Waarom mensen huilen

Psyche 10 mei 2012 17 Reacties
huilende jonge vrouw

Waarom huil je eigenlijk? En is huilen nu gezond of niet?

Je voelt de bekende brok in je keel, je lip begint te trillen en je ogen gaan knipperen. Huilen in het openbaar doe je liever niet, dus je probeert de tranen uit alle macht weg te slikken. Maar hoe harder je tegen ze vecht, des te harder ze terug komen. Daar sta je dan te snotteren waar iedereen bijstaat.

Alleen mensen huilen
Geen enkel dier huilt. Alleen bij mensen zit huilen diep verankerd in hun brein. Evolutionair gezien is dit eenvoudig te verklaren. De mens komt in vergelijking met de meeste diersoorten behoorlijk hulpeloos ter wereld.  Baby’s, peuters en kleuters zijn totaal afhankelijk van anderen. Huilen is een zeer efficiënte roep om bijstand, steun en troost. Het is een teken van hulpeloosheid. Volwassenen hebben deze primitieve manier van communiceren in principe niet meer nodig. Die kunnen gewoon om hulp vragen. Toch stromen ook bij volwassenen de tranen rijkelijk over hun wangen.

Volwassen tranen
Voor de tranen van volwassenen bestaan er meer complexe verklaringen. Lang werd verondersteld dat huilen stresshormonen en afvalstoffen af zou voeren. Maar onderzoek van Ad Vingerhoets, Hoogleraar stress en emoties, toonde aan dat deze verklaring niet volstond. Een huilbui bevat maar een paar kubieke milliliters vocht. Zulke kleine hoeveelheden kunnen nooit afvalstoffen afvoeren. Vingerhoets staat bekend als dé huilprofessor van Nederland. Eind jaren 80 kwam hij erachter dat er in de wetenschap vrijwel niets over huilen bekend was. Inmiddels heeft hij deze leemte in de wetenschap aardig opgevuld.

Help mij! Steun mij!
Het huilonderzoek van Vingerhoets toonde aan dat ook bij volwassenen hulpeloosheid aan de basis ligt van hun tranen. Je huilt in situaties waarin alle andere mogelijkheden om de situatie onder controle te brengen, zijn mislukt. In zijn onderzoek naar emoties van volwassen huilers kwamen ‘wanhoop’, ‘hulpeloosheid’ en ‘machteloosheid’ voortdurend terug bij emoties en situaties die samenhangen met huilen. Huilen betekent letterlijk vertaald: “Help mij, steun mij, ik ben machteloos, ik voel me hulpeloos”. Door te huilen maakt je duidelijk dat je iets niet aan kan en je overweldigd voelt. Tranen zijn daarmee een krachtig communicatiemiddel. Ze hebben immers veel meer impact dan een verbaal verzoek.

Huilen van blijdschap of pijn
Hulpeloosheid ligt dus aan de basis van huilen, maar in de dagelijkse praktijk is er altijd sprake van een mix van emoties. Verdriet speelt vaak een grote rol, maar ook woede en schaamte veroorzaken tranen. Ook huilen mensen als ze extreem blij zijn of fysieke pijn ervaren. Juist die diversiteit en combinaties van emoties bij huilen geven aanleiding tot kritiek op de hulpeloosheidsthese van Vingerhoets.
Deze kritiek is volgens Vingerhoets goed te weerleggen. Volgens de huilprofessor huil je van geluk als je volkomen overweldigd bent en je niet meer weet hoe je je anders moet uiten dan te huilen. Pijn is iets waar je niet aan kan ontsnappen, en alleen maar “auw” roepen zet vaak geen zoden aan de dijk. Je tranen maken aan omstanders duidelijk dat je het echt zwaar hebt. Hierdoor gaan mensen hun hulp aanbieden, wat weer de basisfunctie van huilen is.

