Loopoor

Wat is een loopoor?

Een loopoor komt vooral voor bij kinderen, maar kan ook bij volwassenen voorkomen. Bij een loopoor vloeit er ontstekingsvocht uit de oren. Het is geen ziekte op zich, maar een verschijnsel van oorontsteking.

Een loopoor duidt op:

• middenoorontsteking (in de meeste gevallen)
• ontsteking van de uitwendige gehoorgang (bijvoorbeeld als gevolg van eczeem van de huid van de gehoorgang)

De bouw van het oor

• het uitwendige oor, bestaat uit:
  • oorschelp
  • gehoorgang
  • trommelvlies
• het middenoor, bestaat uit:
  • trommelvlies: hierachter bevindt zich het middenoor
  • drie gehoorbeentjes: verbinden het trommelvlies met het binnenoor

• het binnenoor, bestaat uit:
  • slakkenhuis: dit is het eigenlijke gehoororgaan
    Hier wordt het geluid door zenuwen opgevangen en naar de hersenen geleid

Via de buis van Eustachius is het middenoor verbonden met de neus- en keelholte  De drie gehoorbeentjes zijn: de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel

De werking van het oor
Trillingen in de lucht (geluid), komen via de oorschelp en onze uitwendige gehoorgang op het trommelvlies terecht. Het trommelvlies vangt de trillingen op en voert ze via de gehoorbeentjes naar het slakkenhuis. Hier bevinden zich de zintuig(zenuw)cellen, die de trillingen omzetten in zenuwprikkels via de gehoorzenuw naar de hersenen.

Normaal is de ruimte achter het trommelvlies (het middenoor) gevuld met lucht. De druk in deze kleine ruimte heeft dezelfde druk en samenstelling als de buitenlucht. Dit komt doordat deze ruimte in verbinding staat met de buitenlucht, via de buis van Eustachius.

Het kan voorkomen dat de buis van Eustachius minder goed werkt, vooral op jonge leeftijd. Als deze niet goed werkt, kan dat een teken zijn van een bovenste luchtweginfectie, zoals keelontsteking of verkoudheid. Bij een niet goed werkende buis zit het middenoor 'op slot': de lucht kan er niet meer in of uit. Dit is vooral te merken bij luchtdrukverschillen, zoals in een vliegtuig of in de bergen. Als er langdurig vocht aanwezig is achter het trommelvlies, kan het plaatsen van trommelvliesbuisjes nodig zijn. De bedoeling is dat hiermee het gehoor beter wordt en er geen oorpijn meer optreedt.

Symptomen loopoor

U kunt een loopoor herkennen aan het ontstekingsvocht dat uit een of beide oren vloeit.

Hoe ontstaat een loopoor?

Het ontstekingsvocht (pus) dat bij een loopoor uit het oor vloeit, ontstaat als gevolg van een:

• middenoorontsteking, of
• ontsteking van de uitwendige gehoorgang (bijvoorbeeld als gevolg eczeem van de huid van de gehoorgang)

Een oorontsteking is vaak het gevolg van een verkoudheid. In een huis waar gerookt wordt hebben kinderen vaker een oorontsteking, als gevolg van het vaker voorkomen van bovenste luchtweginfecties. Het ontstekingsvocht is besmettelijk. In contact komen met vocht van een loopoor, kan tot een verkoudheid leiden, maar niet meteen tot een middenoorontsteking.Meer informatie over middenoorontsteking en ontsteking van de gehoorgang kunt u lezen in de informatiefolders 'Middenoorontsteking' en 'Ontsteking van de gehoorgang'.

Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een loopoor is op zich geen ernstige aandoening. Een loopoor kan het gevolg zijn van:

• een middenoorontsteking:
  er komt ontstekingsvocht uit het middenoor
• een ontsteking aan de uitwendige gehoorgang:
  er komt eczeemvocht van de gehoorgang
• het plaatsen van trommelvliesbuisjes:
  enkele dagen na het plaatsen van de buisjes, kan er soms een beetje vocht uit het oor komen. Dit gaat meestal spontaan over. Als dit niet zo is, zal de KNO-arts of huisarts bij de eerstvolgende afspraak maatregelen nemen

Meestal geneest een loopoor spontaan. Wanneer een oor langer dan een week 'loopt', krijgt u of uw kind meestal oordruppels voorgeschreven. Soms wordt een antibioticumkuur overwogen. In de bijsluiter van oordruppels staat vaak dat de druppels niet gebruikt mogen worden bij een beschadiging of een perforatie van het trommelvlies. Bij een ontsteking van het oor is het geen bezwaar om oordruppels te gebruiken, wanneer deze door de KNO-arts zijn voorgeschreven.

