een sterke afwijking naar boven of naar beneden, is er waarschijnlijk sprake van een stoornis. Je spreekt van polyurie bij een urineproductie van meer dan 2000 ml per dag. Dit kan veroorzaakt worden door:

  • Veel drinken.
  • Tekort aan het hormoon ADH (antidiuretisch hormoon), waardoor de nier onvoldoende in staat is vocht vast te houden.
  • Alcoholgebruik. Dit vermindert de werking van ADH op de nieren.
  • Diabetes insipidus. Dit is een aandoening waarbij je veel moet drinken en veel moet plassen. DI wordt veroorzaakt door het ontbreken van ADH of ongevoeligheid van de nieren voor dat hormoon.
  • Het drinken van cafeïnehoudende dranken zoals koffie en cola. Cafeïne bevordert de urineafscheiding (diurese).
  • Suikerziekte (diabetes mellitus). Bij mensen met diabetes is het glucosegehalte in het bloed hoog. De nieren proberen via de urine, de grote hoeveelheid glucose uit het bloed te verwijderen. Dit leidt tot vaak en veel plassen. Veel mensen met diabetes geven aan ‘de hele dag wel te willen drinken’.
  • Sommige nieraandoeningen.

 

Afwijking 2: Weinig plassen
Als je ineens een stuk minder moet plassen, 500 ml of minder per dag, dan kan dit wijzen op een onschuldig tot ernstig probleem. Bij weinig urinelozing is je plas sterk geconcentreerd en je lichaam is onvoldoende in staat de afvalstoffen te lozen. Weinig plassen kan veroorzaakt worden door:

  • Weinig drinken (dit is bij ouderen nogal eens het geval).
  • Extreem vochtverlies door braken, diarree of hevig zweten.
  • Het optreden van een shock.
  • Verminderde pompwerking van de hartspier.
  • Nierfalen (nierinsufficiëntie).

 

Bij een geheel afwezige urinelozing of een urinelozing van minder dan 50 ml per dag spreek je van anurie. Door de verminderde urineproductie hopen zich in het bloed afvalstoffen op. Vooral ureum is een zeer giftig afbraakproduct . Bij een verhoogd ureumgehalte in het bloed spreek je van niervergiftiging.

Afwijjking 3: Bloed in de urine
Wanneer je urine rood verkleurd is, dan duidt dit meestal op bloed in de urine, behalve wanneer je bietjes hebt gegeten of bij bepaald medicijngebruik. De onderliggende oorzaak van bloed in urine kan strekken van een onschuldig tot gevaarlijk. Raadpleeg daarom altijd je huisarts als het zich voordoet. De meest voorkomende oorzaken zijn:

  • Blaasontsteking. De urine is dan meestal troebel (niet helder) en soms zit er wat bloed in. Dit laatste kunt u herkennen aan een bruine, oranje of rode kleur van de urine.
  • Nier- urineleider- of blaasstenen
  • Kwaadaardige afwijkingen: blaaskanker, nierkanker en prostaatkanker
  • Nierbekkenontsteking
  • Goedaardige vergroting van de prostaat
  • Nierziekten en –aandoeningen.

 

Afwijking 4: Bruinrode urine
Bruinrode urine kan wijzen op leverontstekingen. Bij leverontstekingen kan een toename ontstaan van urobiline (bruine galkleurstof die door de darm aan de lever wordt afgegeven) in het bloed. Omdat de urobiline niet meer kan worden verwerkt, wordt het door de nieren weer uitgescheiden. Hierdoor kleurt de urine bruinrood.

Afwijking 5: Donkerbruine urine
Bij een galwegafsluiting - een verstopping of blokkade in het galafvoerkanaal - ontstaat een donkerbruine urine - te vergelijken met de kleur van oude thee - waar een laagje lichtgekleurde schuim op ontstaat bij schudden. Dit wordt veroorzaakt door een verhoogde afscheiding van bilirubine (roodbruine kleurstof van gal die vooral in de milt wordt gemaakt). Andere verschijnselen van verhoogde hoeveelheid bilirubine in het bloed zijn kalkachtige, stopverfachtige grijs-witte ontlasting en jeuk, geel oogwit en een gele huidskleur (geelzucht).

Afwijking 6: Stinkende donkergekleurde urine
Het is ook mogelijk dat je urine donkerbruin is en naar ontlasting stinkt. In zo’n geval is er sprake van een verbinding tussen je plasbuis en endeldarm (uretrorectale fistel) waardoor ontlasting in je urine kan komen en andersom. Deze verbinding is normaal niet aanwezig. Meestal is de oorzaak een verwonding of infectie van de plasbuis en de endeldarm. Zo is de ziekte van Crohn een ontstekingsziekte van de darmen die soms leidt tot een uretrorectale fistel. Het kan ook ontstaan na de uitzaaiing van een tumor, door ontstekingen en weefselafbraak door bestraling en in zeldzame gevallen is een uretrorectale fistel een complicatie van operaties die worden uitgevoerd bij prostaattumoren en darmziekten. Mogelijk bijkomende verschijnselen zijn koorts, infectie van de urinewegen, diarree en bellen in de urine.

Afwijking 7: Troebele of schuimende urine
Troebele urine kan op meerdere aandoeningen wijzen, bijvoorbeeld een blaasontsteking. Een blaasontsteking gaat vaak gepaard met pijn bij het plassen, vaak kleine beetjes plassen en buikpijn.
Bij schuimende of troebele urine kan er sprake zijn van glomerulonefritis. Glomerulonefritis is een ongewone aandoening waarbij veel van de heel kleine filtereenheden van de nieren, de glomeruli, ontstoken raken. Als gevolg daarvan kunnen de nieren hun gewone functie, van het verwijderen van afvalstoffen en overtollig water uit het lichaam, niet meer goed uitoefenen. Bovendien lekken er dan bloedcellen en eiwitmoleculen, die gewoonlijk in het bloed blijven, via de glomeruli naar de urine. Andere verschijnselen van deze aandoening zijn bloed in de urine, frequent urineren, opgezwollen gezicht met dikke ogen, opgezwollen voeten en benen, kortademigheid en verlies van eetlust.

 

 

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Mens en Gezondheid, GezondVGZ, Medisch A-Z


Gerelateerde artikelen:


Trefwoorden: Leverkanker - Blaasontsteking - Nieren - Urine - Ontlasting


Reacties

01.

Verpleegkundige

Een persoon plast ongeveer de helft van zijn lichaams gewicht per uur of meer. Dus als uw kind 30 kilo weegt, is het prima wanneer hij 15 ml per uur plast. Dus tenzij uw kind meer dan 60 kilo weegt... Maar hij plast voldoende hoor.


Iris | 25.11.12



02.

Vraag!

Geachte heer/ mevrouw,

Hier staat dat een normale urine productie tussen de 1200 en 2000 ml is. Geldt dit ook voor kinderen van bijna 2 jaar?
Onze zoon plast namelijk maar 500 ml, terwijl hij veel meer drinkt!

Met vriendelijke groet,

Ingrid Koopmans


innemid | 06.10.12



03.

Wat mbt afwijkende geur urine?

Behalve de geur van ontlastig bij donkerbruine urine, mis ik eigenlijk info over wat de geur van urine je eventueel kan vertellen. Daar ben ik anmelijk wel nieuwsgierig naar.


LaLaLoes | 18.02.10