Zonnesteek

Wat is het een zonnesteek?

Een zonnesteek is het gevolg van oververhitting. Vaak komt dit door een combinatie van:

• te veel zonnestraling en
• het leveren van inspanning

De warmte ontregelt het centrum in de hersenen dat de lichaamstemperatuur in evenwicht houdt.
Als de lichaamstemperatuur tot 41 graden of meer stijgt, kunnen verwardheid, slapte en soms zelfs bewusteloosheid ontstaan.

Symptomen zonnesteek

Bij een zonnesteek is het lichaam door de hitte en de inspanning zo in de war geraakt dat het warmtecentrum in de hersenen niet meer werkt. De lichaamstemperatuur kan daardoor oplopen tot 41 graden Celsius of meer. De situatie is ernstig.

Klachten die kunnen optreden bij een zonnesteek:

• verwardheid
• hoofdpijn
• slapte
• toev allen (soort epileptische aanvallen)
• problemen met bewegen
• bewusteloosheid

Klachten die vaak optreden voorafgaand aan een zonnesteek:

• overmatig zweten
• slapte
• spierkrampen
• hoofdpijn

Hoe ontstaat een zonnesteek?

Een zonnesteek ontstaat door oververhitting van het lichaam, meestal door een combinatie van veel zon en inspanning. De hersenen kunnen de temperatuur van het lichaam dan meer niet goed regelen. Hierdoor stijgt de temperatuur van het lichaam.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een zonnesteek is een ernstige aandoening die zo spoedig mogelijk door een arts moet worden behandeld. In het algemeen zijn er na behandeling van een zonnesteek geen restverschijnselen.

Wanneer naar de huisarts?

Een zonnesteek is ernstig en moet in het ziekenhuis worden behandeld.

De patiënt zal van het verplegend personeel zo spoedig mogelijk een infuus krijgen om het tekort aan water en zout aan te vullen.
De rest van de behandeling is afhankelijk van de situatie.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Een zonnesteek is ernstig en moet in het ziekenhuis worden behandeld. Probeer totdat een ambulance is gearriveerd, de patiënt zoveel mogelijk af te koelen, zoals hieronder beschreven.

Klachten die vaak optreden voorafgaand aan een zonnesteek:

• overmatig zweten
• slapte
• spierkrampen
• hoofdpijn

Koel de patiënt snel af om een zonnesteek te voorkomen:

• leg de patiënt in de schaduw
• trek zoveel mogelijk kleding uit
• bedek de blote huid met natte, koele doeken
• probeer de doeken om de vijf minuten opnieuw nat te maken
• een ventilator kan ervoor zorgen dat de afkoeling beter is
• zorg ervoor dat de patiënt veel water drinkt

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Probeer een zonnesteek te voorkomen door:

• goed op te letten in de warmte
• u zich zo rustig mogelijk te houden, zeker als het vochtig is bijvoorbeeld in de tropen
• veel water te drinken en extra zout te gebruiken om zo het evenwicht in uw lichaam in stand te houden
• een zonnehoed of een pet met klep te dragen om zonnestralen op uw hoofd en in uw nek te vermijden
• verblijf in de felle zon af te wisselen met perioden in de schaduw, zodat uw lichaam de kans krijgt om af te koelen

Een zonnesteek, de Televisiedokter

In deze aflevering van de televisiedokter kunt u alle informatie over zonnesteek nogmaals bekijken.

In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke - van Eijck (auteur)
Drs. E.J. de Kreek (consulent)
Drs. W. van Donselaar (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

• Streefkerk JG, Verheij ThJM. Zonneallergie/dermatitis solaris. Kleine kwalen in de huisartspraktijk. 3e dr.
• Gompel AML van, Denekens, JPM. Blootstelling aan zon en hitte. Reizen en ziekte. Hoofdstuk 9.3, Kleine kwalen.
• Consument en Gezond – nieuwsbrief 22, uitgave van de Consumentenbond. Storm in een flacon zonnemelk.
• De zon en de huid. Inspectie gezondheidsbescherming. Enschede: Keuringsdienst van waren.
• Patiëntenfolder Zonnebrand. Nederlands Huisartsen Genootschap, Utrecht.
• Starink THM. Dermatovenereologie voor de eerste lijn in beeld. Afdeling Dermatologie, Academisch Ziekenhuis Vrije Universiteit, 1992.