Kalmeringsmiddelen, antidepressiva en slaapmiddelen: slik ze met verstand

Miljoenen Nederlanders slikken kalmeringsmiddelen, antidepressiva of slaapmiddelen. Maar dat is niet zonder risico, want gewenning ligt op de loer.

Veel Nederlanders slikken pillen tegen stress, slapeloosheid of sombere gevoelens. Ongeveer 3 van de 10 bezoekers van dokterdokter.nl slikt wel eens kalmeringsmiddelen, antidepressiva of slaapmiddelen. 70 % van hen slikt ze dagelijks. Dat blijkt uit de poll die de afgelopen op onze site heeft gestaan, en door ruim 1700 mensen werd ingevuld.

Miljoenen pillen
Uit deze cijfers mag je concluderen dat het slikken van medicijnen populair is onder mensen die depressieve klachten hebben, vaak gespannen zijn of slecht slapen. Cijfers van de apothekers bevestigen deze populariteit. Het kalmeringsmiddel oxazepam (mernaam Seresta) werd in 2008 ruim 3 miljoen keer voorgeschreven, het slaapmiddel temazepam (merknaam Normison) 2,8 miljoen keer. Voor het meest populaire antidepressivum, paroxetine, werden 1,4 miljoen recepten uitgeschreven. Maar er zijn er ook heel veel andere middelen op de markt.

Kans op verslaving
Het slikken van deze middelen is niet geheel zonder gevaar. Slaap- en kalmeringsmiddelen (zogeheten benzodiazepines) helpen bijvoorbeeld als je onrustig bent, last hebt van angstgevoelens en als je slecht slaapt. Ze lossen de problemen niet op, maar bestrijden slechts de symptomen. Dat kan prettig zijn, als het eventjes allemaal te veel wordt. Maar alle benzodiazepines hebben hetzelfde nadeel: ze zijn verslavend, zowel geestelijk als lichamelijk. Als je ze langer dan 2 weken slikt, wordt het elke dag moeilijker om er mee te stoppen. Vaak merk je direct effect, soms al na 1 uur: je wordt rustiger en kalmer en je kunt beter slapen. Maar daarmee loop je ook het gevaar dat je er tegenop gaat zien om weer te stoppen met slikken. Al na 2 weken dagelijks gebruik kan gewenning optreden. De werking van de medicijnen neemt af, en je hebt er steeds meer van nodig om hetzelfde effect te bereiken. Een overdosis is overigens zelden dodelijk, vanwege de geringe giftigheid van deze middelen.

Bijwerkingen
Deze benzodiazepines hebben verder nogal wat bijwerkingen: je wordt er sloom van, je concentratievermogen neemt af en je reageert trager dan normaal. Autorijden mag meestal niet, maar ook op de fiets is de kans op ongelukken groter. Slaapmiddelen die je ’s avonds inneemt, kunnen de volgende dag nog versuffend werken. Andere vaak voorkomende bijwerkingen zijn: onverschilligheid, zelfoverschatting, duizeligheid, minder zin in seks en prikkelbaarheid. En op de lange termijn kun je last krijgen van vergeetachtigheid of een depressie.

Antidepressiva
Voor antidepressiva ligt het anders, die zijn niet verslavend. En ze werken juist niet meteen, maar pas na langere tijd. Soms moet je ze een half jaar tot een jaar slikken om een goed effect te bereiken. Er zijn trouwens diverse soorten antidepressiva. Afhankelijk van de soort kunnen er vervelende bijwerkingen optreden, vooral in het begin. Wat veel voorkomt, is misselijkheid, een droge mond of een verminderde zin in seks.

Soorten antidepressiva
Een medicijn als het eerder genoemde paroxetine behoort tot een groep geneesmiddelen die SSRI’s genoemd wordt. Ze regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine, een stofje dat een belangrijke rol speelt bij emoties en stemmingen. Deze SSRI's worden soms ook voorgeschreven bij bepaalde angststoornissen. Behalve de SSRI’s bestaan er ook andere soorten antidepressiva, zoals tricylische antidepressiemiddelen (TCA’s) en MAO-remmers. Afhankelijk van onder meer je symptomen en klachten zal je arts het meest effectieve medicijn proberen te vinden. Soms is dat gewoon een kwestie van uitproberen.

4 adviezen bij het gebruik van benzodiazepines:

1. Je kunt ze beter niet langer dan 1 week gebruiken. Probeer zo snel mogelijk, na een paar dagen bijvoorbeeld, weer te stoppen.
   
2. Probeer te ontdekken wat de oorzaak of reden is van de onrust, de angst of de slaapproblemen en probeer hier een oplossing voor te vinden.
   
3. Zorg voor voldoende afleiding en beweging, door te gaan wandelen of hardlopen, of te gaan fietsen.
   
4. Gebruik geen alcohol en drugs, het kan een gevaarlijke wisselwerking met de medicijnen opleveren.

Auteur: Ton Bakker
Bronnen: Nederlands Huisartsen Genootschap, Stichting Farmaceutische Kengetallen, Trimbos instituut

Uitslag van de poll op dokterdokter.nl

Slik je op dit moment kalmeringsmiddelen, antidepressiva of slaapmiddelen?

20,0 % Ja, dagelijks
8.4 % Ja, af en toe
14.7 % Op dit moment niet, maar vroeger wel
56.9 % Nee, die heb ik nog nooit gebruikt

Er is in totaal 1736 keer gestemd.

Gerelateerde artikelen:

• Verslaafd aan Facebook? Doe de test
• Controle over angst en paniek zonder medicijnen
• Leugens die vrouwen aan de dokter vertellen
• 10 slaapfabeltjes
• Wat is waar en niet waar over antidepressiva
• Tabaksindustrie beslist mee over gezondheidsbeleid in Nederland
• 10 redenen om meer te slapen
• Zonlicht versnelt afbraak medicijnen
• Weg met de winterdepressie
• Mannen twee keer zo snel verslaafd aan alcohol

Trefwoorden: Verslaving - Bijwerking - Antidepressiva - Kalmeringsmiddel - Slaapmiddel - Medicijngebruik

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >