Gemotiveerd zijn, leervermogen, zin in seks, bewegingscontrole of knopen kunnen doorhakken. Voor al deze dingen heb je dopamine nodig.
Veel mensen hebben wel eens van dopamine gehoord. Dat stofje heeft toch met gelukgevoelens te maken? Dat klopt, maar dopamine regelt nog veel meer. Dopamine is een neurotransmitter. Dat wil zeggen dat het ervoor zorgt dat zenuwen met elkaar kunnen communiceren. Dopamine is betrokken bij 3 grote communicatieroutes in de hersenen. De 1e route is verantwoordelijk voor je bewegingscontrole. De 2e route speelt een rol bij het denken, in het bijzonder bij de planning van de denkprocessen en het doelgericht handelen. De laatste route zorgt voor het regelen van emoties en motivaties. Dopamine is dus een enorm belangrijke boodschapper in je lichaam. Een tekort, maar ook een teveel van dit stofje zorgt voor veel problemen. 5 feiten over dopamine op een rijtje:
Feit 1: Dopamine beïnvloedt je libido
Zin in seks kan door allerlei factoren beïnvloedt worden. Het stofje dopamine is één van die factoren. Voor een gezond libido is een bepaalde hoeveelheid testosteron noodzakelijk, voor zowel mannen als vrouwen. De productie en vrijmaking van testosteron is afhankelijk van de concentratie prolactine, dat zelf weer onder invloed staat van dopamine in de hypothalamus. Een daling van je dopamineniveau kan dus veel invloed hebben op je seksuele verlangen. Het mannelijk libido schijnt wel gevoeliger te zijn voor dopamine dan het vrouwelijk libido.
Feit 2: Dopamine helpt je juiste beslissingen te nemen
Dopamine is een onmisbaar stofje in de hersenen om je te helpen goede beslissingen te nemen en verkeerde te vermijden. Gezonde mensen krijgen vaak een "voorgevoel", dat hen in staat stelt een keuze te maken. Dit instinctieve gevoel hangt af van hoe vaak die kan worden verbonden met positieve uitkomsten in het verleden. Mensen met een lager dopamineniveau hebben meer moeite met het nemen van dergelijke beslissingen.
Feit 3: Een tekort aan dopamine hangt samen met de ziekte van Parkinson
De ziekte van Parkinson ontstaat door een tekort aan het stofje dopamine in bepaalde diep gelegen gebieden van de hersenen, de zogenoemde zwarte kern (de substantia nigra). In deze gebieden regelen de hersenen de automatische bewegingen. Daarvoor moeten verschillende hersencellen met elkaar communiceren. Bij de ziekte van Parkinson gaan de hersencellen in deze gebieden kapot en ontstaat er een tekort aan de boodschappersstof dopamine. Pas als 80% van de hersencellen in de zwarte kern kapot is, ontstaan de verschijnselen van de ziekte van Parkinson. Bij deze aandoening kunnen de patiënten zoveel bevingen in de handen vertonen dat ze niet meer in staat zijn om een glas water vast te houden.
Feit 4: Anorexia nervosa hangt samen met dopamine
Anorexia nervosa is een psychiatrische ziekte waarbij iemand een sterke drang tot vermageren heeft. Naast een verlaagde voedselinname en een extreem laag lichaamsgewicht, leidt anorexia ook tot hyperactiviteit. Door de hyperactiviteit verbranden patiënten veel energie, waardoor het nog moeilijker wordt om de ziekte te behandelen. Recent onderzoek toont aan dat de stof dopamine van invloed is op deze hyperactiviteit. Wanneer iemand weinig eet, wordt door een ingewikkeld reguleringssysteem veel dopamine in de hersenen gesignaleerd. Dit leidt tot hyperactiviteit. De invloed van dopamine op hyperactiviteit kan er misschien toe leiden dat in de toekomst medicijnen kunnen worden ontwikkeld die anorexiapatiënten kunnen helpen. Deze medicijnen moeten de signalering van dopamine in de hersenen tegen gaan.
Feit 5: Vermoeidheid doet het dopamineniveau dalen
Met je ogen half dicht ben je aan het overwerken. Je maakt steeds meer fouten, maar op een of andere manier maakt je dit weinig uit. Ook deze reactie van je lichaam heeft te maken met dopamine. Voor elke handeling maak je onbewust een kosten-batenanalyse. Je gaat alleen over tot actie als het bereiken van het doel opweegt tegen de energie die het kost. Dopamine stimuleert het beloningscentrum in de hersenen, waardoor mensen tot actie overgaan. Als je moe wordt, daalt het dopamineniveau en worden de kosten om tot actie over te gaan steeds groter. Want er staat geen gevoel van beloning tegenover. Vermoeidheid is daarom geen negatief gevoel, maar een alarmsignaal van je lichaam. Door een daling van het dopaminepeil geeft je lichaam aan dat het goed is om even te rusten.
Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Medisch A-Z, NWO, Psy, Parkinson Vereniging
Gerelateerde artikelen:
- 10 redenen waarom mannen geen zin in seks hebben
- Multitasken werkt niet
- Een TIA, herken de symptomen
- Wat oestrogeen met je emoties doet
- Wat je nog niet wist over het geheugen
- Hoe het brein van pubers werkt
- 10 breintraining apps die je hersenen soepel houden
- Zo houd je het metabool syndroom uit de buurt
- Metabool syndroom is negatieve spiraal
- Zo blijf je wakker zonder cafeïne
Trefwoorden: Zenuwstelsel - Hersenen - Hormonen
NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >
Reacties
meten
L.S. dopamine kan wel gemeten worden. Oa door de arts/homeopaat. Dr Sprangers in Dongen meet de dopaminespiegel.
paulina | 06.03.13
ADD
ADD is toch ook een te kort aan dopamine?
Esther | 28.02.13
Dopamine verhogen
Je kunt je dopamine verhogen door beweging, voeding, nieuwe ervaringen opzoeken en eventueel supplementen. Een orthomoleculair therapeut kan je adviseren.
E | 16.01.13
vervolg op '' irritant probleem. help!!''
en owjah, ik heb ook iets gelezen dat t gevoel wat ik na mijn orgasme heb. precies tegenovergesteld is bij de vrouw. hoop dat u mij na deze info kan helpen.
bvb dank!
ik | 05.01.12
irritant probleem. help!!
ik ben 16 1/2 jaar en heb al zo ong. 4 jaar last van hoofdpijn en spiersamentrekking (dus een heel gespannen gevoel) na het klaarkomen. na het klaarkomen voel ik me dan soms heel ontspannen en 10min erna heel gespannen en hartkloppingen in hoofd met hoofdpijn en krijg dan een depressief gevoel. als ik bv. een week niet ben klaargekomen gaat t weeral wat beter. heb een soort gelijk verhaal gelezen van iemand op een ander forum. ook heeft dat gevoel wat ik na een orgasme krijg te maken met mijn serotoninegehalte heb ik gelezen. weet alleen niet of t waar is? heb al sintjanskruid gebruikt en dat werkte erg goed. maar ik kan dat natuurlijk niet blijven gebruiken. ik zou het echt super vinden als iemand me kan helpen. bvb dank!
ik | 05.01.12
Wat er aan te doen....
Volgens mij staat er wel duidelijk wat je er aan kunt doen, voldoende bewegen (o.a. sporten) en genoeg rust (o.a. slapen).
Ik heb 2 jaar geleden een scan gehad via een energietest (met klemmen aan mn vingertoppen o.a.) dat naast mijn body composition (o.a. BMI) ook dopaminegehalte teste, ik zat onder de norm alleen met dopamine en alle andere dingen in de norm. Ik heb er toen niets mee gedaan, maar nu 2 jaar verder en ik zit nog steeds met dezelfde klachten (moe, geen motivatie, geen beslissingen kunnen nemen, depressief) en kwam dus via googlen ook hier terecht. Ik ben door mijn aangeboren heupdysplasie al 6 jaar niet meer aan het sporten en heb me pas geleden eidelijk laten opereren om maar geen pijn meer te hebben met lopen en weer eens te kunnen gaan sporten. Logisch dus mijn dopaminetekort, was vooral dus een tekort aan lichaamsbeweging! Denk ik...
