Een goed verllchte werkplek zorgt ervoor dat je minder vaak ziek bent, een beter humeur hebt en meer produceert.
De gewone, meestal te zwakke tl-verlichting in kantoren is volgens het onderzoek Gezond Licht op Kantoor van de Technische Universiteit Eindhoven goed voor een productiviteitsverlies in Nederland van jaarlijks 2 miljoen euro. Matige verlichting leidt vooral in de middag tot doezelende werknemers, stelt de universiteit.
Lichtcyclus verstoord
Vooral in de donkere wintermaanden raakt de natuurlijke lichtcyclus van veel kantoormensen en fabrieksarbeiders verstoord, zegt de Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid (SOLG) in Eindhoven. Met die verstoring heb je al gauw te maken als je in het donker van en naar je werk reist en overdag op kantoor te weinig licht krijgt.
Ten koste van gezondheid
In kantoorgebouwen zou de lichtsterkte volgens de SOLG zeker 1000 lux moeten zijn. De huidige Arbo-norm vraagt om minimaal 500 lux, maar de verlichting in de meeste kantoren haalt maar net 400 lux. In fabriekshallen is het vaak nog minder. Dat gaat volgens Wout van Bommel van de SOLG ten koste van de gezondheid en de slaap.
Lichtgevoelige cellen
Nog maar enkele jaren geleden werd ontdekt dat het menselijk oog lichtgevoelige cellen bevat die de biologische klok helpen sturen. Deze zogeheten retinale ganglioncellen reageren op de afwisseling van licht en donker en hebben een grote invloed op de afgifte van de hormonen melatonine en cortisol, die betrokken zijn bij het slaap- en waakritme.
Veel winst
Daglicht is fel genoeg om de lichtgevoelige cellen in de ogen te prikkelen, maar kunstlicht is meestal te zwak. Het opvoeren van de lichtsterkte in kantoren en fabrieken naar 800 lux levert volgens Wout van Bommel al veel winst op.
Kwaliteit van de slaap
Goed licht overdag, zogenoemd "biologisch stimulerend licht", houdt mensen alert. Het heeft bovendien een belangrijke invloed op de stemming en de weerstand. De kwaliteit van de slaap van werknemers verbetert al na enkele dagen bij een lichtsterkte van 800 lux overdag, stelt Van Bommel.
Vergeelde lenzen
Ouderen zijn extra in het nadeel. Zij krijgen minder licht in hun ogen, doordat hun lenzen vergelen. Soms is bij hen de lichtdoorgifte wel 5 keer minder dan bij jonge mensen. Een ouder, gezond persoon die vaak op kantoor of binnenshuis is, kan alleen al door lichtgebrek minder actief worden en sneller vermoeid raken.
Dynamisch lichtsysteem
In het kantoorgebouw Westraven van Rijkswaterstaat in Utrecht is een "dynamisch lichtsysteem" aangebracht dat de veranderende kleurtemperaturen van het daglicht nabootst. Daar schijnt ’s ochtends activerend wit licht. Tegen lunchtijd kleurt het iets warmer om ontspanning te bevorderen. Meteen na de lunch is het licht weer koel, om tegen het eind van de middag weer iets roder te kleuren.
In opkomst
Dynamische lichtsystemen zijn betrekkelijk nieuw, maar snel in opkomst. Bedrijven als Philips en Medilux staan aan de basis van de ontwikkelingen. Inmiddels zijn in Nederland ongeveer 100 kantoorgebouwen voorzien van een dynamisch lichtsysteem.
Gezondheidszorg
In de gezondheidszorg krijgt betere verlichting ook meer aandacht. In de volgens de TU Eindhoven meestal slecht verlichte verpleeghuizen en ziekenhuizen, heeft beter kunstlicht een positieve invloed op patiënten en bewoners.
Dementerende ouderen
Het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen (NIN) zegt op basis van eigen onderzoek dat betere verlichting in verpleeghuizen niet alleen van belang is voor de bewoners, maar ook de zorg vergemakkelijkt. Extra licht remt depressiviteit bij bewoners en stimuleert de geheugenfunctie en het oriëntatievermogen. Een ander positief effect van goed licht overdag is vermindering van nachtelijke onrust bij dementerende ouderen.
Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: SOLG (pdf), Zibb, Hospitalmanagement, SBR
Gerelateerde artikelen:
- Dromen beïnvloeden je dagelijkse leven
- Zie je angst onder ogen
- Waarom mannen eerder dood gaan
- De midlife crisis bij mannen en vrouwen
- 10 slaapfabeltjes
- Positief denken voorkomt geen ziektes
- 'Ongezonde levensstijl mag reden zijn voor ontslag'
- Zo blijf je wakker zonder cafeïne
- Babygehuil trekt het snelst aandacht
- 8 symptomen die je niet mag negeren
Trefwoorden: Depressie - Slaapproblemen - Werk - Ziekteverzuim - Werksfeer - Arbo
NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >
Reacties
licht op kantoor
L.s.
Ik ben het er niet mee eens.
Te lich op het werk is helemaal niet fijn. Het witte appier weerkaatst teveel en zeker als je contact lenzen draagt is té licht niet prettig en werkt juist erg vermoeiend voor je ogen. Wij hebben op kantoor juis een paar TL lampen eruit gehaald!
M.vr.gr. Petra
brietje | 04.02.10
Licht / lichttherapie
Aardig artikel. Ik heb een aantal jaren geleden veel lampen in mijn huis vervangen door volspectrum lampen aangezien deze beter licht zouden geven dan normale gloeilampen. Drama. Fel, ongezellig licht en ik ging er ontzettend slecht van slapen, omdat die lampen s avonds de aanmaak van melatonine onderdrukten. Prima voor op kantoor maar niet voor thuis.
Wel kan ik iedereen een Litebook lichttherapielamp aanraden. Fantastisch apparaat. Het herstelt de biologische klok van het lichaam waardoor je overdag met veel energie je ding kan doen en s avonds heerlijk slaapt. Momenteel ben ik de lamp kwijt aan mijn vrouw aangezien die met een burnout thuis zit. Toen ze afgelopen vrijdag in de kranten las dat lichttherapie ook zeer effectief is bij burnout heeft ze hem direct ingepikt.
Jeroen | 28.01.09
