Zieke mannen willen vaak niet naar de huisarts

Veel mannen steken hun kop in het zand als ze ziek zijn of vage, langdurige klachten hebben. Waarom doen ze dat en hoe reageer je daarop als partner of familielid?

‘Naar de dokter? Ik? Nee hoor, ik voel me prima!’ Een veelgehoorde uitspraak van mannen die simpelweg geen patiënt willen zijn. Sommigen stellen doktersbezoek jarenlang uit of maken zelfs nooit de gang naar ziekenhuis of huisartsenpraktijk. Terwijl het niet alleen over klachten als astma of rugpijn gaat, maar ook om levensbedreigende ziektes en diabetes, hartproblemen of zelfs kanker.

Ontkennen voelt beter
Psychiater Tineke Vos, werkzaam in het Bronovo-ziekenhuis in Den Haag, promoveerde onlangs aan de Universiteit van Amsterdam op het onderzoek naar ‘ontkenning en kwaliteit van leven van longkankerpatiënten’. Met een geruststellende uitkomst: patiënten die hun ziekte (in meer of mindere mate) ontkennen, waren minder moe, minder kortademig, minder misselijk, minder angstig en minder depressief. Volgens Vos is het belangrijk te doorgronden waarom een zieke ervoor kiest niet naar een dokter te gaan. Vaak komt zo’n keuze voort uit angst voor diagnose of behandeling of angst om voortaan als patiënt door het leven te moeten gaan.

Onder druk zetten mag soms
Behalve angst kan ook ontkenning van de ziekte een reden zijn niet naar een arts te gaan. Ontkenning waar de patiënt zelf heilig in gelooft. In hoeverre mag je een patiënt onder druk zetten om toch een dokter op te zoeken? Over het algemeen geldt dat hoe minder iemand in staat is zelf een rationele afweging te maken, hoe meer druk gerechtvaardigd is. In de praktijk zijn het vooral psychiatrische en dementerende patiënten die tegen hun zin behandeld worden. Zij zijn door hun aandoening niet meer in staat om doordachte beslissingen te nemen.

Alarmerende symptomen
Lijkt iemand verlamd door angst door alarmerende symptomen zoals bloed hoesten, bloed in de ontlasting of ernstige benauwdheid en weigert hij doktersbezoek, óók na een gesprek en na aandringen? Dan kan het ook voor de patiënt prettig zijn als iemand in de omgeving de verantwoordelijkheid overneemt en met de patiënt naar de huisarts gaat. Maar uiteindelijk beslist de patiënt toch zelf of hij wil praten en/of zich wil laten behandelen.

Autonomie staat bovenaan
Voor huisartsen zijn er geen regels voor het omgaan met patiënten die niet naar de dokter willen, maar ook huisartsen hebben de autonomie van de patiënt meestal hoog in het vaandel. Het heeft daarom vaak geen zin om de dokter te vragen in te grijpen, want die heeft daar geen middelen voor. Maar: de huisarts is behalve arts voor de individuele patiënt, ook familiearts. Als een zieke niet naar de dokter wil en de relatie of het gezin onder die weigering lijdt, dan kun je de huisarts wel vragen om op huisbezoek te komen om de situatie te bespreken. Houd er dan wel rekening mee dat het doel van zo’n bezoek niet is om de zieke het medische circuit in te krijgen maar om te kijken welke hulp nodig is om het gezin of de relatie weer in evenwicht te krijgen.

Auteur: Corina Blommendaal
Bron: Plus Magazine

Gerelateerde artikelen:

• Ziek worden is geen eigen keuze