Schoon gebit kan je leven redden

Tanden poetsen en flossen zul je niet gauw zien als levensreddende handelingen. Maar een schone mond doet veel meer voor je lichaam dan je denkt.

Goede verzorging van je tanden en tandvlees houdt niet alleen je mond gezond. Een groeiend aantal artsen en onderzoekers zien opmerkelijke verbanden tussen ontstoken tandvlees en de rest van het lichaam.

Ontstoken tandvlees
Zo wordt slechte mondhygiëne in verband gebracht met hart- en vaatziekten zoals aderverkalking, beroertes en infarcten. Maar er wordt ook een relatie vermoed met kanker aan maag, darmen en alvleesklier (pancreas). Vooral mannen met slechte gebitten hebben een grotere kans op kanker aan de pancreas.
Verder zijn er aanwijzingen dat ontstoken tandvlees de kans op te vroeg geboren kinderen verhoogt. Er is mogelijk ook een verband met artritis, longontsteking, botontkalking (osteoporose) en met moeilijk te verklaren extreme vermoeidheid, zoals bij het Chronisch Vermoeidheids Syndroom (CVS).

Gingivitis
Goed onderhouden tandvlees is roze of witroze van kleur en sluit goed aan rond de tanden. Als je tandvlees licht ontstoken is en bloedt bij het poetsen, is sprake van gingivitis. Dat ontstaat als de agressieve bacteriën in tandplak zich tussen tandvleesranden en de tanden nestelen. De tandvleesranden zijn dan rood en een beetje opgezwollen.

Parodontitis
Erger wordt het als de ontsteking onder de randen van het tandvlees zakt en in de ruimten (pockets) tussen tandvlees en tanden komt. Dat wordt parodontitis genoemd. De ontsteking kan het tandvlees verder aantasten en uiteindelijk het kaakbot. De tanden kunnen hun houvast verliezen en loskomen.

Eerste tekenen
Ongeveer 10 tot 15% van de Nederlanders kampt met parodontitis. Niet iedereen gaat er mee naar de tandarts, omdat tandvleesontsteking lang kan sluimeren zonder meteen problemen te geven. Bloedend tandvlees en slechte adem zijn de eerste tekenen dat er iets mis kan zijn. Parodontitis kan in de meeste gevallen trouwens goed behandeld worden.

Organen
Deskundigen denken dat de ijverig voortwoekerende bacteriën in tandplak op 2 manieren hun werkterrein kunnen uitbreiden naar bloedvaten en organen in het lichaam. Het is mogelijk dat ze via het tandvlees in de bloedstroom komen en in aderen ontstekingsreacties veroorzaken, waardoor aderverkalking ontstaat. Ook de kans op een hartinfarct, een hartontsteking (endocarditis) en een beroerte neemt erdoor toe.

Nitrosaminen
Een andere verklaring is dat bacteriën of slechte stoffen uit de tandvleesontsteking via de darmen of via het bloed reacties oproepen. Mensen die jarenlang met parodontitis rondlopen, hebben bijvoorbeeld een hoog gehalte aan schadelijke nitrosaminen in de mond en de darmen. En die stoffen zijn kankerverwekkend. Bij tandvleesontsteking is vaak een van de bekende ontstekingsindicatoren in het bloed, het zogeheten CRP, verhoogd.

Pancreas
In een groot onderzoek onder 50.000 mannen ontdekte de Harvard School of Public Health 2 jaar geleden een duidelijk verband tussen kanker aan de alvleesklier en mannen met slechte gebitten. Duidelijk werd ook dat de kans op pancreaskanker toeneemt naarmate de staat van het gebit slechter is. Het is niet bekend waarom juist de pancreas hiervoor gevoelig is.

Roken en stress
Als je tandplak niet goed wegpoetst, wordt op den duur tandsteen gevormd. Dat kan alleen de tandarts of de mondhygiënist verwijderen. Tandplak ontstaat vooral na suikerrijk eten en drinken. Als je al tandsteen hebt, dan kan nieuwe plak zich daar makkelijk op hechten.
Sommige mensen hebben eerder last van tandsteen en tandvleesontsteking dan anderen. Dat kan komen door genetische factoren. Roken bevordert tandvleesontsteking, maar ook een stressvol leven maakt je tandvlees extra vatbaar voor ontstekingen. Mensen met diabetes hebben een grotere kans op parodontitis. Kunstgebitten die niet goed passen en scheefgroeiende tanden en kiezen kunnen ook infecties veroorzaken.

Flossen: levensverlengend
Met alleen poetsen verwijder je lang niet alle tandplak. Ongeveer een derde van de tandplak zit verstopt tussen de tanden en de randen van het tandvlees. Dat kun je alleen met flosdraad of ragertjes verwijderen. Volgens onderzoek van de Harvard Medical School is tandvleesontsteking een van de grootste veroorzakers van aderverkalking. Dagelijks goed flossen is een belangrijke voorwaarde voor een gezond, lang leven, concluderen de onderzoekers. Zeer recent Italiaans onderzoek bevestigt het verband tussen tandvleesontsteking en aderverkalking.

Medicijnen
Sommige medicijnen verzwakken het tandvlees een beetje, waardoor bacteriën meer kans krijgen om hun vernietigende werk te doen. Dat zijn vooral medicijnen die de mond droger maken, zoals antidepressiva en antihistaminica. Sommige medicijnen tegen hoge bloeddruk zorgen ervoor dat het tandvlees een beetje gaat opzwellen. En daardoor is het lastiger om goed te poetsen.

• TIP - Lees ook Tips tegen tandvleesontsteking

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Medical news today, Ivoren Kruis, Harvard Medical School, Academy of Periodontology

Gerelateerde artikelen:

• Stoppen met roken: 10 valkuilen en tips
• Flossen bevordert vruchtbaarheid
• Afte? 15 tips om aften te behandelen en te voorkomen
• Zo verzorg je het melkgebit
• Slechte adem, maak er korte metten mee
• Voor duimen ben je nu te groot!
• Tips tegen tandvleesontsteking
• Nooit meer bang voor de tandarts
• Hoopvolle medische ontwikkelingen
• landkaarttong

Trefwoorden: Gebit - Slechte Adem - Melkgebit

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >