Salmonella, een norovirus of Campylobacter houdt je liever buiten je lijf. Check de oorzaken, symptomen en incubatietijd van dit soort ziektemakers. En hoe je een voedselinfectie zoveel mogelijk kunt voorkomen.
Ziektemaker 1: Campylobacter
Slechts een druppel vocht van rauwe kip kan zorgen voor een infectie met de Campylobacter bacterie. De bacterie is in Europa en Amerika de belangrijkste veroorzaker van darminfecties. Campylobacter komt met name voor in kip maar ook in andere vleesproducten, schaal- en schelpdieren en in rauwe melk komt deze bacterie regelmatig voor.
Symptomen: Op het begin koorts, moeheid, hoofdpijn en spierpijn, gevolgd door diarree, buikkrampen, koorts en soms overgeven. Er kunnen zich ook meer ernstige en langdurige klachten zich voordoen zoals waterige en bloederige ontlasting tot wel tien keer per dag.
Incubatietijd: Eén tot zeven dagen, meestal drie dagen. De meeste mensen herstellen binnen een week. De bacterie kan nog tot vijf weken na de besmetting in de ontlasting worden aangetroffen.
Ziektemaker 2: Norovirus
Norovirussen maken jaarlijks meer dan een half miljoen mensen ziek. Ze veroorzaken een ontsteking van het slijmvlies van het maagdarmkanaal. Norovirussen zijn zeer besmettelijk en komen vaak voor in epidemieën op relatief kleine schaal. Je loopt het op doordat een besmet persoon in je omgeving bijvoorbeeld zijn handen niet wast na het toiletbezoek en daarna eten bereidt. Salade of rauwe schelpdieren vormen in zo’n geval een extra risico omdat ze ongekookt gegeten worden.
Symptomen: Misselijkheid, braken en diarree. Het braken is vaak heftig en kan heel plotseling beginnen. Hoofdpijn en spierpijn kan ook voorkomen.
Incubatietijd: Ongeveer 15 tot 48 uur. De ziekteduur bedraagt 15 tot 60 uur.
Ziektemaker 3: Salmonella
De salmonellabacterie kan elke soort voeding besmetten, maar er bestaat een groter risico bij dierlijke producten vanwege contact met dierlijke ontlasting. Salmonella kan eieren besmetten voordat een schaal is gevormd, waardoor zelfs schone verse eieren besmet zouden kunnen zijn.
Symptomen: Dit is afhankelijk van het type salmonella maar doorgaans misselijkheid, overgeven, diarree (soms met slijm en bloed), buikkrampen, koorts en hoofdpijn. In sommige gevallen kunnen klachten zeer heftig zijn en zelfs chronische klachten geven.
Incubatietijd: 12 tot 75 uur na besmetting. Je bent er meestal zo’n zeven dagen ziek van.
Ziektemaker 4: Listeria
Listeria monocytogenes is een bacterie die vaak voorkomt in de uitwerpselen van mens en dier, het water, de bodem en zogeheten ingekuild veevoer. Deze bacterie staat vooral bekend als een gevaar voor zwangere vrouwen, die daarom van de ongepasteuriseerde kazen, rauwe vis en rauw vlees af moeten blijven. Maar ook fruit en groente kunnen besmet raken. Vorig jaar zette een listeria-uitbraak in meloenen de Verenigde Staten op zijn kop. Deze veroorzaakte 31 doden en 146 gewonden.
Symptomen: Overgeven en diarree, koorts door bloedvergiftiging, infectie van het centraal zenuwstelsel ofhersenweefsel, ontsteking van de binnenwand van het hart en infecties van huid en ogen. Listeria kan met name (ernstige) ziekte veroorzaken bij ouderen, zwangere vrouwen en pasgeboren kinderen.
Incubatietijd: De tijd tussen besmetting met listeria en de symptomen van voedselinfectie kan variëren van 1 tot 90 dagen. Hierdoor is het vaak moeilijk om de oorzaak van de voedselinfectie te achterhalen.
Ziektemaker 5: E. coli
Escherichia coli of E.coli is een groep bacteriën die van nature aanwezig is in de darmen van mensen en dieren. Er zijn enkele typen die ziekte kunnen veroorzaken, zoals EHEC en STEC. Ziekte door deze bacterie wordt wel de “hamburgerziekte” genoemd, omdat in Amerika de ziekte een aantal keren voorkwam door half doorbakken hamburgers. Oorzaken zijn onhygiënische productie-omstandigheden en producten van dierlijke herkomst, met name van rauw rundvlees. Maar het kan ook voorkomen op rauwe groente zoals komkommers en sla.
Symptomen: Afhankelijk van het type kan een infectie leiden tot meer of minder ernstige verschijnselen. In de meeste gevallen gaat het om maagdarmproblemen zoals misselijkheid, braken en (bloederige) diarree. Ernstige gevallen kunnen ook gepaard gaan met klachten als vermindering van de nierfunctie en bloedafbraak. Ook wel HUS genoemd, het Haemolytisch Uremisch Syndroom. Vooral jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met weinig weerstand zijn gevoelig.
Incubatietijd: 1 tot twaalf dagen. De klachten duren 4 tot 9 dagen en gaan over het algemeen vanzelf over. Bij 5 tot 10% van de gevallen ontwikkelt de ziekte zich zeer ernstig.
Naar de dokter
Er zijn nog vele andere veroorzakers van voedselinfecties. Meestal gaan ze vanzelf over, maar ga naar de dokter als de volgende symptomen zich voordoen:
- Hoge koorts
- Bloederige ontlasting
- Langdurig overgeven
- Diarree die meer dan drie dagen aanhoudt
- Dehydratatie (droge mond, duizeling, minder plassen)
Voorkomen
Een voedselinfectie oplopen is soms een kwestie van dikke pech. Wanneer mensen in je omgeving wel besmet zijn maar geen verschijnselen hebben, letten ze waarschijnlijk minder op hygiëne en kan jij daar de dupe van zijn. Toch heb je het voor een groot deel zelf in de hand of je wel of niet brakend op de wc belandt. Houdt in ieder geval de volgende regels in acht:
- Bewaar voeding veilig in de koelkast. Lees hier hoe dit moet.
- Ontdooi ingevroren vlees, vis en gevogelte op juiste wijze. Lees hier hoe dit moet.
- Eet voedsel nooit na de uiterste houdbaarheidsdatum.
- Voorkom kruisbesmetting door snijplanken, messen en aanrecht na gebruik direct grondig te wassen met warm water en zeep.
- Was groente en fruit grondig voor je ze aansnijdt.
- Eet geen rauwe of half gekookte eieren
- Verhit varkens-, rund- en lamsvlees tot tenminste 63 graden Celcius, gehakt tot 71 graden Celcius en gevogelte tot tenminste 75 graden Celcius.
- Zwangere vrouwen, ouderen, jonge kinderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem zouden de volgende producten moeten vermijden: rauw of halfgebakken vlees, ongekookte eieren, ongepasteuriseerde zuivelproducten, ongekookte hotdogs en bewerkt vlees en rauwe vis of schelpdieren.
- Let op met gourmetten, barbecuen of soortgelijke gelegenheden waarbij rauw(e) vlees of vis lang buiten de koelkast ligt. Lees hier hoe je veilig vlees en vis serveert.
- Het kan lonen om beoordelingen en recensies van een restaurant te checken voor je er gaat eten. Veel voedselvergiftigingen en infecties lopen mensen namelijk op in horecagelegenheden omdat het volgen van hygiënevoorschriften daar soms te wensen over laat.
In geval van een zieke in huis:
- Zorg dat de zieke voldoende vocht, suikers en zouten binnenkrijgt.
- Was handen goed met lauwwarm water en zeep na toiletgebruik, voor voedselbereiding en voor het eten.
- Maak dagelijks de wc schoon. Vergeet niet de deurklink, de kraan en de spoelknop van het toilet.
- Laat zieke huisgenoten zo mogelijk een aparte wc gebruiken.
- Laat de zieke tot zeker drie dagen na het einde van de klachten geen voedsel bereiden.
- Verwissel dagelijks hand-, thee- en vaatdoeken, laat zieke huisgenoten een eigen handdoek gebruiken of papieren wegwerpdoekjes.
- Was met braaksel of ontlasting bevuilde kleding of beddengoed op een zo hoog mogelijke temperatuur.
Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Voedingscentrum, KiesBeter.nl, Maag Lever Darm Stichting, CDC, WebMD
Gerelateerde artikelen:
- Diarree, wat je niet moet eten
- Een voedselinfectie? Besmet anderen niet
- Vogelgriepvirus ook van mens tot mens overdraagbaar
- Zomergriep is eigenlijk buikgriep
- Zomer-EHBO bij 5 kinderkwalen
- Hulp op zak, de onmisbare gratis reis applicatie
- EHEC-bacterie: Preventie, symptomen en behandeling
- Komkommers niet de bron van besmetting EHEC-bacterie
- Buiktyfus, Cholera, Hepatitis A…Reisziektes en vaccinaties van A tot Z
- De 5 grootste gezondheidsgevaren van Koninginnedag
Trefwoorden: Voedselvergiftiging - Diarree - Misselijk - Braken - Bacterien - Noro virus - Misselijkheid - Verspreiding virussen
NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >
Reacties
