Wat zijn verdachte moedervlekken?

Veruit de meeste moedervlekken zijn goedaardig. In zeldzame gevallen kunnen ze zich kwaadaardig ontwikkelen (melanomen). Verdachte moedervlekken zijn moedervlekken met kenmerken van kwaadaardigheid, zonder dat er al een zekere diagnose is gesteld.

Symptomen verdachte moedervlekken

Mogelijke aanwijzingen voor de kwaadaardigheid van een moedervlek zijn:

  • de moedervlek wordt donkerder of krijgt meerdere kleuren
  • de vorm van de moedervlek verandert
  • de rand van de moedervlek wordt rood
  • de huid rondom de moedervlek wordt rood, zonder dat daar een duidelijke verklaring voor is
  • de moedervlek gaat jeuken
  • de moedervlek bloedt spontaan
  • op de moedervlek vormt zich een zweertje of korstje (roofje)
  • de moedervlek groeit

Hoe ontstaan verdachte moedervlekken?

Diep in de huid zitten cellen die huidkleurstof maken (pigment). Door de ultraviolette stralen van de zon (of zonnebank) maken de pigmentcellen de bruine kleurstof. Hierdoor kleurt de huid ook bruin. Dit pigment heeft een beschermend effect voor de huid tegen de ultraviolette straling.

De meeste pigmentcellen zijn gelijkmatig over de huid verdeeld, maar op sommige plekken zitten de pigmentcellen op een hoopje bij elkaar. Op deze plek ontstaat een plekje dat donkerder is dan de huid eromheen: de moedervlek.

Hormonen blijken invloed te hebben op de pigmentcellen. Tijdens de puberteit, de zwangerschap en bij de behandeling met bepaalde medicijnen kunnen meer moedervlekken en verkleuringen van de huid ontstaan. Onder invloed van bijvoorbeeld schadelijke stoffen kunnen processen in de moedervlek plaatsvinden, waardoor deze kwaadaardig wordt.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Moedervlekken zijn op zich normaal en horen bij de menselijke huid. Als moedervlekken spontaan veranderen (zie hierboven bij “Hoe herkent u het?”) is het raadzaam om daar extra aandacht aan te schenken. Indien één of meer van de bovengenoemde veranderingen zich voordoen zonder dat u er een verklaring voor heeft, is het raadzaam daarmee naar de huisarts(praktijk) te gaan.

De huisarts zal het dan onderzoeken. Eventueel kan hij u doorverwijzen naar een specialist om de moedervlek te controleren en eventueel te verwijderen. Meestal zal dat een dermatoloog zijn. Deze zal de moedervlek controleren en indien nodig verwijderen onder lokale verdoving. Dit stukje huid wordt vervolgens onder de microscoop gelegd om precies te weten of het wel of niet verdacht is.

Na het wegnemen van de moedervlek geneest de huid weer gewoon met enkele hechtingen, net als bij een kleine verwonding.

Wanneer naar de huisarts?

Zoals gezegd, zijn moedervlekken bijna altijd onschuldige aandoeningen en horen ze gewoon bij de huid. Als zich echter bepaalde veranderingen voordoen, zoals genoemd onder het kopje ‘hoe herkent u het?’, kunt u beter uw huisarts raadplegen.

Misschien maakt u zich zorgen over het veranderen van uw moedervlek; vaak is dit echter niet nodig. Maar het is nooit weg om toch voor de zekerheid te overleggen. Als de huisarts niet met zekerheid kan zeggen of het goedaardig is, zal hij u doorverwijzen; ook als er geen duidelijke aanwijzingen zijn dat het kwaadaardig is.

Als blijkt dat uw artsbezoek overbodig is geweest, is dat voor de huisarts geen enkel probleem. Het is beter om alert te zijn, dan om met zorgen rond te lopen.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Het krijgen van moedervlekken kunt u niet voorkomen. Er bestaan geen medicijnen, zalfjes of andere middeltjes die moedervlekken op een gezonde manier kunnen verwijderen.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Controleer regelmatig uw huid
Het is verstandig om een aantal keer per jaar uw moedervlekken eens goed te bekijken. Laat eventueel een vertrouwd persoon met u meekijken. Hierdoor leert u de vlekken ‘kennen’ en merkt u veranderingen eerder op. Meet de moedervlekken ook regelmatig eens op; veranderingen in groei zijn hiermee eenvoudig vast te stellen.

Voor een aantal groepen mensen is deze inspectie van extra belang, omdat zij een iets grotere kans lopen op het ontwikkelen van verdachte moedervlekken. Dit geldt voor mensen, die:

  • eerder een vorm van huidkanker hebben gehad (met name het zogenaamde melanoom)
  • veel moedervlekken hebben
  • moedervlekken hebben die al sinds hun geboorte aanwezig zijn
  • een blanke, lichte huid hebben
  • erg vaak zonnebaden (onder andere onder de zonnebank)
  • veel buiten zijn (bijvoorbeeld vissers/tuinders)
  • als kind tweedegraads brandwonden hebben opgelopen door zonverbranding
  • afweeronderdrukkende medicatie gebruiken (immunosuppressiva)


Zon verstandig

In de dokterdokter.nl informatiefolder ‘In de zon’ vindt u onder andere tips en adviezen om zo veilig mogelijk te zonnen.

In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke – van Eijck (auteur)
Drs. E.J. de Kreek (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

  • Vloten WA van, Degreef HJ, Stolz E, Vermeer BJ, Willemze R (red). Dermatologie en venereologie, 3e druk. Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg 2000: 239-59.
  • Jansen LH et al. Huid- en geslachtsziekten, 2e herziene druk 1980: 222-39.
  • Moedervlek. Artikel in Huisarts en wetenschap. Auteurs L.de Bock wn J.Cals, april 2011
  • www.huidarts.info