Waarom vrouwen sneller huilen dan mannen
Vrouwen huilen zo’n 20 tot 50 keer per jaar, mannen zo’n 5 tot 20 keer. De verklaring hiervoor is een samenspel van verschillende factoren. Ten eerste werkt het vrouwelijke hormoon prolactine drempelverlagend om te huilen. Terwijl het mannelijke hormoon testosteron weer drempelverhogend werkt. Ten tweede werken vrouwen meer in emotionele werkomgevingen, zoals de zorg of het onderwijs. Hierdoor worden vrouwen meer geconfronteerd met emoties. Daarnaast zouden vrouwen erg ingesteld zijn op het troosten van anderen en daardoor meer emotionele situaties meemaken. Dit terwijl mannen emotionele situaties vaker uit de weg gaan.
Ten slotte houdt cultuur de tranen van mannen binnen de perken. Veel mannen groeien op in een omgeving waar huilen gelijk staat aan zwakte. Hierdoor zullen ze dezelfde emoties ervaren, maar deze uiten door bijvoorbeeld te schoppen of te slaan.

Gezond of niet
En dan nu de hamvraag: is huilen gezond of niet? Hier bestaat nog geen sluitend antwoord op. Gezondheidspsychologe Michelle Hendriks deed onderzoek naar de invloed van huilen op de lichamelijk en geestelijke gesteldheid van een persoon. Hieruit blijkt dat het huilen zelf niet oplucht. Huilen zou wel op een indirecte manier goed voor je zijn. Door te huilen krijg je troost en sociale steun, en daar knap je van op. In je eentje huilen heeft dus weinig zin, dan schiet je het doel van huilen voorbij.

Huilen als weerstandboost
Hendriks vond ook bewijs dat de lichamelijke reacties die gepaard gaan met huilen, zoals het toenemen van de hartslag, de fysiologische balans van het lichaam bevorderen. Ander onderzoek wijst uit dat tranen die veroorzaakt worden door emoties een andere chemische samenstelling hebben dan tranen die voortkomen uit andere prikkels. Emotionele tranen bevatten meer hormonen met proteïnen zoals prolactine, corticotropine en leucine. Deze hebben een natuurlijke pijnstillende werking. Er is meer wetenschappelijk onderzoek naar huilen nodig, om er achter te komen wat al deze losse puzzelstukjes samen betekenen.

Auteur: Rachel van de Pol
Bronnen: Universiteit van Tilburg, InfoNu.nl, NRC

17 Reacties

  • de denker zegt:

    Mij lucht het juist heel erg op als ik m’n eentje huil. Het werkt bevrijdend wanneer je je op slot gedacht hebt. Een soort meditatie?

  • huilebalk zegt:

    Slecht artikel! Slecht onderbouwd!
    Jonge honden en katten b.v. worden hulpeloos en blind geboren (althans ze houden hun ogen een aantal dagen dicht). Vele diersoorten piepen om aandacht. Gewoon aandacht trekken om eten te bemachtigen.
    Baby’s die krijsen om eten of aandacht, hoeven lang niet altijd te huilen.
    Verwende kinderen die hun zin niet kunnen krijgen, huilen ook vaker. Dit is meer een karaktertrek die sterk bepaald wordt door de opvoeding.
    Huilen bij films b.v. heeft niks te maken met onmacht of machteloosheid,
    maar met inlevingsvermogen in personages uit de film.
    En dat is iets wat dieren blijkbaar niet kunnen.
    Ik ken veel mensen die vloeken als ze hun hoofd stoten of verwonden of ziek zijn. Emotie doet leven; ieder op zijn manier??

  • Anoniem zegt:

    Dus conclusie: Dit artikel slaat de plank weer eens mis… (auw! :’( :’( ;) )
    Stomme reclame- en neem zomaar-maar-eens-weer-wat over gedoe…

  • BZ1 zegt:

    Als een dierbaar iemand overlijdt, mag ik toch wel verdriet hebben. Heeft niets met hulpeloosheid “help mij! Steun mij!” te maken, blijdschap of pijn of weet ik wat voor suggesties hierboven staan beschreven. Het is gewoon een uiting van verdriet, het aanzicht om iemand te zien die overleden is die daarvoor nog geleefd heeft, en nu nooit meer wakker wordt, enz.
    Ik kan me niet echt vinden in het bovenstaande, eerlijk gezegd…

  • nickless zegt:

    Wat een onzin allemaal. Huilen lucht wel op!

