Mazelen

Wat zijn mazelen?

Mazelen is een vlekjesziekte, die kan voorkomen bij kinderen onder de 15 jaar. De medische naam van mazelen is morbilli. Alle kinderen in Nederland worden sinds 1976 ingeënt tegen mazelen als ze dertien maanden oud zijn. Dit wordt herhaald als een kind 9 jaar is.

De injectie heet BMR. Het is een cocktail met een vaccin tegen bof, mazelen en rodehond. Door deze vaccinaties komt mazelen nauwelijks meer voor in Nederland. In 1999 was er een relatief groot aantal kinderen met mazelen. Er werden toen 3300 patiënten geregistreerd, 95% daarvan was niet gevaccineerd.

De grootste kans om mazelen te krijgen, hebben:

  • niet gevaccineerde bevolkingsgroepen,
    zoals immigranten, allochtonen en mensen met principiële bezwaren tegen vaccineren
  • baby's voordat zij ingeënt zijn,
    met name in de tweede helft van het eerste levensjaar. De eerste maanden zijn ze beschermd door antistoffen uit het bloed van de moeder. Deze bescherming neemt geleidelijk af

Het is nog onbekend hoe lang vaccinaties bescherming geven tegen mazelen. Men houdt er rekening mee dat mazelen in de toekomst juist een ziekte van oudere volwassenen zou kunnen worden.



Symptomen mazelen

Eerste verschijnselen van mazelen:

  • snotteren
  • hoesten
  • koorts
  • rode ogen
  • lichtschuwheid
  • grieperig gevoel


Verschijnselen mazelen na drie dagen:

  • aanwezigheid van witte stipjes op een rode achtergrond op het wangslijmvlies


Verschijnselen
mazelen op de vierde of vijfde dag:

  • grove vlekken die beginnen achter de oren en zich uitbreiden naar het gezicht, de romp en ledematen


Typisch is dat de vlekjes verdwijnen als je er op drukt. Soms is er lichte jeuk. De huiduitslag, koorts en het grieperige gevoel duren zeven dagen. Daarna gaat het hoesten vaak nog twee weken door.



Hoe ontstaan mazelen?

Mazelen wordt veroorzaakt door een virus, het paramyxovirus. Het virus wordt verspreid:

  • via vochtdruppeltjes in de lucht
  • door hoesten

Mazelen is een van de meest besmettelijke kinderziekten. Mazelen is besmettelijk vanaf een week voor het uitbreken van de vlekjes tot en met een week daarna. De tijd tussen besmetting en het uitbreken van de ziekte (de incubatietijd) bedraagt zeven tot veertien dagen.

Het doormaken van mazelen geeft een levenslange weerstand. Dat betekent dat een kind maar één keer mazelen kan krijgen.



Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Mazelen is een onschuldige kinderziekte. Kinderen met mazelen zijn soms ernstig ziek. Als mazelen mild verloopt en uw kind wil naar school, dan is daar op medische gronden geen bezwaar tegen.

De leiding van scholen, kinderdagverbijven en crèches, adviseert vaak om een kind met mazelen thuis te houden, omdat andere ouders vaak bezwaar maken.
Hiervoor zijn geen medische argumenten, omdat besmetting al voor het uitbreken van de vlekjes heeft plaatsgevonden.

Voor kinderen is het goed dat ze de mazelen hebben doorgemaakt. Zij lopen dan geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen. Op oudere leeftijd kan mazelen heftiger verlopen.
Als een vrouw mazelen doormaakt tijdens de zwangerschap kan dat in zeldzame gevallen leiden tot een miskraam.



Wanneer naar de huisarts?

Het is in het algemeen niet nodig om de huisarts te raadplegen, als een kind met vlekjesziekte:

  • zich niet ziek voelt en
  • geen koorts heeft

Neem wel contact op met uw huisarts, als uw kind:

  • koorts heeft
  • zich ziek voelt

Complicaties bij mazelen zijn:

  • bronchitis
  • middenoorontsteking (komt voor bij 5 tot 10% van de mazelenpatiënten)
  • longontsteking (komt voor bij 1 tot 5% van de mazelenpatiënten)
  • hersenontsteking (komt uiterst zelden voor)
  • infecties veroorzaakt door bacteriën



Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Kinderen met mazelen hebben vaak geen eetlust. Dring ze geen eten op. Zorg wel voor voldoende drinken. Thee, bouillon of vruchtensappen zijn het meest geschikt. Soms zijn ijslolly's een goede oplossing
  • Bedrust is alleen nodig als uw kind daar zelf behoefte aan heeft. Ook hoeft het niet per sé binnen te blijven. Zelfs met wat koorts kan uw kind naar buiten, als het daar zin in heeft
  • Een kind met mazelen kan gewoon in bad of onder de douche
  • Bij jeuk kunt u de huid deppen met azijnwater of water waarin een citroen is uitgeknepen. Warmte doet de jeuk vaak toenemen. Soms helpt een lauwe douche. Ook mentholpoeder werkt verlichtend. U kunt dit bij de drogist kopen. Heeft uw kind last van jeuk, hou dan zijn nagels kort en schoon. Uw kind kan anders de huid kapot krabben en kunnen er infecties ontstaan
  • Paracetamol draagt niet bij aan het herstel van mazelen. Wel worden het ziektegevoel en de koorts tijdelijk onderdrukt



Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Een onschuldige kinderziekte zoals mazelen is niet te voorkomen. Bovendien is het goed dat kinderen mazelen hebben doorgemaakt. Zij lopen zo geen kans meer het op latere leeftijd te krijgen. Op oudere leeftijd kan mazelen namelijk veel heftiger verlopen. U kunt en hoeft dus geen voorzorgsmaatregelen te nemen.



Gerelateerde informatie


Gerelateerde artikelen