Déjà vu, brainfreeze, kramp...10 vreemde lichaamstrekjes verklaard

Het menselijk lichaam vertoont soms rare verschijnselen. Een slapend been, déjà vu, de hik, amandelsteentjes, brainfreeze of een trillend ooglid. Van dit soort zaken kun je schrikken of zelfs gaan denken dat er iets aan je mankeert. Maar achter deze rare lichaamstrekjes zit meestal een rationele verklaring.

1: IJshoofdpijn (brainfreeze)
Je eet een ijsje en ja hoor, brainfreeze! Iets kouds prikkelt de zenuwen in je gehemelte die weer in verbinding staan met je hersenen. Daardoor trekken bloedvaten in je voorhoofd samen. Dit zorgt voor de bekende ijshoofdpijn. Door je tong tegen je gehemelte te drukken, ben je er zo vanaf.

2: Déjà vu
Je hebt een gesprek met je collega en je weet al waar ze het over gaat hebben, terwijl dit eigenlijk niet kan. Déjà vu is de term voor dat vreemde gevoel dat je iets al eerder hebt gezien, meegemaakt of gehoord, terwijl dat niet zo is. De meeste wetenschappers zijn het er over eens dat er iets ‘fout’ loopt in onze hersenen waardoor je een déjà vu ervaart. Een mogelijke verklaring is dat er een soort kortsluiting in je hersenen plaatsvindt. Normaal gesproken wordt een beeld naar een deel van je hersenen gebracht dat je bewust maakt van wat je ziet/voelt/meemaakt. Daarna wordt dit opgeslagen in het geheugen. Bij een déjà vu wordt deze route omgedraaid: het beeld wordt opgeslagen, voordat je hersenen zich bewust worden van het beeld. Hierdoor krijg je het gevoel dat je iets al eerder hebt meegemaakt. Over de oorzaak achter deze kortsluiting bestaan vele speculaties. Een andere bekende verklaring is dat déjà vu berust op een misinterpretatie of stoornis in de hersenen zelf. Deze zou een gevolg kunnen zijn van bepaalde medicijnen, vermoeidheid of een neurologische stoornis, zoals bijvoorbeeld epilepsie.

3: Slapende ledematen
Het geeft een vreemde sensatie wanneer al het gevoel uit een been of arm is verdwenen en je er even niets mee kunt. Slapende ledematen ontstaan door een (tijdelijke) slechte doorbloeding van een lichaamsdeel. Door het afknellen van een lichaamsdeel worden elektrochemische pulsen niet goed doorgegeven van en naar de zenuwen. Hierdoor verliezen de hersenen (deels) het contact met dit lichaamsdeel. Door het gebrek aan bloed wordt het lichaamsdeel slap. De oplossing is simpel: van houding veranderen. Wanneer het gevoel terug komt in het slapende lichaamsdeel, voel je meestal scherpe tintelingen alsof kleine naalden in je huid prikken. Wanneer je deze tintelingen vaak en lang ervaart, kan er misschien een onderliggende aandoening aan ten grondslag liggen.

4: De hik
De hik is een grappig geluidje, maar kan als deze lang aanhoudt vervelend en zelfs pijnlijk zijn. Waarom krijg je de hik? Voor het naar binnen zuigen van lucht, gebruik je de middenrifspier. Het ritme van de middenrifspier kan behoorlijk verstoord raken. Bijvoorbeeld door gulzig te eten of te drinken. Hierdoor zuig je niet alleen lucht naar binnen, maar slik je ook nog lucht naar binnen. Hiermee irriteer je de middenrifspier waardoor deze krampachtig gaat samentrekken in kleine schokjes. Door de irritatie van je middenrifspier, raken ook je stembanden van slag. Door de hik komt de lucht met schokken naar binnen, waardoor je stembanden dichtslaan. Het plots sluiten van het strotklepje veroorzaakt het hikgeluid.

