Mexicaanse griep: 12 veelgestelde vragen over vaccinatie

Biedt vaccinatie onmiddellijk bescherming tegen de griep? Bevat het vaccin schadelijke stoffen? En is het verstandig om mijn kind te laten inenten? Deze en meer vragen over vaccinatie tegen de Mexicaanse griep.

De verspreiding van de eerste vaccins tegen de Mexicaanse griep onder huisartsen is begonnen. De meeste huisartsen beginnen naar verwachting volgende week met prikken. Op internet zijn veel websites te vinden waar wordt gewaarschuwd voor het ‘giftige’ griepvaccin en waar onjuiste informatie wordt verspreid. Op websites als prikmijmaarlek.nl en stopthevax.com wordt fanatiek actie gevoerd tegen de vaccinatie. Dat kan gevaarlijk zijn, als risicogroepen zich laten misleiden en inenting weigeren. Daarom 12 veelgestelde vragen over vaccinatie:

1. Wie komt in aanmerking voor het vaccin?

• Mensen met een medisch risico: iedereen die een oproep krijgt voor de jaarlijkse griepprik, zoals patiënten met functiestoornissen van de luchtwegen en longen, patiënten met hartproblemen of patiënten met suikerziekte, met uitzondering van zwangeren in de eerste twaalf weken van hun zwangerschap
• Gezonde vrouwen die dertien weken of langer zwanger zijn
• Kinderen in de leeftijd van 6 maanden tot en met 4 jaar
• Huisgenoten van kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 5 maanden
• Personeel in de gezondheidszorg met mogelijk direct contact met patiënten uit medische risicogroepen
• Gezinsleden en mantelzorgers van mensen met een zeer hoog risico op ernstige ziekte en sterfte door griep
• Gezonde 60-plussers

2. Welke vaccins heeft Nederland besteld?
Minister Klink van Volksgezondheid heeft bij elkaar 34 miljoen vaccins besteld, waarvan er voor een optimale bescherming 2 per persoon nodig zijn. Het gaat om Pandemrix van GlaxoSmithKline en om Focetria van Novartis. Beide vaccins bevatten een adjuvant, een immuunversterker.

3. Waarom is een adjuvant nodig?
Een adjuvant is een hulpstof die aan een vaccin kan worden toegevoegd om het effect van vaccinatie te verbeteren. Er wordt een bredere bescherming opgebouwd dan alleen tegen het griepvirustype dat in het vaccin zit. Ook als het griepvirus een beetje verandert kan het vaccin nog werkzaam zijn. Daarbij zorgt de toepassing van het adjuvant dat er veel minder antigeen nodig is om een effectief vaccin te maken. Toevoeging van deze hulpstof maakt het mogelijk in korte tijd meer vaccins te produceren en meer mensen te beschermen tegen de griep.

4. Is een adjuvant gevaarlijk?
Een adjuvant heeft een versterkend effect op de afweerreactie, maar kan als onderdeel van het vaccin ook bijwerkingen geven. De meest voorkomende bijwerking van een adjuvant zijn lokale verschijnselen, zoals roodheid, zwelling en pijn rond de injectieplaats. Verder kan het adjuvant ook een rol spelen bij de eventuele andere bijwerkingen van een vaccin, zoals koorts en algemene malaise.
De meeste reacties verdwijnen zonder behandeling binnen een paar dagen. Uit studies blijkt dat deze vaccinatie over het algemeen goed wordt verdragen.
Voordat een vaccin wordt geregistreerd, moet een fabrikant aantonen dat het adjuvant geen toxische effecten heeft. Dit gebeurt met behulp van dierproeven. Zonder dit bewijs volgt geen registratie.

5. Zijn adjuvans getest op mensen?
Het adjuvans in Focetria (het vaccin van Novartis) wordt ook gebruikt in het seizoensgriepvaccin van Novartis. Dit vaccin is sinds 2000 op de markt. Het adjuvans in Pandemrix (het vaccin van GSK) is in klinische studies in mensen getest.

6. Zit er kwik in het vaccin?
Nee, in het vaccin zit niet het metaal kwik, zoals dat vroeger in thermometers zat. Deze stof en ook de kwikverbinding methylkwik kunnen inderdaad schadelijk zijn voor de mens omdat ze zich ophopen in het lichaam. Maar zowel kwik als methylkwik zitten niet in het vaccin.
In het vaccin zit wel een kleine hoeveelheid thiomersal, dat in het lichaam afgebroken wordt tot ethylkwik. Thiomersal wordt aan vaccins toegevoegd om bacteriegroei te remmen. De kleine hoeveelheid thiomersal die in het vaccin aanwezig is, veroorzaakt geen schade. Het hoopt zich niet op in het menselijk lichaam: het ethylkwik dat uit thiomersal voortkomt, wordt door het menselijk lichaam gewoon afgebroken. Binnen 7 dagen na vaccinatie is al de helft ervan uit het lichaam verdwenen, het andere deel verdwijnt in de periode daarna ook.

