Wat is een onregelmatige menstruatie?
Menstruatie is bloedverlies uit de baarmoeder door afstoting van het baarmoederslijmvlies. Het is een terugkerend gebeuren en wordt bepaald door bepaalde stoffen (hormonen) in ons lichaam. Een normale cyclus is het aantal dagen tussen de eerste dag van je menstruatie en de eerste dag van je volgende menstruatie. Deze cyclus kan uiteenlopen van 20 tot 40 dagen.
Slechts 30% van de meisjes/vrouwen heeft een regelmatige cyclusduur van 28-30 dagen. Bij 95% van de Nederlandse meisjes vindt de eerste menstruatie (menarche) plaats op de leeftijd van 11 tot 15 jaar.
Bij een klein aantal van de meisjes ontstaat deze voor het 11e jaar of na het 15e jaar. De eerste jaren kan de menstruatie onregelmatig komen; dit betekent dat de duur tussen twee menstruatieperiodes steeds wisselt. Het moment van menstrueren is dan ook niet te voorspellen. Het kan zelfs zo zijn dat je menstruatie een paar maanden helemaal wegblijft.
Symptomen onregelmatige menstruatie
Vooral in de jaren na je eerste menstruatie is het goed mogelijk dat de bloedingen niet altijd komen op de dag dat je ze verwacht. Dit komt doordat je lichaam nog moet wennen aan de hormonale veranderingen die in je lichaam optreden. Deze zorgen ook voor je borstontwikkeling en schaamhaarontwikkeling.
Hoe ontstaat een onregelmatige menstruatie?
Stress, een laag lichaamsgewicht, recente vermagering, een eetstoornis (anorexia nervosa, boulimia), medicijn-, pilgebruik of intensieve sportbeoefening kunnen andere oorzaken zijn voor een onregelmatige menstruatie. Als je onveilig gevreeën hebt en je menstruatie komt niet op het moment dat je het verwacht, kun je natuurlijk zwanger zijn. Geslachtsziekten (SOA’s) kunnen onregelmatig bloedverlies veroorzaken.
Is het ernstig en wat kun je verwachten?
Het hebben van een onregelmatige menstruatie is over het algemeen niet erg en zelfs heel gewoon in de jaren vanaf de eerste menstruatie. Vervelend is het natuurlijk wel, omdat je niet precies weet wanneer je gaat menstrueren. Dit kan je onzeker maken. Meestal wordt de menstruatie voor het 20e jaar regelmatig.
Toch moet je goed in de gaten houden of er misschien andere factoren meespelen. Zwangerschap kan een reden zijn voor het wegblijven van de menstruatie. Een onregelmatige menstruatie of het uitblijven van de menstruatie terwijl je aan het afvallen bent, betekent dat je te extreem bezig bent. In dat geval zou je de manier waarop je probeert af te vallen, moeten veranderen.
Wanneer naar de huisarts?
Wanneer je 16 bent en nog helemaal niet hebt gemenstrueerd, overleg dan met je huisarts. Ook als de menstruatie maanden wegblijft, is het aan te raden om dit met je huisarts te bespreken. Doe dat zeker wanneer je aan het vermageren bent, veel stress ervaart, als er een kans bestaat dat je zwanger bent of wanneer je denkt dat je een seksueel overdraagbare aandoening hebt. Meer informatie hierover kun je vinden in de informatiefolder 'Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA) - Algemeen.
Soms kan het gebeuren dat de menstruatie te vaak komt en met zoveel bloedverlies gepaard gaat dat er bloedarmoede kan ontstaan. De huisarts kan dan overwegen de pil voor te schrijven.
Wat kun je er zelf aan doen?
Erg veel kun je zelf niet doen, behalve je niet al te ongerust maken natuurlijk. Als je een anticonceptiemiddel nodig hebt en je ook een regelmatige menstruatie wilt is vooral de pil te overwegen. Meer informatie hierover kun je vinden in de informatiefolder Pil, hormoonspiraal en hormoonstaafje. Bij extreem vermageren, is het verstandig om hulp te vragen aan een diëtiste. Voor een verwijzing kun je bij je huisarts terecht. Vermindering van stress is ook belangrijk. Laat je goed voorlichten over het voorkomen van geslachtsziekten.
Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen
Gezonde voeding, een normaal lichaamsgewicht, niet te extreme sportbeoefening, en vermindering van stress kunnen ervoor zorgen dat de menstruatie regelmatiger komt. Realiseer je dat een onregelmatige menstruatie de eerste jaren nadat de eerste menstruatie is geweest, meestal normaal is.
In samenwerking met
Mevr. Drs. E.T.L.M. van den Biggelaar (auteur)
Drs. W. van Donselaar (consulent)
Drs. E.G.C. van Seumeren (consulent)
Wetenschappelijke verantwoording
- Thomas S, Geijer RMM, van der Laan JR, Wiersma Tj et al (red). NHG-standaarden voor de huisarts: amenorroe(M58). Wetenschappelijke uitgeverij Bunge, 1996.
- Rutten GEHM, Thomas S et al (red). NHG-standaarden voor de huisarts II: vaginaal bloedverlies(M28). Wetenschappelijke uitgeverij Bunge, 1993.
- De Vries H et al. Abnormaal vaginaal bloedverlies. Huisarts en Wetenschap 2002;6:285-340.
- Van den Bosch WJHM, Büller HA, de Jong R, Suknai RN et al (red). Het pediatrisch formularium, een praktische leidraad, 3e editie.Bohn Stafleu Van Loghum, 2001.
- Merkus JWMW, Springer MP, Sitsen JMA et al (red). Het gynaecologisch formularium, een praktische leidraad 2e editie. Bohn Stafleu Van Loghum, 2001.
- Lammes FB. Praktische gynaecologie. 7e herziene druk. Bohn Stafleu Van Loghum, 2000.
- Hooff van M. Puberal onset of menstrual cycle abnormalities, pathology or a stage in unusual development? (proefschrift). 2000.