5. Amandelsteentjes
Komen er wel eens kleine wit/gelige steentjes uit het achterste van je keel met een sterke onaangename geur? Niet gevreesd, dit zijn amandelsteentjes (tonsillolieten), stukjes kalkhoudende materie die als volgt ontstaan. Bij goedwerkende amandelen is er constant een gevecht gaande tussen bacteriën en witte bloedlichaampjes. De afvalstoffen hiervan worden geleidelijk aan met speeksel afgescheiden. Bij mensen met amandelstenen blijven de afvalstoffen hangen in de groeven van de amandelen. Bacteriën leven van deze afvalstoffen, in en op de amandelstenen, wat de onprettige geur veroorzaakt. Amandelstenen zijn een onderdeel van je afweersysteem en over het algemeen niet gevaarlijk, maar kunnen - vooral grote tonsillolieten - je een hardnekkige slechte adem bezorgen. Waarom ze bij de één wel ontstaan en bij de ander niet, is nog onduidelijk. Een slechte weerstand zou er mee te maken hebben.

6: Ploppen van oren
Iedereen heeft wel eens in het vliegtuig gegaapt om zijn oren te laten “ploppen”. Wat je op zo’n moment doet, is de luchtdruk aan beide kanten van je trommelvlies gelijk maken. Bij een ongelijke druk buigt je trommelvlies. Het helpt dan om te slikken of te gapen. Dan gaat de buis van Eustachius open en wordt de druk weer gelijk.

7: Kramp
Kramp lijkt er letterlijk in te schieten. Dit gebeurt er op zo’n moment: normaal zijn niet alle vezels in je spieren tegelijkertijd actief. Het werk is mooi verdeeld: terwijl een deel van de vezels samentrekt, “rust” de rest uit. Bij kramp trekken alle spiervezels zich plots, onwillekeurig samen. Dit komt doordat de zenuwen die de spieren doen samentrekken, verkeerd reageren en te veel signalen doorsturen om samen te trekken. De oorzaak van kramp kan variëren, van een zouttekort tot oververmoeidheid.

8: Stroombotje
Bij het stoten van de punt van je elleboog ervaar je een pijn die je niet snel vergeet. Alsof een stroomstoot door je onderarm trekt. De pijn is kort, hevig en veroorzaakt tintelingen. Vandaar dat deze plek bekend staat als stroombotje. Maar in feite gaat het om de elleboogszenuw, die zo dicht aan de oppervlakte ligt dat je hem makkelijk kunt bezeren of beknellen.

9: Trillend ooglid
Een trillend ooglid is vervelend, maar meestal ongevaarlijk. Het kan een paar uur, maar ook een paar dagen aanhouden. Een trillend ooglid wordt waarschijnlijk veroorzaakt door stress, vermoeidheid, langdurig naar een computerscherm staren, caffeïne of droge ogen. Hierdoor gaan kleine spiertjes in je ooglid onwillekeurig samentrekken en ontspannen, wat het trillen veroorzaakt. Ernstig trillen kan ook veroorzaakt worden door neurologische aandoeningen, zoals het syndroom van Gilles de la Tourette.

10: Oorsmeer
Veel mensen zien oorsmeer in de oren als een smerig nutteloos goedje dat je moet verwijderen met een wattenstaafje. Maar niets minder is waar. Zo stoot oorsmeer water af, beschermt het tegen uitdroging van de kwetsbare gehoorganghuid, vangt het stof, vuil en insecten af,  zorgt het voor de juiste zuurgraad voor bacteriën en zorgt het voor afweer tegen ziekmakende bacteriën en schimmels. Iedere gehoorgang heeft dus oorsmeer nodig. Daarom is het ten zeerste af te raden met een wattenstokje in de gehoorgang te poken. Verwijder alleen zichtbaar oorsmeer in de oorschelp.

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: KNO, WebMD, Mens en Gezondheid, Wikipedia

Gerelateerde artikelen:

• Multitasken werkt niet
• Een TIA, herken de symptomen
• Wat je nog niet wist over het geheugen
• Hoe het brein van pubers werkt
• 10 breintraining apps die je hersenen soepel houden
• Zo blijf je wakker zonder cafeïne
• Alcohol schaadt vrouwenbrein sneller
• Symptomen depressie bij vrouwen anders dan bij mannen
• Wat je over pubergedrag moet weten
• Afvallen door een rustige ademhaling

Trefwoorden: Kramp - Zenuwstelsel - Hersenen - Hik - Amandelsteentjes - Trillend ooglid - Slapende ledematen - Ijshoofdpijn

NIEUW!
Deel tips en informatie en discussieer met anderen over gezondheid
Naar het forum >