Wanneer u uw oor of dat van uw kind druppelt, trek dan de oorschelp iets naar boven en naar achteren en draai het hoofd, zodat de druppels in het oor vallen en niet uit het oor lopen. Gebruik hierbij geen wattenstaafjes. Reinig de buitenkant van het oor met een washandje met lauw water. Probeer het vocht in de gehoorgang zoveel mogelijk weg te nemen.

Wanneer naar de huisarts?

Als een loopoor langer dan een week aanhoudt, is het aan te raden contact op te nemen met uw huisarts. Hij onderzoekt u of uw kind en beoordeelt of het zinvol is om oordruppels en/of een antibioticakuur voor te schrijven. Als het oor na twee weken druppelen nog niet droog is, kan de huisarts u of uw kind doorverwijzen naar de KNO-arts. Soms zal de huisarts een kweek van het pus nemen en op grond van de uitslag eventueel andere druppels voorschrijven.

Kinderen met een trommelvliesbuisje
Kinderen met een trommelvliesbuisje kunnen last van een loopoor hebben. Meestal geneest het spontaan binnen enkele dagen tot een week. Genezen betekent dat het oor 'droog' is.
Als het oor na een week nog niet droog is, kunt u oordruppels gebruiken. Deze gebruikt u gedurend een week tot tien dagen. De druppels kunt u krijgen op recept.

Is het oor, na tien dagen druppelen niet droog, dan is het aan te raden om contact op te nemen met de polikliniek voor een extra afspraak. Het is belangrijk dat u dan aangeeft dat uw kind buisjes heeft en dat er (meer dan) twee weken sprake is van een loopoor. Meestal reinigt de KNO-arts het oor en stelt de behandeling bij.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Het is niet verstandig om een watje in het oor te stoppen. Het is beter om een loopoor niet af te sluiten, omdat bacteriën een afgesloten ruimte prettig vinden en zich daardoor juist kunnen vermenigvuldigen.

Zolang uw kind een loopoor heeft, is het beter om niet te zwemmen. Ook wordt het gebruik van watjes afgeraden, omdat dit de genezing van het loopoor belemmert. Het pus uit het oor kan dan niet aflopen. Douchen kan wel gewoon, omdat de kans dat er water in het middenoor komt zeer klein is. Probeer er wel voor te zorgen dat er geen zeepwater in het oor komt.

Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Om een luchtweginfectie en een middenoorontsteking te voorkomen, is het verstandig om niet te roken. Een verkoudheid en een oorontsteking komt met name op de kinderleeftijd vaak voor. Normaal gesproken is dat niet erg, want zo bouwen kinderen hun afweer op. Als ze eenmaal een infectie met een bepaalde bacterie of virus hebben doorstaan en daar weerstand tegen hebben opgebouwd, worden ze daar niet snel meer ziek van. Het is uiteraard wel vervelend om middenoorontsteking te hebben.

Veel kinderdagverblijven raden ouders aan om kinderen met een loopoor thuis te laten, vanwege besmettingsgevaar. Het ontstekingsvocht (pus) is namelijk besmettelijk. Dit vocht is echter niet besmettelijker dan de kleine vochtdruppeltjes uit neus en keel van verkouden kinderen. Als een kind in contact komt met vocht van een loopoor, kan dat tot een verkoudheid leiden, maar niet meteen tot een middenoorontsteking.

Het is verstandig om te zorgen voor een goede hygiëne, om zo besmetting naar anderen te voorkomen. Was daarom uw handen goed, nadat u een loopoor heeft schoongemaakt.

In samenwerking met

Drs. W.A. Keijser (auteur)
Dr. J.A.M. Engel (consulent)
Drs. A.V.M de Visscher (consulent)

Wetenschappelijke verantwoording

• Lisdonk E.H. van de et al. Ziekten in de huisartsenpraktijk. Hoofdstuk 6-16 Otitis Media Acuta, blz. 146-8.
• Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG Standaard. Otitis media acuta, juli 1999
• Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziekten. Informatiemap infectieziekten en hygiëne voor basisscholen. Middenoorontsteking en loopoor. 2001. blz 43.
• Nederlands Huisartsen Genootschap. Patiëntenbrief. Middenoorontsteking algemeen, september 2000.