GEZONDHEID - REIZEN & VRIJE TIJD

Weg met de kater van de jetlag

Op: 05-09-2008 in reizen & vrije tijd | forum

Een jetlag na een lange vliegreis, ook wel ‘Transatlantische kater’ genoemd, kan je behoorlijk ontregelen. Hoe beperk je de gevolgen?

Door het vliegen door tijdzones raakt het slaap-waakritme van je biologische klok in de war. Dat heeft nadelige gevolgen voor de concentratie, het slaapvermogen en de spijsvertering.

Naar het oosten
Jetlags ontstaan vooral bij vliegreizen in oostelijke richting, wanneer in korte tijd 3 of meer tijdzones worden overschreden. Soms kun je ook last krijgen van geheugenverlies en desoriëntatie.

Begin uitgerust
Het helpt als je uitgerust aan een verre reis begint. Dat verkort namelijk de hersteltijd na een jetlag. Al in de week voor de vlucht is het verstandig om ’s avonds op tijd naar bed te gaan als je naar het oosten reist. De Nederlandse vereniging voor Slaap-Waak Onderzoek (NSWO) adviseert om 4 dagen voor een reis naar bijvoorbeeld Japan elke dag een half uur eerder te gaan slapen en een half uur vroeger op te staan.

Liever water dan alcohol
In de droge, dunne atmosfeer in het vliegtuig droogt het lichaam sneller uit dan normaal. Het gebruik van alcoholische dranken versnelt deze uitdroging nog eens. Dat geldt in mindere mate ook voor koffie. Daarom kun je beter extra water drinken om uitdroging en daarmee snelle vermoeidheid en hoofdpijn te voorkomen.

Eet lichte maaltijden
De spijsvertering verloopt meestal trager dan normaal tijdens een lange vlucht. Help de spijsvertering een handje door lichte maaltijden te nuttigen, zonder al te vette en koolhydraatrijke producten.

Oefeningen in de stoel
Langdurig stilzitten tijdens verre vluchten is vermoeiend. Je kunt in het vliegtuig kleine oefeningen doen zonder medepassagiers te storen. Zo kun je de bloedsomloop een beetje stimuleren.

Oefening voor de benen
Kantel de voorkant van je voeten zo ver mogelijk naar boven terwijl je je hakken op de vloer laat staan. Doe dat 5 keer. Daarna kantel je je hielen vijf keer zo hoog mogelijk terwijl je tenen op de vloer blijven.

Oefening voor de schouders
Leg je handen op je benen en draai je schouders langzaam naar voren, dan naar boven, naar achteren en weer naar beneden. Draai zo 5 keer een rondje met je schouders.

Liever geen slaapmiddelen
Het gebruik van slaapmiddelen wordt door veel medici afgeraden. Bij sommige mensen leiden slaapmiddelen tot snellere vorming van bloedklonters, terwijl de kans op trombose door het stilzitten in het vliegtuig al iets groter is dan gebruikelijk. Melatonine wordt ook nogal eens genoemd als remedie. Maar dit slaaphormoon kan je lichaam bij onjuist gebruik juist erger ontregelen. Omdat de hoeveelheid en timing zeer nauw luistert, wordt het middel door experts sterk afgeraden.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Zibb, De Nederlandse Vereniging voor Slaap-Waakritme, JetlagPrevention