Aspecifieke maagklachten

Wat zijn aspecifieke maagklachten?

Maagklachten kunnen in drie verschillende soorten worden onderverdeeld:

• veroorzaakt door een zweer in de maag of twaalfvingerige darm
• veroorzaakt door reflux van maagzuur in de slokdarm
• aspecifieke maagklachten

In deze informatiefolder vindt u uitgebreide informatie over aspecifieke maagklachten.

Bij pijn of ongemak in de bovenbuik spreken we van maagklachten. We spreken van aspecifieke maagklachten als de klachten niet direct wijzen op refluxklachten, die met name te herkennen zijn aan zuurbranden of zure oprispingen.

Symptomen maagklachten

Maagklachten kunt u herkennen aan één of meer van de volgende kenmerken:

• vol of opgeblazen gevoel
• snelle verzadiging (snel ‘vol zitten’)
• misselijkheid
• zuurbranden
• pijn (zeurend, stekend of brandend)

Soms treden maagklachten op bij een lege maag of midden in de nacht. In de meeste gevallen echter beginnen de klachten tijdens of na het eten en merkt u dat u sneller verzadigd bent.

Hoe ontstaan maagklachten?

Van de meeste maagklachten weten we niet goed hoe zij ontstaan. Soms worden de klachten veroorzaakt door een maag- of twaalfvingerige darmzweer. Wanneer uw klachten ’s nachts of bij een lege maag beginnen, zouden de maagklachten hierop kunnen wijzen.

Wat vaker worden maagklachten veroorzaakt door maagzuur dat vanuit de maag in de slokdarm terugstroomt. In dat geval spreken we van refluxklachten. U zou hieraan kunnen denken wanneer uw voornaamste klachten bestaan uit zuurbranden en/of zure oprispingen. Ook door gebruik van bepaalde pijnstillers kunnen maagklachten optreden.

In de meeste gevallen kennen we de ontstaanswijze van maagklachten niet. In deze gevallen spreken we van een 'functiestoornis' van de maag. Bij een deel van de mensen met maagklachten bestaat daarnaast een functiestoornis van de dikke darm: het prikkelbare darmsyndroom. De klachten die hiermee gepaard gaan, lijken soms erg op maagklachten.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Hoewel de klachten soms veel hinder veroorzaken, geven aspecifieke maagklachten vrijwel nooit blijvende schade voor de gezondheid. Nagenoeg alle mensen die met maagklachten de huisarts raadplegen, hebben na verloop van tijd geen last meer. De reden hiervoor is dat maagklachten meestal vanzelf overgaan. Wel kunnen maagklachten terugkeren. In de spaarzame gevallen dat de klachten door een maag- of twaalfvingerige darmzweer worden veroorzaakt, bestaat er een kleine kans op complicaties.

Wanneer naar de huisarts?

In de volgende gevallen adviseert dokterdokter.nl u om met uw huisartspraktijk te overleggen.

1. Indien uw klachten gepaard gaan met:
- onbedoeld gewichtverlies
- het gevoel dat het eten in de slokdarm blijft hangen
- regelmatig braken

2. Wanneer de klachten langer aanhouden of steeds terugkeren

3. Indien u vroeger een maag- of twaalfvingerige darmzweer heeft gehad, kan het zijn dat dit onvoldoende is genezen; mogelijk is er nu een blijvende genezing voor u beschikbaar.

Sinds een aantal jaren weten we namelijk dat maagzweren ontstaan wanneer er een bacterie in de maag aanwezig is: de Helicobacter pylori. Door deze bacterie met een gecombineerde kuur uit te roeien, is de kans op terugkeer van de zweer praktisch uitgesloten. Uitzondering op deze regel is het ontstaan van maagzweren door pijnstillers

Wat kunt u er zelf aan doen?

Een gezonde leefstijl kan helpen om van uw maagklachten af te komen (zie hoofdstuk: invloed van leefstijl op maagklachten). Roken kan bijvoorbeeld maagklachten uitlokken.

Ook spanningen kunnen een rol spelen bij maagklachten. Het is verstandig om regelmatige maaltijden te gebruiken en het gebruik van voedingswaren die slecht vallen (dat kan bijvoorbeeld veel vet of sterke kruiden zijn), in elk geval tijdelijk, te vermijden.

Het is raadzaam om matig met gebruik van koffie, koolzuurhoudende dranken en alcohol om te gaan. U kunt bovendien beter geen pijnstillers slikken waarvan in de bijsluiter staat dat zij maagklachten kunnen veroorzaken.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Maagklachten zijn over het algemeen onschuldig en van tijdelijke aard. U hoeft zich dus niet direct zorgen te maken als u last heeft van uw maag. Heeft u veel hinder, probeert u dan gerust eens een middeltje van de drogist, zoals een zuurbinder.

Kijkt u ook eens goed naar de situatie waarin u zich bevindt: zit u letterlijk met bepaalde problemen in uw maag? Kunt u aan uw leefstijl iets aanpassen waardoor uw ingewanden minder te verduren krijgen? U kunt hierbij denken aan uw rookgedrag, gebruik van alcohol, koffie, koolzuurhoudende dranken en pijnstillers.

Ook regelmatige lichaamsbeweging, regelmatige maaltijden en voldoende ontspanning hebben een gunstige invloed op maagklachten (zie hoofdstuk: invloed van leefstijl op maagklachten).

In samenwerking met

Dr. A.O. Quartero (auteur)
Dr. P. Fockens (consulent)
Dr. G.J.B. Hurenkamp (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

1. Agreus L., Talley N. Challenges in managing dyspepsia in general practice. BMJ 1997;315:1284-8.
2. Agreus L., Talley NJ. Dyspepsia: current understanding and management. Annu Rev Med. 1998;49:475-93. 3.
3. NHG folder Maagklachten. Nederlands Huisartsen Genootschap, Utrecht. Versiedatum juli 2001.
4. NHG patiëntenbrief Aspecifieke maagklachten. Nederlands Huisartsen Genootschap, Utrecht. Versiedatum september 1998.