Wat is buiktyfus?
Buiktyfus is een infectie veroorzaakt door de bacterie Salmonella typhi. Besmetting vindt plaats in het maag-darmkanaal door het eten of drinken van besmet voedsel of water. De ziekte kan een ernstig beloop hebben. Zonder behandeling verloopt de ziekte bij 10-25% dodelijk. Buiktyfus komt voornamelijk voor in (sub)tropische landen, het is hier een groot gezondheidsprobleem. Wereldwijd komen er jaarlijks 33 miljoen gevallen voor. Hiervan overlijden 500.000 mensen. Het risico voor reizigers op het krijgen van buiktyfus in derdewereldlanden is laag en varieert tussen 1:1000 tot 1:100.000. Vooral in Aziatische landen is het risico relatief hoog. In Nederland komt buiktyfus nauwelijks voor, van 1990 tot 1998 werden er 537 gevallen gemeld.
Symptomen van buiktyfus
De ziekte begint vaak sluipend met oplopende koorts, minder eetlust, hoofdpijn en buikklachten. Soms kan er, in het begin, diarree zijn, maar vaker is er verstopping. Ook droge hoest komt voor.
Vaak zijn er op de huid rode vlekken. De meest voorkomende complicaties zijn bloedingen en perforaties in de darmen. Bij kinderen jonger dan twee jaar verloopt de ziekte vaak erg mild.
Hoe ontstaat buiktyfus?
Buiktyfus ontstaat door een besmetting met de bacterie Salmonella typhi. De bacterie komt in het lichaam door het nuttigen van eten of water dat besmet is met menselijke ontlasting. Het maagzuur helpt om de bacterie te bestrijden. Vanuit de darmen kan de bacterie het lichaam binnendringen. Via de bloedbaan kan de bacterie zich door het hele lichaam verspreiden. De tijd tussen de besmetting en het ontstaan van klachten is ongeveer 2 weken.
Is het ernstig en wat kunt u verwachten?
Buiktyfus is een ernstige ziekte. Onbehandeld overlijdt 10-25% aan de ziekte. De ziekte kan enkele weken tot enkele maanden duren. Vaak is een ziekenhuisopname nodig. Met antibiotica kan de ziekte goed behandeld worden. Bij een optimale behandeling overlijdt 1% van de mensen aan complicaties van buiktyfus. Bij mensen met een vaatprothese is de kans op complicaties groter.
Wanneer naar de huisarts?
Bij koorts en buikklachten na een tropenreis is het altijd aan te raden de huisarts te consulteren. Verschillende ziektes kunnen ook langere tijd na terugkomst van een tropenreis klachten geven. Vertel waar u geweest bent. Dit is erg belangrijke informatie voor uw huisarts. Aan de hand hiervan kan hij eventueel noodzakelijk vervolgonderzoek laten doen.
Wat kunt u er zelf aan doen?
Wanneer u klachten heeft die wijzen op buiktyfus is het aan te raden een dokter te consulteren.
De behandeling van buiktyfus is met antibiotica. Drink veel en gebruik bij diarree ORS. Bij vroegtijdige behandeling is de kans op complicaties veel kleiner.
Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen
- drink alleen verpakt of gekookt water
- eet geen rauwkost of rauwe schaaldieren
- schil fruit
- was na toiletgebruik en voor het eten de handen
- laat u voor de reis bij een vaccinatiecentrum adviseren over de noodzaak van vaccinatie
In Nederland zijn 2 soorten vaccins beschikbaar. Beide vaccins geven een bescherming van 30-70% tegen het krijgen van een buiktyfusinfectie.
In samenwerking met
Wim van Donselaar, reizigersgeneeskundige
Wetenschappelijke verantwoording
- WHO
- RIVM
- Landelijk protocollen reizigersadvisering LCR