7. Hoe kan het dat de vaccins zo snel ontwikkeld zijn? Het ontwikkelen van vaccins kost normaal gesproken toch jaren?
Het prototype van de pandemische vaccins lag al klaar. 10 jaar geleden dook het vogelgriepvirus H5N1 op, een subtype dat uiterst gevaarlijk bleek voor de mens omdat die er geen afweer tegen had. Van alle mensen die via vogels werden besmet, stierf 60%. De besmetting van mens op mens bleef echter uit waardoor van een pandemie nog altijd geen sprake is. Farmaceutische bedrijven besloten om alvast aan een pandemisch vaccin te gaan werken waarbij ze ervan uitgingen dat het H5N1-type daarvoor de basis zou vormen. De Mexicaanse griep is van het type H1N1. Door de H5N1 stam te verwisselen voor de H1N1 stam konden de vaccins snel worden geproduceerd. Die stamverwisseling gebeurt jaarlijks ook bij de seizoensgriep. Elk jaar bepaalt de Wereldgezondheidsorganisatie welke 3 stammen het gevaarlijkst zijn en wordt het vaccin aangepast.

8. Biedt vaccinatie onmiddellijk bescherming tegen de griep?
Nee. De vaccins die Nederland gebruikt leveren 2 weken na de tweede vaccinatie voldoende beschermende antistoffen op. De Nederlanders die deze week de eerste griepprik halen, zijn dus vanaf half december beschermd.

9. Biedt vaccinatie 100% bescherming?
Dat is nog onbekend. Onderzoeken met het oorspronkelijke vaccin, gebaseerd op de H5N1-stam, hebben uitgewezen dat meer dan 80% van de mensen voldoende antistoffen aanmaakt. Omdat tegen het H5N1 virus moeilijk antistoffen konden worden aangemaakt, bestaat de hoop dat het effect van de huidige vaccins groter is.

10. Waarom moet tussen de eerste en tweede vaccinatie 3 weken worden gewacht?
De eerste prik zorg ervoor dat het menselijk afweersysteem het virus gaat herkennen, de tweede prik is bedoeld om dat afweersysteem optimaal te activeren. Als de tijd tussen de 2 prikken te kort is, heeft het lichaam niet genoeg tijd gekregen om het virus te herkennen en reageert het op de tweede prik alsof het de eerste is. Dan worden veel te weinig antistoffen opgebouwd.

11. Is het verstandig om mijn kind te laten inenten?
De Gezondheidsraad vindt van wel. De Raad adviseert om kinderen in de leeftijd van 6 maanden tot 5 jaar te vaccineren. Klink wil deze groep kinderen zoveel mogelijk beschermen door hen vaccinatie aan te bieden. Juist voor deze kinderen biedt vaccinatie meer voordelen voor hun gezondheid dan de nadelen van eventuele bijwerkingen. Kinderen jonger dan een half jaar worden volgens het advies van de Gezondheidsraad niet ingeënt, omdat het vaccin voor deze groep nog niet is getest op veiligheid en effectiviteit.

12. Wat zijn de overwegingen van de Gezondheidsraad?
Kinderen zijn vatbaarder voor de griep en ze hebben een groter risico op complicaties dan bij de seizoensgriep. Dat komt doordat de afweer niet rijp is en deze leeftijdsgroep kortere luchtwegen heeft. Er is geen sprake van een verhoogde sterftekans onder kinderen, maar ze belanden wel veel vaker in het ziekenhuis en op de intensive care. Kinderartsen geven aan dat er sprake is van een flinke toename van ernstig zieke jonge kinderen.

• TIP - Lees ook De zin en onzin van handen wassen

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: deGroteGriepMeting.nl, de Volkskrant van 10 november 2009, 51 vragen over de Mexicaanse griep, Grieppandemie

Gerelateerde artikelen:

• Buiktyfus, Cholera, Hepatitis A…Reisziektes en vaccinaties van A tot Z
• De zin en onzin van handen wassen
• 4 hardnekkige griepmythes
• Grootmoeders recepten tegen griep
• Verdedig je tegen wintervirussen
• Je weerstand verhogen, kan dat eigenlijk wel?
• Wetenschappers verdeeld over nut griepprik
• Het anti-verkoudheid dieet: goed voor je weerstand
• Zomergriep is eigenlijk buikgriep
• Hulp op zak, de onmisbare gratis reis applicatie

Trefwoorden: Vaccinatie - Vaccin - Griep - Mexicaanse griep - Ziekenhuis - Bescherming

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >