Roodvonk

Wat is roodvonk?

Roodvonk (medische naam is scarlatina) is een vlekjesziekte bij kinderen. Roodvonk komt voor bij kinderen van twee tot acht jaar. Door een verbeterde hygiëne komt deze vlekjesziekte veel minder voor dan vroeger. Er bestaat geen vaccin tegen roodvonk.



Symptomen roodvonk

Verschijnselen waarmee roodvonk vrij plotseling begint:

  • keelpijn
  • koorts

Andere verschijnselen die kunnen voorkomen:

  • hoofdpijn
  • misselijkheid
  • braken
  • de lymfeklieren in de kaakhoeken zijn opgezet

Eén tot twee dagen nadat de koorts is begonnen, verschijnt de huiduitslag. De hele huid is roze met rode puntjes. De uitslag zit meestal eerst op de borst en verspreidt zich van daar over het gehele lichaam. Opvallend is dat het gebied rond de mond geen uitslag vertoont.

Ook de slijmvliezen van keel en mond zijn rood. De tong heeft de eerste dagen een wit beslag en wordt na enige tijd donkerrood en bobbelig. Vanwege dit aspect spreekt men van een frambozentong.

Na een dag of zeven verdwijnen de klachten. Vaak treedt na ongeveer tien dagen een schilfering van de huid op, met name op handpalmen en voetzolen.



Hoe ontstaat roodvonk?

Roodvonk wordt veroorzaakt door een bacterie (bèta hemolytische streptococ groep A).
De bacterie wordt verspreid:

  • via vochtdruppeltjes in de lucht
  • via lichamelijk contact met iemand die niet behandeld is
  • via voorwerpen

Roodvonk is zonder behandeling minstens vier weken besmettelijk. Bij behandeling met antibiotica is het kind na één dag niet meer besmettelijk.

De tijd tussen besmetting en het uitbreken van de ziekte (de incubatietijd) bedraagt zeven dagen.

Het doormaken van roodvonk geeft geen levenslange immuniteit. Dat betekent dat iemand vaker dan één keer roodvonk kan krijgen.
Wanneer roodvonk is behandeld met penicilline (antibioticum), is de kans dat het terugkomt groter.



Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Van roodvonk kan een kind erg ziek zijn en hoge koorts hebben. Roodvonk kan ook heel licht verlopen. Er is dan alleen maar uitslag op plaatsen waar de huid warm is of waar druk aanwezig is, bijvoorbeeld in de elleboogplooien en aan de binnenkant van de dijen.
Veel kinderen maken zelfs een infectie met roodvonk door zonder iets te merken.

Het isoleren van een kind met roodvonk was vroeger gebruikelijk. Hiervoor zijn geen medische argumenten, omdat de ziekte juist meestal wordt overgebracht door kinderen die wel besmet zijn maar geen verschijnselen hebben. Bovendien is een kind een dag na behandeling met penicilline niet meer besmettelijk. Kinderen die zich fit voelen, kunnen dan ook gewoon naar school, peuterzaal of crèche.



Wanneer naar de huisarts?

Als globale stelregel geldt dat het niet nodig is om de huisarts te raadplegen, als een kind met vlekjesziekte:

  • zich niet ziek voelt en
  • geen koorts heeft

Neem wel contact op met de huisarts, als een kind:

  • koorts heeft
  • zich ziek voelt
  • keelpijn heeft

De huisarts geeft bij roodvonk gedurende zeven dagen penicilline. Wanneer dit binnen 48 uur na het begin van de verschijnselen wordt gegeven, kunnen complicaties (bijkomende klachten) mogelijk worden voorkomen.

Roodvonk was vroeger een ernstiger ziekte dan tegenwoordig. Ook complicaties (bijkomende klachten) lijken minder vaak en heftig voor te komen dan vroeger. Er wordt een verschil gemaakt tussen:

  • directe complicaties:
    dit zijn bijkomende klachten die binnen een week optreden, zoals:
    • bijholteontsteking (sinusitis)
    • middenoorontsteking (otitis media)
    • ontsteking van het slaapbeen, dit ligt net achter het oor (mastoiditis)
  • late complicaties:
    dit zijn bijkomende klachten die optreden na één tot drie weken, zoals:
    • nierontsteking (nefritis)
    • acuut reuma (met kans op gewrichtsklachten en hartklepbeschadiging)



Wat kunt u er zelf aan doen?

Het effect van keeltabletten of gorgeldranken bij keelpijn is nooit aangetoond. Zuigen op een dropje of zuurtje is even effectief. Gorgelen met zout water (een afgestreken theelepel op een longdrink glas water) kan verlichtend werken.

  • Vaak hebben kinderen met roodvonk geen eetlust. Dring ze geen eten op. Zorg wel voor voldoende drinken. Thee, bouillon of vruchtensappen zijn het meest geschikt. Soms zijn ijslolly's een goede oplossing

  • Bedrust is alleen noodzakelijk als het kind daar behoefte aan heeft. Ook hoeft het kind niet per se binnen te blijven. Zelfs met wat koorts mag een kind als het daar zin in heeft best naar buiten

  • Een kind met roodvonk kan gewoon in bad of onder de douche

  • Een kinderziekte herstelt niet sneller door het gebruik van paracetamol. Wel worden het ziektegevoel en de koorts tijdelijk onderdrukt



Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een onschuldige kinderziekte zoals roodvonk is niet te voorkomen. U kunt en hoeft dus geen voorzorgsmaatregelen te nemen.



Gerelateerde informatie


Gerelateerde artikelen