GEZONDHEID - SCHOOLKIND

Kind dat slecht rekent heeft wellicht dyscalculie

Op: 18-11-2008 in schoolkind | forum

Als een kind niet goed kan rekenen heeft het wellicht dyscalculie, een neurologische aandoening die het aanleren van rekenvaardigheden verstoort.

Dyscalculie krijgt langzaam maar zeker meer erkenning. Woordblindheid, ofwel dyslexie, is een veel bekendere stoornis. Dat een neurologische storing ook de oorzaak kan zijn van rekenproblemen wordt pas sinds de jaren ’90 erkend. De Universiteit van Gent schat dat ongeveer 1 op de 20 Belgen deze stoornis heeft. In Nederland zal dat percentage vergelijkbaar zijn.

Dyscalculie of niet?
Hoe weet je of je kind dyscalculie heeft of dat het gewoon niet sterk is in rekenen? Een flinke rekenachterstand hoeft immers nog geen dyscalculie te zijn. Kinderen met dyscalculie hebben moeite met het leren van de betekenis van getallen en kunnen hoeveelheden en maten niet goed inschatten. Ze kunnen niet uit de voeten met rekenprocedures, ook niet na steeds weer opnieuw uitleggen. Een verschil met dyslexie is dat rekenstoornissen vaak gepaard gaan met andere beperkingen, zoals een slecht kortetermijngeheugen, een matige ruimtelijke oriëntatie, problemen met klokkijken en gebrek aan inzicht.

Weinig begrip
Dyscalculie is een waarschijnlijk erfelijke stoornis en heeft, net als bij mensen met dyslexie, niets te maken met intelligentie. Het schort meestal ook niet aan concentratie of motivatie. Het gevaar is dat kinderen met dyscalculie in de klas worden gezien als dom, op weinig begrip kunnen rekenen en geen of niet de juiste begeleiding krijgen. Je kind kan daardoor een enorme weerzin krijgen tegen rekenen, zich eenzaam voelen en - net als bij dyslexie - last krijgen van faalangst.

Uitvoerige test
Volgens onderwijspsycholoog Tom Braams is het belangrijk om te weten of het echt gaat om een stoornis. Dyscalculie kan pas na een uitvoerige test worden vastgesteld. Bespreek de mogelijkheid van testen met je school als je dyscalculie vermoedt of wend je tot een orthopedagogisch bureau. Als je begrijpt welke psychologische functies gestoord zijn, dan kunnen ouders en leerkrachten daarmee rekening houden, zegt Braams. Kinderen met dyscalculie kunnen zich volgens hem met de juiste begeleiding wel degelijk ontwikkelen in het rekenen.

Je kind helpen
Van belang is dat je kind plezier houdt in rekenen. Je kunt je kind helpen door het rekenen te visualiseren, dus door bijvoorbeeld sommen voor te doen met knikkers, dobbelstenen of een telraam. Accepteer dat het rekenen traag gaat en neem er de tijd voor. Dring niet aan op rekenen uit het hoofd, geef sommen die al op papier staan.
Je mag je kind gerust gebruik laten maken van een rekentafelkaart, een rekenmachine en een opzoekboekje met rekenmethodes.

Scholen
Leerkrachten op school behoren te weten hoe ze met kinderen met dyscalculie moeten omgaan. Er zijn speciale leerboeken en computerprogramma’s beschikbaar. Vraag een dyscalculieverklaring aan, waarmee je op de basisschool of op het voortgezet onderwijs aanspraak kunt maken op begeleiding. Op sommige scholen kan een leerling vrijstelling krijgen van wiskunde.

Geen protocol
Een probleem is dat wetenschappers het nog niet eens zijn over de precieze oorzaak van dyscalculie. Er is daarom nog geen algemeen geldend onderwijsprotocol voor dyscalculie opgesteld. De begeleiding hangt voorlopig nog af van de bereidwilligheid van de scholen. Wél zijn 2 docenten van de Stichting Camelcollege (een scholennetwerk voor speciaal voortgezet onderwijs) bezig met het maken van een werkplan voor de aanpak van dyscalculie.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Rekencentrale, Braams: uitleg voor kinderen, Boek: Kinderen met Dyscalculie