Slaaptekort groot probleem onder jonge ouders

Slaaptekort is de meest genoemde klacht onder ouders van jonge kinderen. Wat kun je als ouder doen om de nacht weer voor jezelf te krijgen? Een Verpleegkundig Specialist geeft advies.

Ze zeggen wel eens dat het ouderschap het mooiste is dat je kunt overkomen. Toch begin je sterk te twijfelen na wederom een week van slapeloze nachten. Je houdt je nog maar net staande op werk, en het lijkt wel of er permanent donkere kringen onder je ogen zijn getatoeëerd. De kleine lijkt maar niet door te kunnen slapen. Verpleegkundig specialist Jantsje Sietsma van Icare Jeugdgezondheidszorg legt uit: ‘Zo nu en dan slapeloze nachten met kleine kinderen zijn niet te voorkomen. Maar ouders kunnen meer doen dan ze denken om de nacht weer voor henzelf te krijgen.’

Acties van vandaag hebben gevolgen voor morgen
Elk kind is anders en natuurlijk verschillen de oorzaken van slaapproblemen ook per leeftijd. Maar onderschat niet de rol van opvoeding in het slaapgedrag van kinderen. Sietsma: ‘Vanaf ongeveer 7,5 maand kun je een kind al verwennen. Vanaf die leeftijd hebben kinderen namelijk door wat hun signalen met je doen. Pak je ze ’s nachts direct uit hun bedje na een minuut huilen, dan verwachten ze dat je dit de volgende nacht ook gaat doen. Kinderen zijn zo slim, ze hebben gelijk door wat ze wel en niet kunnen maken. Zonder dat je het misschien door hebt, creëer je verkeerde en vooral vermoeiende slaappatronen. Je moet dus goed nadenken over wat je vandaag doet, of je dat morgen ook wilt doen.'

Dromen
Er zijn verschillende redenen waarom je kindje ’s nachts wakker wordt. Zo beginnen vanaf zeven maanden de tandjes door te komen. En je kind begint te dromen. Volwassenen hebben maar twee tot drie keer per nacht een REM-slaap waarin ze heel licht slapen. Een baby heeft dit om het uur. Sietsma: ‘In de REM slaap worden baby’s vaak wakker en gaan ze even huilen. Sta je dan gelijk naast zijn bedje, dan bestaat de kans dat je er in één nacht zes keer uit moet om je baby gerust te stellen. Het is belangrijk om je kind te leren sommige dingen zelf op te lossen. Zoals zelfstandig in slaap vallen. Laat kinderen hun frustraties afreageren, en kijk even aan of er iets ernstigs aan de hand is. Als een kind pijn heeft, dan klinkt het gehuil beduidend anders.’

Verschil tussen dag en nacht
Volgens Sietsma moet er ook een duidelijk verschil zijn in de aandacht die je je kind overdag en ’s nachts geeft. Sietsma: ‘Geef je kind overdag positieve aandacht. Reageer dus niet alleen maar op momenten dat je baby piept of huilt. Op momenten dat hij goed in zijn hummetje is, geef hem dan een lekkere knuffel. Of ga even met de kleine kletsen. Probeer de communicatie ’s nachts korter te houden, zodat je kind merkt dat er een verschil is tussen wat hij overdag en ’s nachts kan verwachten. Geef hem wel een veilig gevoel! Als je kind niet in slaap kan komen, geef hem dan een aai over zijn bol en zeg bijvoorbeeld: "Ga maar lekker slapen, papa en mama zijn hiernaast." Haal je de kleine uit bed en ga je hele verhalen houden, dan raakt je kind eraan gewend dat hij ’s nachts ook veel aandacht krijgt. Bovendien maak je je kind nog meer wakker.’

Duidelijkheid in alles
Het sleutelwoord voor een goede nachtrust voor zowel ouder als kind is dus duidelijkheid. Een duidelijk slaappatroon en een duidelijke houding van de ouder naar het kind. Als een kind ziek is, dan geef je je kind natuurlijk meer aandacht en reageer je anders op zijn gehuil. Maar pak het oude slaappatroon op zodra de kleine weer beter is. Ook in de communicatie is duidelijkheid belangrijk. Sietsma: 'Baby’s vinden het prettig als je ze laat weten wat je gaat doen. Ook al kunnen baby’s je niet verstaan, ze kunnen soms nog schrikken als je ze zomaar oppakt of dat je weg bent zonder iets te zeggen. Zeg voor het slapen gaan bijvoorbeeld: “Mama gaat je nu oppakken en lekker in bedje leggen. Wat was je vandaag weer lief! Ga maar lekker slapen."'

Falen
Als je kind ’s nachts veel huilt, voelt dit voor een ouder al snel als falen. Dan komt er ook nog de bemoeienis van schoonouders, ouders en vrienden bij die het allemaal beter lijken te weten. Het moet zus of het moet zo. En heb je dat al geprobeerd? Sietsma: ‘Iedere ouder loopt met vragen rond en weet het af en toe niet meer. Komt daar ook nog eens slaaptekort overheen, dan zitten ouders soms helemaal vast in een uiterst vermoeiend patroon. Schroom niet om hulp in te schakelen bij het consultatiebureau. Samen met een wijkverpleegkundige kun je bespreken wat er misgaat en aan een oplossing werken.'

Oudercursus
Volgens Sietsma kan een oudercursus ook uitkomst bieden als ouders hun vermoeiende slaappatroon willen doorbreken. Sietsma: 'Veel ouders vinden een oudercursus overdreven of overbodig. Maar als je bedenkt dat mensen wel een puppycursus volgen als ze een nieuw hondje krijgen, dan is een oudercursus zo gek nog niet. Door zo’n cursus worden ouders bewuster van de impact van hun handelingen op hun kind. Hierdoor voelen ouders zich een stuk zekerder in hun schoenen staan, waardoor ze meer duidelijkheid naar hun kind uitstralen. Ook is het fijn om je ervaringen met andere ouders te delen. Dan weet je dat je niet de enige ouder bent die af en toe met zijn handen in het haar zit!'

• TIP - Lees ook Zo doorbreek je een onrustig slaappatroon bij je kind

Auteur: Rachel van de Pol
Bron: Verpleegkundig Specialist preventieve zorg bij somatisch aandoeningen Jantsje Sietsma MANP, Icare

Gerelateerde artikelen:

• Dromen beïnvloeden je dagelijkse leven
• Koortslip baby: symptomen, besmetting, behandeling en voorkomen
• 10 slaapfabeltjes
• Waarom je tóch dikker wordt
• Babygehuil trekt het snelst aandacht
• Hoe kinderen heilig in Sinterklaas kunnen geloven
• Ontwaakmechanisme van biologische klok verklaard
• Blijf alert als je kind slaapwandelt
• Depressie: herken de lichamelijke symptomen
• Voorkom slaapproblemen met een goed matras

Trefwoorden: Baby - Slapen baby - Peuter - Slaapproblemen - Slaaptekort - Jonge ouders

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >