Drukverband aanleggen

Wat is een drukverband?

Een drukverband bestaat uit synthetische (of vette) watten met daaromheen een ideaal zwachtel. Het oefent druk uit op het verbonden lichaamsdeel. Een drukverband wordt aangelegd bij kneuzingen en verstuikingen van de ledematen. Het heeft tot doel om verdere zwelling te voorkomen. Bij het aanleggen van een drukverband moeten de volgende stappen worden doorlopen:

  • 1. Verwijder eerst eventuele sieraden van het geblesseerde lichaamsdeel.
  • 2. Een geblesseerd gewricht moet in de stand gehouden worden, die voor het slachtoffer het meest prettig is.
  • 3. Verdeel enkele lagen synthetische watten gelijkmatig rondom de kneuzing of verstuiking. De watten moeten aan beide kanten ruim voorbij de kneuzing of verstuiking liggen. De watten kunt u kopen bij een drogist of apotheek, zij zorgen ervoor dat de druk goed wordt verdeeld.
  • 4. Bedek de watten met een zwachtel: gebruik bij voorkeur een ‘ideaalzwachtel’.

Het kiezen van de juiste breedte is belangrijk. Voor volwassenen gelden de volgende breedtematen: knie: 10 centimeter, enkel: 8 centimeter, pols: 6 centimeter. De zwachtel dient u op de volgende manier aan te brengen:

  • om de zwachtel makkelijk te laten rollen, zorgt u dat u ‘in de zwachtel kijkt’
  • leg de eerste slag rondom bij de rand van de watten, deze moeten er juist uitsteken. De eerste slag komt in principe aan de teen- of vingerzijde van de kneuzing of verstuiking
  • zwachtel naar de romp toe, leg de slagen zo dat steeds tweederde van de vorige slag bedekt wordt
  • geef tijdens het zwachtelen lichte trek, maar let op dat de zwachtel het lichaamsdeel niet afknelt
  • leg de laatste slag weer rondom en zet de zwachtel vast met een kleefpleister



Drukverband om de enkel

Zorg dat de hoek tussen voet en onderbeen ongeveer 90 graden is. Als dit pijn doet wordt het verband aangelegd in de stand die voor het slachtoffer het prettigst is.

  • 1. Verdeel de synthetische watten geleidelijk rond de enkel). Leg de eerste slag rondom de voorvoet. Kijk in de zwachtel.
  • 2. Draai 2-3 slagen rond de voorvoet richting enkel, daarbij de vorige slag met tweederde bedekkend. Leg vervolgens een slag midden over de hiel.
  • 3. Leg 2 slagen als een acht van boven de hiel naar onder de hiel, elkaar voor tweederde afdekkend.
  • 4. Sluit af met enkele slagen rondom het onderbeen en leg de zwachtel vast met een kleefpleister.



Drukverband om de pols

  • 1. Verdeel de synthetische watten geleidelijk rond de hand (niet afgebeeld). Leg de eerste slag rond de pols, kijk in de zwachtel.
  • 2. Voer de zwachtel schuin over de handrug.
  • 3. Ga met 2-3 slagen richting pols, bedek de vorige slag voor 2/3. De slagen kruisen op de handrug en lopen afwisselend boven en onder de duim, vouw zo nodig de zwachtel tussen duim en hand dubbel.
  • 4. Eindig met 2-3 slagen om de pols en zet vast met een kleefpleister.



Drukverband om de knie

  • 1. Zorg dat de knie licht gebogen is. Verdeel de synthetische watten geleidelijk rond de knie. Leg de eerste slag rondom het onderbeen, zo’n 15 cm onder de knie, kijk daarbij in de zwachtel.
  • 2. Draai de volgende slagen richting de knie, waarbij de vorige slag voor tweederde bedekt wordt.
  • 3.Leg de slagen rond de knie. De slagen aan de buigzijde moeten daarbij iets meer dan 2/3 overlappen, die aan de strekzijde wat minder.
  • 4. Sluit af met enkel slagen rondom het bovenbeen ruim boven de knie en leg de zwachtel vast met een kleefpleister.



Drukverband om de elleboog

  • 1. Zorg dat de elleboog licht gebogen is. Verdeel synthetische watten geleidelijk rond de elleboog (niet afgebeeld). Leg de 1ste slag rond de onderarm, zo’n 10 cm onder elleboog, kijk in de zwachtel.
  • 2. Draai de volgende slagen richting elleboog, waarbij de vorige slag voor 2/3 bedekt wordt.
  • 3. Leg de slagen rond de elleboog. De slagen aan de buigzijde moeten daarbij iets meer dan 2/3 overlappen, die aan de strekzijde iets minder.
  • 4. Sluit af met enkel slagen rondom de bovenarm ruim boven de elleboog en leg de zwachtel vast met een kleefpleister.



Waar moet u op letten bij een drukverband?

Bij een te strak aangelegd verband kan stuwing optreden: het bloed kan dan niet meer goed stromen. Stuwing kunt u herkennen aan:

  • verkleuring van uitstekende delen (vingers en/of tenen), deze kunnen rood, wit of blauw verkleuren. Door de kleur met de andere kant te vergelijken kunnen verschillen goed gezien worden;
  • (toename van de) pijn en tintelingen in de arm of het been;
  • minder kunnen bewegen van de uitstekende delen.

U moet de zwachtel in deze gevallen helemaal verwijderen en opnieuw aanleggen, de watten kunt u laten zitten. De slagen die u met de zwachtel maakt, moet u ditmaal minder hard aantrekken.



In samenwerking met

Drs. W. van Donselaar (auteur)
Drs. L. Geeraedts (consulent)
Drs. E.R.H.A. Hendriks (consulent)



Bronnen

  • Het Oranje Kruis Boekje
  • EHBSO-zakboekje letsels. Sport Blessure Vrij. NOC*NSF. 2002