Kathy | 26.08.11
M
ADHD en hyperactiviteit gaan hand in hand
als je ADHD hebt kun je niet stil/rustig zijn wat leidt tot hyperactief gedrag..
edin | 03.05.11
dhr
Dopamineniveaus verhoog je door te bewegen, te sporten.
RmC | 01.03.11
dopaminetekort
Kan men extra dopamine aanmaken en zo ja is dat aan voorwaarden verbonden. Bijvoorbeeld door voldoende en goed te slapen naast het al genoemde goed eten en sporten/ bewegen?
fred | 31.10.10
dopamine
ik vind het wat vreemd, enerzijds hoor ik zeggen dat een tekort aan dopamine leidt tot ADHD en hier zeggen ze dan weer dat hyperactieve mensen te veel dopamine in hun hersenen hebben. verklaring graag!
jvv | 02.08.10
Dopamine
Reactie op feit 4.
''Anorexia leidt ook tot hyperactiviteit. Dit door een verhoogde hoeveelheid dopamine in de hersenen''.
Ik vind het jammer dat niet word vernoemt in welk gebied in de hersenen dit plaats vind en hoe dit word gemeten. Dokter neuroloog Ron Willem geeft aan dat dit moeilijk te meten is. Maar hoe weet men dat dat dit over een verhoogde hoeveelheid gaat?
De meest logische functie van hyperactiviteit doordat iemand weinig eet heeft volgens mij een evolutionaire reden. Weinig eten en niet hyperactief worden zorgt ervoor dat het individue minder overlevingskans heeft. Daarintegen hyperactief zoeken naar eten verhoogd de kans op overleven. Alleen nu nog de vraag in hoeverre die hyperactiviteit de concentratie beinvloed. Volgens mij gebeurd'e' dit met stijgende concentratie en dan sterk dalend.
Zoals werd gezegt is de dopamine opname bepaald door het aantal receptoren. Ik voeg hierbij toe 'ontbezette' receptoren. Dit omdat receptors kunnen bezet worden door exorfines. Als ik het me nog goed herinner zijn onder andere de de mui-receptoren voor de opname van dopamine in de darmen verantwoordelijk. Deze opname vanuit de darmen zou verantwoordelijk zijn voor de motoriek? Slechts 2 procent van de dopamine opname gebeurd in de hersenen? Heel wat vragen maar het onderwerp dopamine boeid mij ontzettend. Dan nog de vraag in hoeverre heb je invloed op mensen die verslaafd zijn. Is verslaafd zijn niet afkicken van de dopamine? Indirect waarschijnlijk wel, niet? Alvast bedankt voor de antwoorden.
dogss | 09.04.10
dhr.
Vraag;
Zijn er ook natuurlijke voedingstoffen waar dopamine in voorkomt.?
ger | 14.11.09
Receptoren
Ik heb nog even een vraag over het voorgaande verhaal. Dopamine kun je niet meten in de hersenen, dat weet ik. Maar het aantal receptoren kan toch wel gemeten worden?
Anoniem | 23.10.09
Verhogen van dopamineniveau
Beste bezoekers,
De werking van dopamine is een moeilijk onderwerp. Het principe van neurotransmitters is dat het nooit een neurotransmitter b.v. dopamine verantwoordelijk is voor een functie. Neurotransmitters hebben met elkaar een interactie en soms is in een hersengebied de dopamine spiegel hoog en in een ander hersengebied weer laag , afhankelijk van de functie in dat betreffende hersengebied. Het weten van een spiegel heeft niet zoveel zin, omdat gezien het voorgaande dit niet hoeft te betekenen dat de hersenen niet functioneren. Een redelijke globale meting van dopamine stofwisseling is alleen goed mogelijk in hersenvocht. Bloed waarden zegt niet zoveel over wat er daadwerkelijk zich in de hersenen afspelen. Tevens is het zo dat niet alleen de neurotansmitter zelf, dus dopamine, maar ook de functie van zijn aangrijpingspunt, receptor geheten, van belang is. Voldoende dopamine, maar slechte receptoren veroorzaakt ook een niet functionerend dopamine systeem!
Kortom, het geeft al aan hoe ingewikkeld de neurotransmitters werken. Wat in het artikel vermeld wordt, zijn losse bevindingen, die men met onderzoek geconstateerd heeft, maar zijn slechts losse puzzelstukjes, waarvan we nog maar een paar in handen hebben, van een hele grote puzzel.
Om terug te komen op de onderstaande vragen: Het bepalen van dopamine spiegels heeft geen zin. Om gezonde functionerende hersenen te hebben, zeg ik altijd, is het zaak om jezelf goed in balans te houden van zowel de geest en het lichaam. Op deze manier kunnen we de natuurlijke processen optimaliseren. Een tabletje dopamine gaat niet helpen; sterker nog, het kan vervelende bijwerkingen geven, doordat het gezonde functies blokkeert!
Een simpel antwoord op dit soort vragen bestaat helaas niet. Mochten er nog vragen en aanvullingen nodig zijn, dan verneem ik dat graag.
Met vriendelijke groet,
C.R.B.Willems, neuroloog
Ron Willem - Neuroloog - expert drdr | 15.10.09
re: 03. Extra dopamine
Adhd wordt inderdaad in verband gebracht met dopamine, maar zeker niet met (zoals jullie in reactie 03 beweren) met een te hoog dopamine-niveau.... Eerder een te laag niveau vrij beschikbare dopamine!
Anoniem | 03.09.09
vervolg
o en goed slapen natuurlijk.
Voedingsmiddelen die veel tyrosine bevatten (tyrosine is een aminozuur dat nodig is voor de aanmaak van dopamine) zijn: vis, eieren, vlees, kaas, melk (-producten), avocado, noten en zaden, peulvruchten.
nim | 03.09.09
daarom
dat komt, beste mensen, omdat hier geen eenduidig antwoord op te vinden is. Het menselijk lichaam zit complex in elkaar en dus leiden er meerdere wegen naar Rome..
De neurotransmitter dopamine speelt een rol in ons belonings-systeem. Een tekort hieraan kan leiden tot zin in roken, caffeine, alcohol en drugs. Al deze genotsmiddelen zorgen voor een verhoogde afgifte van dopamine en noradrenaline in de hersenen. Nu niet gelijk allemaal aan de alcohol en drugs gaan alstublieft! Want aan alles zit een keerzijde: het effect is maar tijdelijk, na verloop van tijd worden de receptoren in de hersenen ongevoelig voor de dopamineprikkel en heb je steeds hogere stimulatie nodig voor hetzelfde effect. Het werkt sterk verslavend dus..
Veel beter kun je regelmatig gaan sporten en goed gaan eten!
nim | 03.09.09
Extra dopamine
We hebben de vraag over het verhogen van het dopaminepeil voorgelegd aan neuroloog Ron Willems. Binnenkort zal zijn reactie bij dit artikel geplaatst worden.
Overigens zal een hoger dopaminepeil niet per sé tot een verbetering van je gezondheid leiden. Een te hoog dopaminepeil hangt bijvoorbeeld weer samen met schizofrenie of ADHD.
Binnenkort volgt hier meer informatie over.
Met vriendelijke groet,
Redactie dokterdokter.nl
Redactie dokterdokter.nl | 03.09.09
Dezelfde vraag als onderstaande
Het is zeker een interessant artikel, maar ook ik mis hoe je event. zelf wat zou kunnen doen aan je dopamineniveau.
Duin | 03.09.09
dopamine
Inderdaad een informatief stukje maar helaas niet erg compleet.
Het is wel handig als er bij vermeld zou worden hoe je dat dopamine gehalte zelf kunt regelen.
Karin Kampen | 03.09.09
hoe kom je aan extra dopamine?
Duidelijk verhaal. Als je je dopamineniveau wilt verhogen, wat kun je dan doen, c.q. welk middel kun je hiervoor slikken?
Peter | 03.09.09
dopamine verhogen
Leuk om te lezen.
Ik merk dat ik veel aan dit artikel had kunnen hebben als ik zou weten hoe ik mijn dopamine niveau kan verhogen. Dus informatief maar niet handig.
Anoniem | 03.09.09
dopamine
Interessant, maar hoe bepaal je de hoeveelheid en hoe beïnvloed je die?
loukschip | 03.09.09
