Doorbraak in onderzoek naar oorzaak Alzheimer

Australisch onderzoek toont aan dat Alzheimer ontstaat door een ontregelde stofwisseling van zink en ijzer in de hersenen.

Alzheimerpatiënten kampen met eiwitafzettingen (plaques) in hun hersenen die voor een groot deel bestaan uit het eiwit APP (amyloïde precusor proteïne). Dat eiwit krijgt vaak een hoofdrol toebedeeld in het ontstaan van Alzheimer, maar de functie was onbekend. Die werking is eindelijk opgehelderd: het is een enzym dat schadelijke ijzerionen omzet in een voor de hersenen onschadelijke vorm. Dit berichtte het NRC Handelsblad zaterdag 18 september.

Nieuw model
Voor onderzoekers van de universiteit van Melbourne die hun vondst over de werking van APP gisteren publiceerden (Cell, 17 september), vielen na meer dan 10 jaar onderzoek veel puzzelstukjes op hun plaats. Zozeer dat ze een nieuw model voor het ontstaan van Alzheimer presenteerden. Die ziekte begint – in hun visie – met een ontregelde stofwisseling van zink en ijzer.

Sluipend verloop Alzheimer
Zinkionen blokkeren de werking van APP. Hierdoor worden schadelijke ijzerionen niet meer weggewerkt. Die hopen zich op binnen de hersencellen, wat de cellen fataal wordt. Tegelijkertijd wordt het geblokkeerde APP afgebroken en opgeslagen als vers plaque-eiwit. In die groeiende plaques hopen zich vervolgens zinkionen op.
Door de verhoogde zinkconcentratie in de buurt wordt nog meer APP stil gelegd. De cellen reageren daarop door steeds nieuw APP te maken. Zo ontstaat een zichzelf versterkend proces, waarmee de onderzoekers het sluipende verloop van de ziekte van Alzheimer verklaren.

Zinkionen
Nu rest nog de vraag waar de zinkionen vandaan komen die de werking van APP blokkeren. De plaques zijn er rijk aan, maar begint het ziekteproces echt met een verhoging van de concentratie zinkionen in de hersenen? In elk geval konden de onderzoekers het gezonde mechanisme verstoren met zink. En als ze plakjes hersenweefsel van overleden alzheimerpatiënten behandelden met een stof die zinkionen wegvangt, werkte het APP daarin weer normaal.

Bewijs
Het bewijs dat APP ijzer omzet, vonden de onderzoekers door in gekweekte hersencellen het APPgen uit te schakelen. Prompt hoopten schadelijke ijzerionen zich op. Die ophoping werd ongedaan gemaakt als ze vers APP aan het kweekmedium toevoegden. Ook bij muizen waarin het gen voor APP was uitgeschakeld nam de hoeveelheid ijzerionen aanzienlijk toe. Die toename was groter naarmate er meer ijzer in het voedsel zat en ging gepaard met sterfte van hersencellen. Bij normale muizen bleef de toename van ijzerionen uit, ook als het voer ijzerrijk was.

Gerelateerde artikelen over Alzheimer

• Dementie is meer dan de ziekte van Alzheimer
• Vergeetachtigheid en geheugenklachten
• Slaap beter, vergeet minder
• Koffie remt Alzheimer
• Ruggenprik geeft meer zekerheid bij twijfel ziekte van Alzheimer

Bron: NRC Handelsblad Wetenschap, 18 september 2010

Gerelateerde artikelen:

• Multitasken werkt niet
• Een TIA, herken de symptomen
• Wat je nog niet wist over het geheugen
• Hoe het brein van pubers werkt
• 10 breintraining apps die je hersenen soepel houden
• Zo blijf je wakker zonder cafeïne
• Alcohol schaadt vrouwenbrein sneller
• Déjà vu, brainfreeze, kramp...10 vreemde lichaamstrekjes verklaard
• Symptomen depressie bij vrouwen anders dan bij mannen
• Wat je over pubergedrag moet weten

Trefwoorden: Alzheimer - Hersenen - Dementie - Eiwit APP

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >