Acupunctuur, werkt dat naalden prikken nu wel of niet?

Miljoenen mensen over de wereld zeggen baat bij acupunctuur te hebben. Deze vorm van geneeskunst zou onder andere hoofdpijn, vermoeidheid en lage rugpijn verhelpen en ook pijn en misselijkheid verminderen bij een chemokuur. Maar hoe kunnen een paar naalden in de huid dit voor elkaar krijgen? Bestaat er wetenschappelijk bewijs voor de werking? Hoe gaat acupunctuur in zijn werk en waar moet je op letten bij het uitzoeken van een acupuncturist?

Bij acupunctuur worden extreem dunne naalden op strategische punten in het lichaam geplaatst ter vermindering van pijn of symptomen bij kwalen of ziektes. In Nederland vinden veel mensen het nog een eng of raar idee om door een onbekende naaldjes in hun lichaam te laten prikken. Ze maken dan ook lang niet zo veel gebruik van acupunctuur als andere bevolkingsgroepen. Zo heeft in Frankrijk één op de vijf personen acupunctuur gebruikt. En drie miljoen Amerikanen laten zich met acupunctuur behandelen. China is de koploper wat betreft het aantal gebruikers, maar dat is niet verwonderlijk gezien accupunctuur daar 2500 jaar geleden is ontstaan.

Chinese zienswijze
Volgens de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) zijn lichaam en geest van de mens als één. Dat betekent dat lichamelijke, emotionele en geestelijke ontwikkelingen elkaar voortdurend beïnvloeden. Ziekte is geen op zichzelf staand verschijnsel, maar een lichamelijke of geestelijke uiting van een verstoring in het algehele welzijn. Deze verstoring ontstaat doordat de energiehuishouding in de mens uit balans is.

Energiestroom
Accupunctuur kan volgens Chinese beoefenaars de energiebalans herstellen.  Door naalden op een bepaalde manier op of langs meridianen – kanalen in het lichaam waarlangs energie circuleert – te plaatsen, kan een acupuncturist de energiestroom beïnvloeden. Hierdoor zou een betere doorstroom en verdeling van energie ontstaan, de zogenoemde Qi.

Westerse benadering
Veel Westerse beoefenaars zien de accupunctuurpunten als plaatsen waar zenuwen, spieren en bindweefsel gestimuleerd kunnen worden. Deze stimulatie geeft het vrijkomen van natuurlijke pijnstillers zoals endorfinen een boost en doet de bloedstroom toenemen, wat de voordelen van acupunctuur zou kunnen verklaren.

Wetenschappelijk bewijs
Miljoenen mensen zeggen baat te hebben bij behandeling met acupunctuur, van pijnreductie tot het volledig wegnemen van de aandoening. Hoe dit komt is echter wetenschappelijk nog grotendeels onverklaard. Sceptici zeggen dat acupunctuur alleen werkt omdat mensen erin geloven, het zogenaamde placebo-effect. Uit veel wetenschappelijke studies waarbij het effect van traditionele acupunctuur vergeleken werd met een nagebootste of neppe acupunctuurbehandeling in eenzelfde behandelingsomgeving, bleek er gering verschil in effect te zitten.

Geen geschikte placebo
Sommige experts en voorstanders kaarten echter weer aan dat er nog geen geschikte placebobehandeling van accupunctuur bestaat. In de nagebootste acupunctuur worden bijvoorbeeld de naalden niet op de traditionele acupunctuurpunten ingebracht, penetreren zij niet volledig de huid, of worden een soort tandenstokers gebruikt, waarmee alleen de huid wordt aangeraakt. Deze methodes zouden alsnog in staat zijn om de fysiologische effecten, vrijkomen van pijnstillende stoffen en vergrote bloedstroom, van acupunctuur (deels) te bewerkstelligen. De WHO roept dan ook op tot meer en beter wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van acupunctuur.

