Pijn in de hiel

Wat is pijn in de hiel?

Bij het pijnlijke-hielsyndroom (fasciitis plantaris) voelt men pijn onder het voorste deel van de hiel. De pijn treedt vooral op bij de eerste stappen na het opstaan. (In deze folder wordt niet ingegaan op pijn aan de achterzijde van de hiel die vaak optreedt bij letsel van de achillespees, of bij kinderen waar de groeischijf van het hielbeen nog niet verbeend is).



Symptomen pijn in de hiel

Er is pijn onder het voorste deel van de hiel of van het hielbeen. De klachten zijn vaak het hevigst bij het opstaan en verminderen in de loop van de dag. Echter, na een drukke dag vol activiteiten (sporten, veel staan, lopen) kan de pijn aan het einde van de dag weer toenemen. De pijn kan uitstralen naar de rest van de voet of naar de binnenzijde van het onderbeen.



Hoe ontstaat pijn in de hiel?

In de meeste gevallen ontstaat pijn aan de onderzijde van de hiel door ontsteking van de peesplaat onder aan de voet. De ontsteking ontstaat door overbelasting van het peesblad dat aanhecht aan de onderzijde van het hielbeen. Deze overbelasting kan het gevolg zijn van een combinatie van de volgende factoren: slecht passende en niet voldoende dempende schoenen, met name bij sporten als hardlopen, aerobics en lange wandeltochten; lang staan en lopen, met name bij al bestaande standafwijkingen van de voet (platvoet, starre holvoet); te snelle toename in trainingsintensiteit; een grote gewichtstoename in relatief korte tijd (bijvoorbeeld bij zwangeren); veroudering.

De ontsteking kan tot gevolg hebben dat kalk in de pees wordt afgezet, daar waar de pees aanhecht op het hielbeen. In dat geval spreekt men van een ‘hielspoor’. Een hielspoor is op zich niet pijnlijk en behoeft geen behandeling.



Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

De pijn is hinderlijk maar verdwijnt gelukkig meestal na verloop van tijd, al dan niet spontaan. Bij ongeveer 90 procent van de mensen verdwijnt de pijn binnen drie tot zes maanden, en bij de mensen die na zes maanden nog pijnklachten hebben wordt de pijn geleidelijk minder.



Wanneer naar de huisarts?

Als de pijn erg hinderlijk is, doet u er goed aan uw huisarts te raadplegen. De huisarts zal u een aantal vragen stellen (onder andere over uw klachten, uw dagelijkse activiteiten en over uw schoeisel) en zal de voet onderzoeken. Bij een peesbladontsteking wordt aandacht besteed aan de belasting van de voet (activiteiten) en het schoeisel. Zo nodig kan de hulp van een fysiotherapeut, een podotherapeut of een orthopedisch schoenmaker worden ingeroepen. Als noodmaatregel kunnen medicijnen worden gegeven met een ontstekingsremmende en pijnstillende werking.



Wat kunt u er zelf aan doen?

Om de pijn in de hiel te bestrijden kunt u het volgende proberen:

  • Advies inwinnen bij een deskundige (fysiotherapeut, podotherapeut, orthopedisch schoenmaker, gespecialiseerde sportwinkel, sportmedisch adviescentrum) over uw schoenen en over eventuele aanpassingen hieraan.
  • Het aanbrengen van ijscompressen op de pijnlijke plek (tweemaal daags tien minuten).
  • Het verminderen van de belasting van de voet door het geregeld nemen van rust.
  • Bij overgewicht proberen af te vallen (zie folder Nederlandse Hartstichting).
  • Voor ouderen: spierversterkende oefeningen voor de voet (onder begeleiding van een fysiotherapeut).



Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

De meeste voorzorgsmaatregelen zijn al genoemd: goed schoeisel met aandacht voor de demping van de hiel (hielkussentjes/heelpads), bij sport of veel lopen zorgen voor de juiste balans tussen belasting (‘wat vraag je van de voeten?’) en belastbaarheid (‘wat kunnen de voeten hebben?’). Dit kan voor fanatieke sporters betekenen dat ze de intensiteit van het sporten tijdelijk verminderen en voor beginnende sporters dat ze de training langzaam opbouwen.



In samenwerking met

Drs. F. Quispel (auteur)
Dr. E.S.M. de Lange-de Klerk (auteur)
Dr. W.E.M. Spinnewijn (consulent)
Dr. A.J.M. Sauter (consulent)



Wetenschappelijke verantwoording

  • Crawford F, Atkins D, Edwards J. Interventions for treating plantar heel pain. Cochrane Database of Systematic Reviews 2000;3.
  • Hoekstra WM. Het pijnlijke-hielsyndroom/calcaneodynie. In: Kleine kwalen in de huisartspraktijk. Eekhof JAH, Knuistingh Neven A, Verheij ThJM. 4e druk. Maarssen: Elseviers Gezondheidszorg, 2001. p 344-6.
  • Horn JR van. Patient Care 1999; 26: 75-7.
  • Young CC, Rutherford DS, Niedfeldt MW. Am Fam Physician 2001; 63: 467-74, 477-8.