Rodehond

Wat is rodehond?

Rodehond (medische naam rubella) is een vlekjesziekte bij kinderen. Rodehond komt voor bij kinderen van 1 tot 14 jaar.

Alle kinderen in Nederland worden sinds 1987 ingeënt tegen rodehond. Deze injectie heet BMR. Het is een cocktail met een vaccin tegen bof, mazelen en rodehond. Als kinderen dertien maanden zijn krijgen ze de eerste injectie met een herhaling op negenjarige leeftijd.

Dankzij deze vaccinatie komt rodehond steeds minder voor. De vaccinatie wordt niet uitgevoerd vanwege de ernst van deze vlekjesziekte, maar vanwege mogelijke complicaties bij zwangere vrouwen die niet zijn ingeënt.



Symptomen rodehond

Verschijnselen waarmee rodehond begint:

  • opgezette klieren achter de oren en in de nek


Verschijnselen die na een dag optreden:

  • kleine rode vlekjes eerst in het gezicht
  • kleine rode vlekjes breiden zich uit naar de romp en ledematen
  • soms zijn er zoveel vlekjes dat de hele huid rood ziet


Andere verschijnselen die kunnen voorkomen:

  • hangerig
  • verhoging
  • vaak verkoudheidsverschijnselen
  • soms gewrichtsklachten of branderige ogen

De vlekjes bij rodehond zijn meestal na een dag of drie weer verdwenen. De overige verschijnselen duren drie tot zeven dagen.



Hoe ontstaat rodehond?

Rodehond wordt veroorzaakt door een virus (het rubellavirus).
Het virus wordt verspreid via vochtdruppeltjes in de lucht. Rodehond is een week voor het uitbreken van de vlekjes al besmettelijk. De besmettelijkheid houdt aan tot de vlekjes zijn verdwenen.

De tijd tussen besmetting en het uitbreken van de ziekte (incubatietijd) bedraagt 14 tot 21 dagen. Het doormaken van rodehond geeft een levenslange immuniteit. Dat betekent dat u rodehond maar één keer in uw leven kunt krijgen.



Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Rodehond is voor kinderen een onschuldige vlekjesziekte. Kleine kinderen zijn meestal alleen een paar dagen wat hangerig. Het doormaken van rodehond kan ook geheel ongemerkt verlopen.

Omdat andere ouders vaak bezwaar maken, adviseert de leiding van scholen, kinderdagverblijven en crèches meestal om kinderen met rodehond thuis te houden. Hiervoor zijn geen medische argumenten, omdat besmetting al voor het uitbreken van de vlekjes heeft plaats gevonden. Bovendien is het goed dat kinderen deze kinderziekte hebben doorgemaakt. Zij lopen dan geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen. Op oudere leeftijd kan rodehond heftiger verlopen.

Rodehond en zwangerschap
Als een vrouw rodehond doormaakt tijdens haar zwangerschap, is het mogelijk dat bij haar baby aangeboren afwijkingen ontstaan. Het kan ook leiden tot een miskraam of doodgeboorte. De meeste risico's zijn er in de eerste zestien weken van de zwangerschap.

Overigens is in ons land meer dan 95% van de moeders die geboren zijn vanaf 1962 en bijna 100% van de moeders die geboren zijn vanaf 1987, beschermd tegen rodehond. Zij hebben via het vaccinatieprogramma of via het doormaken van een rodehondinfectie antistoffen tegen deze vlekjesziekte.

Uiteraard is het wel verstandig om kinderen met rodehond uit de buurt te houden van zwangere vrouwen die niet gevaccineerd zijn tegen rodehond.



Wanneer naar de huisarts?

Meestal geldt dat het niet nodig is om de huisarts te raadplegen, als een kind met vlekjesziekte:

  • niet ziek is en
  • geen koorts heeft

Dit gaat ook op voor kinderen met mogelijk rodehond. Neem wel contact op met de huisarts, als een kind:

  • koorts heeft
  • zich ziek voelt

Complicaties (bijkomende klachten) bij rodehond zijn zeer zeldzaam.

Complicaties die kunnen optreden zijn:

  • encefalitis (hersenweefselontsteking)
  • trombocytopenie (tekort aan bloedplaatjes)



Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Soms hebben kinderen met rodehond geen eetlust. Heeft uw kind geen zin om te eten, dring hem dan geen eten op. Zorg wel voor voldoende drinken. Thee, bouillon of vruchtensappen zijn het meest geschikt. Vaak zijn ijslolly's een goede oplossing
  • Bedrust is alleen noodzakelijk als het kind daar behoefte aan heeft. Ook hoeft hij niet per se binnen te blijven. Zelfs met wat koorts kan een kind als het daar zin in heeft best naar buiten
  • Een kind met rodehond kan gewoon in bad of onder de douche
  • Bij rodehond draagt het geven van een paracetamol niet bij aan een sneller herstel. Wel worden het ziektegevoel en de koorts tijdelijk onderdrukt



Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een onschuldige kinderziekte als rodehond is niet te voorkomen. Bovendien is het goed dat kinderen deze kinderziekte hebben doorgemaakt. Zij lopen zo geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen. Op latere leeftijd kan rodehond namelijk veel heftiger verlopen.
U kunt en hoeft dus geen voorzorgsmaatregelen te nemen.



In samenwerking met

R.H. Jamin (auteur)
Drs. P.A. van Dijk (auteur)
Drs. P. Vermeer (consulent)
Drs. W.J. den Ouden (consulent)



Wetenschappelijke verantwoording

  • NHG PatiĆ«ntenfolder Rodehond. Nederlands Huisartsen Genootschap, september 2001.
  • NHG PatiĆ«ntenfolder Kinderziekte met vlekjes. Nederlands Huisartsen Genootschap, september 2004
  • NHG Standaarden Kinderen met koorts. Nederlands Huisartsen Genootschap, december 1999
  • Berkow R e.a. Merck manual. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2000.
  • Bonnet-Breusers AJM, Rensen HBH, Wassenaar J. Handboek Jeugdgezondheidszorg. Maarssen: Elsevier/ Bunge, 1999.
  • Brande JL van de, Gelderen HH van, Monnens LAH. Kindergeneeskunde. Utrecht: Bunge, 1990.
  • Derksen-Lubsen G, Steensel-Moll HA van, Visser HKA. Compendium Kindergeneeskunde. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 1994.
  • Dijk P van. De thuisarts, richtlijnen om kleine kwalen zelf te behandelen. Bunge, 1997.
  • Lisdonk EH van de. Ziekten in de huisartspraktijk. Utrecht: Bunge, 1999.
  • Streefkerk JG, Verhey ThJM. Kleine kwalen in de huisartspraktijk. Utrecht: Bunge, 1993.
  • RIVM, infectieziekten barometer



Gerelateerde informatie


Gerelateerde artikelen