Schaafwonden

Wat zijn schaafwonden?

Bij een schaafwond is de buitenste laag van de huid door schaven verdwenen.

Symptomen schaafwonden

Bij een schaafwond is de huid oppervlakkig beschadigd. Bloed welt op in de bodem van de wond. Na deppen is dit zichtbaar als groter wordende rode puntjes.

Hoe ontstaan schaafwonden?

De oorzaak is meestal een ongeluk(je) waarbij de huid langs een hard of ruw oppervlak schuurt.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De ernst van een schaafwond hangt af van:

• de diepte
• de grootte
• de plaats
• een eventuele besmetting

Na het ontstaan van de wond reageert het omringende weefsel meestal snel om de schade te herstellen. Deze reactie kenmerkt zich door:

• pijn
• zwelling
• roodheid
• warmte

Bij een normale genezing komen deze verschijnselen snel op en verdwijnen binnen enkele dagen. Het gestolde bloed vormt kleine korstjes. In elke huidbeschadiging dringen ziektekiemen binnen. Dit noemen we besmetting. Wanneer deze ziektekiemen zich in de wond verspreiden en vermenigvuldigen, is er sprake van wondinfectie. In zo’n geval worden de pijn, roodheid en zwelling van de wond steeds erger, in plaats van minder. Soms is er dan ook koorts.
Wonden waarin straatvuil of aarde is gekomen, kunnen besmet zijn met de tetanusbacterie. Een of meer injecties tegen tetanus kunnen dan nodig zijn.

Wanneer naar de huisarts?

Het is verstandig om contact op te nemen met de huisartspraktijk bij de volgende verschijnselen:

• een diepe wond
• vuil in de wond
• groot oppervlakte (meer dan 5%)
• hevig bloedverlies
• aanwijzingen voor een botbreuk of ontwrichting
• pijn, roodheid en zwelling die na enkele uren erger worden in plaats van minder
• u kunt het lichaamsdeel niet bewegen

De uitgebreidheid wordt uitgedrukt in een percentage van het totale lichaamsoppervlak, bijvoorbeeld een heel bovenbeen is ongeveer 10%. De huisarts kan besluiten de wond zelf te behandelen of door u te verwijzen naar de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH, heette vroeger EHBO) van een ziekenhuis. De behandeling bestaat meestal uit het goed reinigen van de wond en het afdekken met materiaal dat niet aan de wond hecht.

Wat kunt u er zelf aan doen?

U kunt besluiten om zelf de wond te behandelen.

• Reinig en ontsmet de wond
• Dek de wond steriel af met een pleister of gaas
• Vervang de pleister dagelijks tot de wond is genezen

Als u besluit om naar een arts te gaan voor behandeling, dek dan de wond steriel af met een pleister of gaas om verdere verontreiniging te voorkomen. Stelp een bloeding met een wonddrukverband of door zelf op de wond te drukken.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Adviezen die helpen om schaafwonden te voorkomen:

• loop voorzichtig op een onregelmatige ondergrond en bij gladheid, zorg voor houvast
• maak loszittende veters vast
• zorg dat ouderen voldoende houvast hebben in het hele huis
• draag bij risicovolle activiteiten beschermende kleding, zoals bij skaten, wielrennen

Zorg voor goed voorziene EHBO-dozen thuis, op de werkplek en in de auto.

In samenwerking met

Drs. W. van Donselaar (auteur)
R.H. Jamin (auteur)
Drs. H.W.J. Verblackt (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

• Anoniem. Het Oranje Kruis Boekje. Leiden: Spruyt, Van Mantgem & De Does, 2000.