  • Mar zegt:

    Welke bril droeg deze man tijdens zijn onderzoek? De angistige bril om je te uiten en daar een logische verklaring voor te vinden?
    Wat wil hij hiermee aantonen?

    Als je het mij vraagt worden we steeds meer de kant op gestimuleerd om emotiesloos of te wel beheerst te leven, er ligt al zo’n taboe op het uiten van emoties en gevoelens, artikelen als deze doen geen goed aan ons prachtige liefdevolle menszijn.

    Als je het mij vraagt is deze man door z’n moeder verteld dat huilen voor mietjes is en heeft hij sinds z’n 8ste jaar niet meer gehuild.

    Waarom ik dit soort informatie schadelijk vind… Huilen maakt je pijnbewust (ook als je alleen huilt) en daarnaast heeft huilen een fysiologisch effect namelijk ontspanning. Dus mensen blijf ook vooral in je eentje huilen! ;) Anders lopen we straks allemaal despressief rond.

    Misschien een intressant onderzoek om eens na te gaan hoe depressiviteit het gevolg zou kunnen zijn van het onderdrukken van emoties en gevoelens?

    Deze meneer zou meer ervaringsgewijs moeten onderzoeken dan zou er misschien iets zinnigs in dit artikel hebben gestaan.

    Wat een flater voor dokter dokter om dit artikel te publiseren.
    Je zou toch denken dat sites als deze voor informatie willen zorgen en niet voor kwats dat slechts verwarring schept, minpunt voor de redactie om dit uberhaupt te plaatsen, slecht werk mensen als je het mij vraagt!

  • Melvin zegt:

    Ik snap absoluut niet waar de reacties onder dit artikel op slaan. Zo heeft Mar het telkens over een man en zijn onderzoek. Ik snap niet waar hij/zij dit vandaan haalt, maar dit artikel is beschouwend van aard en illustreert enkele kanten van het onderzoek naar het fenomeen huilen. De auteur van dit artikel heeft naar mijn mening totaal niet de intentie om mensen te overtuigen dat huilen niet hoort o.i.d. (hoort ook niet thuis in een beschouwing).

    Dus conclusie: de personen die op dit artikel hebben gereageerd slaan de plank totaal mis. Wellicht dat zij een ander artikel voor hun neus hadden, want hun reacties slaan nergens op.

    Uiteraard had het artikel wat uitgebreider gekund, maar uit de tekst haal ik dat er tot op heden weinig onderzoek naar ‘huilen’ is gedaan. Als je dat in acht neemt is dit een redelijk artikel.

  • pien zegt:

    Met alle respect voor de professoren en hun onderzoeken, maar als ik mij als vrouw moet categoriseren bij de groep die 20 tot 50 !!!!!!!!!! keer per maand huilt, dan ben ik: óf niet normaal, of die cijfers kloppen niet. Tjeezes wat eeb huilebalken maken ze van ons zeg !!

    Als ik 5 keer per jaar huil is het veel hoor, waar zijn in godsnaam die cijfers op gebaseerd???? Hoe komen ze daaraan ????

    Sorry, maar als het cbr op dezelfde wijze zijn informatie verkrijgt, dan voel ik me behoorlijk in het ooitje genomen….( en dat is dan nog beleefd gezegd…..)

  • Babouska zegt:

    Zelf ‘schiet’ ik nogal gauw ‘vol’
    B.v. bij films, of bij het programma Spoorloos, of als een schaatser goud wint, maar ook als een schaatser door een vreselijke misser van de coach die gouden plak misloopt!
    Dit alles terwijl ik gewoon thuis en alleen TV zit te kijken.
    Als dit een ‘roep om hulp’ is lijkt me dat vrij zinloos…
    Het is denk ik eerder een heel sterk meevoelen en dat uit zich met wat traantjes.
    Bij mij is het ook een beetje erfelijk bepaalt: mijn vader (een man dus…) had hier ook nogal ‘last’ van.

  • Xavier zegt:

    @Melvin:
    Ik vind dat je hier een goed punt hebt.
    Voor zover ik het artikel heb begrepen, gaat het ook om een wetenschappelijk onderzoek naar huilen, waarbij zo objectief mogelijk fysiologische en psychologische aspecten bestudeerd worden.
    Het pretendeert nergens het volledige spectrum te behandelen, en er wordt zeker geen waardeoordeel over huilen geveld.

    Dat mensen soms zo heftig reageren, is volgens mij ook hun eigen interpretatie, wat ze er zelf in lezen, niet wat er feitelijk staat.

    Ach, bij zulke reacties verschijnt er een glimlach op mijn gezicht en flitst er een populaire Engelse expressie in mijn hoofd voorbij, maar dan verruimd:

    Don’t … question … (wo)men’s … logic!
    Just ignore it!

    ;-D

  • hanneke zegt:

    Als er een klein conflict is op bijvoorbeeld op werk, en ik ga dat bespreekbaar maken, en iemand reageert daar erg begripbaar op danhou ik het niet droog en kom soms dan niet uit mij woorden. Tips ?

  • annemiek zegt:

    Artikel opver huilen.
    kubieke milliliters bestaan niet

  • Jantje met de dikke Porche zegt:

    Als psycholoog in opleiding (o.a.), moet ik zeggen dat ik de hypothese van de huilprofessor zeer aannemelijk vind.
    De reacties vind ik ronduit vermakelijk:

    01: Kubieke meters, kubieke centimeters, kubieke millimeters.
    Zelf houd ik er inderdaad ook meer van om in termen van milliliters te huilen.
    03: Volgens mij kan er iemand denken goed zo!!!
    04: Een tv kan inderdaad niet troosten, of jou emoties begrijpen. Zie je de schaatser goud winnen zonder interventie van een camera dan ziet de schaatser dat je met hem mee leeft en blij (voor hem bent).
    Probeer je hersenen (vooral het limbisch systeem) maar eens te vertellen dat het uiten van emoties overbodig zijn tijdens het kijken.
    05: Ik snap de reactie idd je zegt zelf:’ik als vrouw’ Niet bij iedereen is lezen en/of beredeneren een sterke kant.
    Hilarisch je reactie!!!!
    50 maal per maand huilend is bijna twee keer per dag, ben met je eens dat dat een beetje veel is. Volgens mij staat er in de text iets heel anders (j@@r).
    07: Je mag huilen zoveel je wil slimmerd, er staat nergens dat je niet mag huilen of dat het slecht is, prof. Vingernogwat heet niet voor niets huilprofessor (alsof een huilbaby niet erg genoeg is).
    08: Huilen lucht niet op HAHHAHA welk artikel heb JIJ nou weer gelezen?
    09: Als een dierbare overlijd huil je omdat je hem/haar gaat missen, je bent op dat moment behoorlijk hulpeloos. Of kun je dit lijk weer animeren dan?
    10:Domkindje…. de naam zegt geznoeg.
    11: Leer deze zin eerst ff begrijpen interpreteren: De mens komt in vergelijking met de meeste diersoorten behoorlijk hulpeloos ter wereld. Jij denk zeker ook al dat de tv jou emotionele expressie kan begrijpen en dat de tv daar op kan anticiperen.
    12: Ook ik huil als ik wil en wanneer ik wil, en het lucht me op, maar wtf heeft dat nou met dit artikel te maken? ik sluit me aan bij reactie 03, dit is een goed artikel onderzoek alleen je moet het wel kunnen begrijpen voordat je reageert.

    Fijn dat er sommige mensen zijn als dhr. vingerhoeds die de reden van huilen nog wat kunnen expliciteren in een artikel

  • anoniem zegt:

    Huilen,

    omdat ik nooit een normaal leven heb.
    omdat anderen altijd verder in het leven komen dan ik.
    omdat anderen wel een leuke vriendin hebben.
    omdat anderen wel bakken met geld verdienen.
    omdat anderen een eigen huis hebben.
    omdat anderen wel hun rijbewijs hebben gehaald.
    omdat anderen altijd gelijk willen hebben en dat ook altijd krijgen.
    omdat anderen altijd alles beter kunnen.
    omdat ik medicatie moet slikken wetende dat het mijn hele levenlang zal zijn en anderen kunnen trouwen en lol kunnen maken.
    omdat anderen het voor mij wel even verkloten en anders verkloot ik het wel.

    maar mag ik zelf leven ho maar!

  • Sociaal psycholoog (nee niet Stapel....) zegt:

    Komt bij dit artikel wel eventjes, maar zijdelings aan de orde, maar huilen wordt vaak gebruikt als zelfverdediging. E laatste grens of barriere. Alle je argumenten weerlegd of je bedrog is uitgekomen, op pace ship het menselijk brein wordt het laatste afweerschild ingeschakeld. Geen ionenkanon, geen vernietigende stralengordel, maar: zout water. Met wat miniek, en aangepaste geluiden, veroorzaakt door diepe inademing en uitademing in korte, opeenvolgende stoten.

    Aanvallers binden in, gevaar wijkt, vergeving in zicht. Captsin Kirk heeft het weer geflikt, de aliens druipen af, er is hier geen eer aan te behalen. allemaal flauwekul? Heb je een hond? Wat dettie toen die klein was en iets deed wat niet hoorde. Op zijn rug en plassen. Demoedsplasje heet dat, dat leerde je op de gehoorzaamheidscursus maar ben je misschien vergeten.

    En nee, het is niet flauw of laf of aanstellerij. Maar een machtig instrument in de wildernis der sociale verhoudingen.

    Mijn promotieonderzoek hoop ik over een jaar af te ronden, onder andere over dit fascinerende onderwerp.( Human defence, the last resort.. science or magic?) Weliswaar in de VS maar huilen is van alle tijden en alle culturen.

    Terug naar het artikel; boeiend, zeer zeker veel waarheid, bewezen in onderzoek. Zie ook publicatie die auter ondesteunen. Maar weer een stapje verderin de demistificatie van get menselijk gedrag. En dat stuit altijd op weerstand. Lezen dat je geen spiritueel wezen bent maar…een primaat met een overmaat cortex.
    Een primaat die heel goed weet dat pepperspray, vuurwapens, wapenstok of mes niet voorhanden zijn als deze nodig zijn. Maar dat het demoedshuiltje ialtijd beschikbaar, altijd geladen en bijna altijd effectief is. Zonder te richten. iEn nooit leeg, vastgelopen, weigerachtig of kans de verkeerde te raken. En helemaal maar dan ook helemaal gratis en voor niks.

  • Lieke zegt:

    Kan je mij een exemplaar van je proefschrif sturen. En liefst zelf overhandigen. De reden fluister ik wel in je oor. Maarten, je bent een genie, van mij zou je Nobelprijs krijgen. Groot gelijk, die escape naar de USA. Word je daar maar hoogleraar,NL is echt veel te klein voor je.

    Je college’s waren onvergetelijk. Als man ben je onvergetelijk. Als mens ben je onvergetelijk. Als minnaar ben je onvergetelijk.

    Ik ben dus helemaal objectief en niet bevooroordeelld.

    Semper fidelis!

  • Piep zegt:

    Ik huil pas als ik alleen ben, alleen dan kan ik ontladen. Hoe verklaar ik dat als ‘communicatiemiddel’? Voor mij voelt het echt als stress ontladen, niet meet, niet minder…

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht


zeven × 2 =