Metabool syndroom is negatieve spiraal

Bewegen 2 februari 2012 4 Reacties
man met dikke buik

Het metabool syndroom is de combinatie van een te zwaar lijf en ongezonde leefgewoonten. Vooral mannen hebben er last van.

Het is een term die je tegenwoordig vaak hoort: het metabool syndroom. Het betreft een verzameling van klachten rond de stofwisseling. Factoren die allemaal te maken hebben met de moderne Westerse leefstijl. Overgewicht, een hoge bloedsuikerspiegel, een hoog cholesterol en hoge bloeddruk zijn de belangrijkste kenmerken van het metabool syndroom.
Maar er spelen meer zaken een rol. Bovendien houden ze elkaar op verschillende manieren in stand. Het is belangrijk om ze te kennen, zodat je beter in staat bent de negatieve spiraal van het syndroom te doorbreken.

Niet alleen man met dikke buik
Denk trouwens niet dat alleen zware mannen met een bierbuik ten prooi vallen aan het metabool syndroom. Mannen met overgewicht vormen weliswaar de grootste groep, maar ook vrouwen en mensen die weinig bewegen stellen zichzelf bloot aan de gevaren van het syndroom. Alle 7 factoren op een rijtje:

Factor 1) Energierijk eten
De moderne, scheve verhouding tussen energierijk eten en weinig bewegen is een probleem dat onder de loep wordt genomen door onder anderen Ko Willems van Dijk, onderzoeker bij het Metabolic Syndrome project van het LUMC in Leiden. Het menselijk lichaam slaat overtollige energie op in de vorm van vet. Energierijk eten (vooral suikers en vetten) gaat volgens Willems van Dijk een hele tijd goed, tot het moment dat een zekere grens wordt bereikt en vooral de lever de uitputting nabij is. De lever kan vetten en suikers dan niet goed meer verteren en gaat zelf vetten opslaan, waardoor de leverfuncties nog verder teruglopen.

Factor 2) Orgaanvet
Vet dat ligt opgeslagen rond de organen (diepliggend buikvet) gaat op den duur zelf als een orgaan werken. De vetcellen produceren stoffen die de gevoeligheid voor insuline ondermijnen en maken stoffen aan die ontstekingen bevorderen. Bij mannen zet buikvet het voor hen gunstige hormoon testosteron om in oestrogeen, dat de vetopslag nog eens bevordert.

Factor 3) Minder testosteron
Afnemend testosteron kan zowel een gevolg als een oorzaak zijn van het metabool syndroom. Mannen met weinig testosteron hebben een hogere overlijdenskans. Bij mannen boven de 40 neemt de productie van testosteron van nature langzaam af. De teruggang wordt echter versneld door buikvet en weinig beweging. Het gevolg hiervan is een afnemende spiermassa, terwijl spieren juist energie nodig hebben. Dat is weer van invloed op de bloedsuikerspiegel en de insulineresistentie.

Factor 4) Slechte bloedwaarden
Als met name de lever en de alvleesklier zijn uitgeput, wordt de bloedcholesterolratio slechter. Er circuleert dan meer van het slechte LDL-cholesterol en minder van het goede HDL-cholesterol in het bloed. Dat vergroot de kans op aderverkalking (atherosclerose). Andere bloedvetten (triglyceriden) nemen ook in ongunstige mate toe, en er is een hogere kans op de vorming van bloedstolsels. De bloedglucosespiegel is vaak langdurig hoog. Daardoor reageren de lichaamscellen minder goed op insuline: er ontstaat een lichte vorm van diabetes type 2 (prediabetes). Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 90% van de mensen met het metabool syndroom in meer of mindere mate insulineresistent is.

Factor 5) Diabetes Type 2
Mensen met het metabool syndroom hebben een 5 keer hogere kans op het krijgen van diabetes type 2. Vaak is er al sprake van een voorstadium van diabetes. De aandoening tast vooral vaatwanden aan, waardoor de kans op hart- en vaatziekten, zoals infarcten en beroertes, toeneemt. Opvallend is dat er in het voorstadium van diabetes vaak ook sprake is van hoge bloeddruk.

Factor 6) Hoge bloeddruk
Hoge bloeddruk is soms genetisch bepaald, maar is meestal een gevolg van overgewicht, weinig bewegen, roken, stress en ongezond eten. Hoge bloeddruk is op zijn beurt weer een van de veroorzakers van hart- en vaatziekten. Een erectiestoornis kan een voorbode zijn van verslechterde vaatwanden.

Factor 7) Erectiestoornissen
Erectiestoornissen zijn slechts zelden een gevolg van te weinig testosteron. Een veel vaker voorkomende oorzaak is aderverkalking. De zwellichamen in de penis zijn namelijk extra gevoelig voor aderverkalking. Erectiestoornissen kunnen dus een voorbode zijn van hartproblemen. De vuistregel is dan ook simpel, stelt het boek De testosteronfactor: wat slecht is voor het hart, is slecht voor de penis.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Genomics, Voedingscentrum, De testosteronfactor

4 Reacties

  • Man met dikke buik zegt:

    Helaas, herken veel van dit artikel. En maak me dan ook zorgen. Heeft iemand tips welke voeding ik het best kan nuttigen?

  • Man met minder dikke buik;) zegt:

    Op deze site zelf staan al veel tips. Bijvoorbeeld in dit artikel: Top 10 voeding voor echte mannen

    Ik ben zelf 55 en nog in topconditie. Fiets naar mijn werk en tennis drie keer per week met allemaal mannen van mijn leeftijd. En natuurlijk drinken we dan af en toe een biertje daarna. Dat kan heus wel.
    Eet gewoon gezond en haal geen vette snacks in huis. En niet de hele dag op de bank hangen, maak een ommetje. Je hoeft echt geen sportfanatiekeling te zijn om op gewicht te blijven.

  • leon64 zegt:

    Uit onderzoek van het VU medische Centrum in Amsterdam is ook naar voren gekomen dat het metabool syndroom een relatie kan hebben met depressiviteit. Dat komt waarschijnlijk doordat het syndroom ook de hormoonbalans verstoort.

    Daarmee wordt het nog moeilijker om met je dikke pens van de bank af te komen. Keihard zijn en jezelf gewoon een schop onder je kont geven. Dik zijn en alle bijkomende aandoeningen is in 95 procent van de gevallen je eigen schuld

  • atkins south beach zegt:

    na lezen south beach dieet boek en de 2 delen van atkins (dieet revolutie, en deel 2 het witgele boek) herken ik veel in wat hier wordt gezegd, mooie samenvatting. Voor mais wordt ook veel gewaarschuwd. Graan in brood, tarwe meestal, schijnt zo gekruist te zijn en veredeld te zijn sinds enkele tientallen jaren, dat mensen er sneller dik van worden in deze tijd. (Kort graan, dikke korrels, meer oogst, maar wel ongezonder dus).

Reageer

Gebruik onderstaand formulier om te reageren op dit artikel of andere reactie. Velden met een zijn verplicht


3 × vijf =