Hoe gaat het acupunctuur in zijn werk?
Eerst vindt een onderzoek plaats om de juiste diagnose te stellen. De acupuncturist zal veel vragen stellen over je symptomen, gedrag en leefstijl, de lichaamsdelen bekijken die pijnlijk zijn, de vorm, aanslag en kleur van je tong, de kleur van je gezicht en de kracht, kwaliteit en het ritme van je pols onderzoeken. Het gehele onderzoek duurt ongeveer een uur. De acupuncturist zal een behandelplan met je doornemen die meestal bestaat uit zes tot twaalf behandelingen verdeeld over enkele maanden.

De daadwerkelijke acupunctuur bestaat uit drie onderdelen:

• Het plaatsen van de naalden
  Acupunctuurnaalden zijn extreem dun, dus van de plaatsing zul je nauwelijks iets merken. Meestal worden er vijf tot twintig naalden gebruikt. Soms zijn de strategische punten ver verwijderd van het probleemgebied. Wanneer de naald de juiste diepte heeft bereikt kun je kortstondig een tintelend of pijnlijk gevoel ervaren.
• Naaldmanipulatie
  De acupuncturist zal na plaatsing de naalden waarschijnlijk zachtjes bewegen of draaien. Andere, moderne, technieken zijn het toedienen van lichte elektrische schokjes of hitte via de naalden.
• Verwijderen van de naalden
  De naalden zullen meestal zo’n vijftien tot dertig minuten blijven zitten terwijl je ontspannen ligt. Meestal voel je geen pijn bij het verwijderen van de naalden. Sommige mensen voelen zich helemaal relaxt na een behandeling, terwijl anderen zich zeer energiek voelen.

Wanneer niet doen?
Mensen met bloedingsstoornissen of die bloedverdunners slikken lopen een verhoogd risico op bloedingen. Elektrische stimulatie via naalden kan gevaarlijk zijn voor mensen met een pacemaker of andere geïmplanteerde elektrische apparaten.

Ziektes en kwalen
De WHO (World Health Organisation) heeft in 1979 een lijst samengesteld met aandoeningen waarbij acupunctuur als geneeswijze gebruikt kan worden. Een aantal ziektes en klachten zijn:

• Misselijkheid en braken ten gevolge van chemotherapie
• Fibromyalgie
• Hoofdpijn
• Migraine
• Bevallingspijn
• Onvruchtbaarheid
• Lage rugpijn
• Menstruele krampen
• Artrose
• Postoperatieve tandpijn
• Tenniselleboog

De volledige lijst kun je bekijken op de website van Nederlandse Vereniging voor Acupunctuur.

Uitzoeken van een acupuncturist
Wanneer je behandeling met acupunctuur overweegt, is het raadzaam dit eerst met je arts te overleggen. Stop sowieso nooit zonder overleg met je arts met medicijnen of lopende behandelingen, omdat je met acupunctuur begint. Acupunctuur kan ook als aanvullende behandeling op medicijnen ingezet worden.
Zorg dat je een acupuncturist kiest die is aangesloten bij een beroepsvereniging, zoals de NVA. Dan weet je in ieder geval zeker dat hij of zij gekwalificeerd is en zich houdt aan hygiënische voorschriften zoals het gebruik van steriele wegwerpnaalden.

Houdt in je achterhoofd dat acupunctuur niet bij iedereen aanslaat. Wanneer jouw symptomen niet binnen een paar weken verminderen, is acupunctuur wellicht niet de juiste behandeling voor jou.

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Mayo Clinic, NVA, WebMD, NPVA

Gerelateerde artikelen:

• Acupunctuur kan migraine verminderen
• Betrapt! 5 veelgebruikte excuses om de sportschool te mijden
• Goede voornemens? Hier lopen ze op stuk
• Oorzaak hoofdpijn of migraine zit vaak in opmerkelijke hoek
• 8 symptomen die je niet mag negeren
• Minder stress dankzij de wintertijd
• Laag testosterongehalte? Zo kaart je het aan bij de dokter
• Blijf alert als je kind slaapwandelt
• Depressie: herken de lichamelijke symptomen
• Houd het bij paracetamol

Trefwoorden: Vermoeidheid - Hoofdpijn - Migraine - Behandeling - Acupunctuur

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >