Likdoorn (eksteroog)

Wat is een likdoorn?

Een likdoorn wordt ook wel eksteroog of clavus genoemd. Het is een pijnlijke eeltplek die zich in de meeste gevallen aan de voet bevindt. Likdoorns komen vaak voor.

Vrouwen hebben vaker een likdoorn dan mannen. De reden hiervoor is dat veel vrouwen te nauwe schoenen dragen. Meestal ontstaat een likdoorn bovenop een teengewrichtje omdat daar de schoen op drukt. Likdoorns bevinden zich ook vaak tussen de kleine teen en de teen ernaast.



Symptomen likdoorn

Een likdoorn is wigvormig. U ziet duidelijk de grenzen met de normale huid. De plek is maximaal enkele millimeters groot.

Een likdoorn is pijnlijk en bevindt zich meestal op een van de volgende plaatsen:

  • onder de voetzool
  • boven op de tenen
  • tussen de tenen (vaak tussen de kleine teen en de teen ernaast)

Likdoorns voelen over het algemeen hard aan, maar er bestaan ook zachte likdoorns. Het is vaak lastig om een likdoorn van een voetzoolwrat of van eeltvorming te onderscheiden.

Een voetzoolwrat vormt ook eelt rondom zich. Als u hierbij het eelt voorzichtig verwijdert bijvoorbeeld met een vijl, komt de kern vrij. Centraal bij voetzoolwratten zijn kleine zwarte puntjes aanwezig, puntbloedinkjes, die kenmerkend zijn voor een wrat. De huidlijnen lopen hierbij niet door. Als alleen sprake is van eeltvorming, lopen de huidlijnen wel door.

Bij een likdoorn zijn geen zwarte puntjes aanwezig. In het midden is vaak makkelijk wat weefsel weg te krabben. Een likdoorn bevindt zich altijd boven een benig gedeelte van de voet.



Hoe ontstaat een likdoorn?

Een likdoorn ontstaat als gevolg van het extra groeien van de huid (verhoorning) op plaatsen waar veel druk wordt uitgeoefend, of die onderhevig zijn aan wrijving.

Verhoorning
Verhoorning is een normaal proces dat leidt tot bescherming van de huid. Op plekken die veel belast worden, ontstaan eeltplekken als gevolg van een toegenomen verhoorning. Kleine eeltplekken komen bij haast iedereen voor. Deze zijn onschuldig, pijnloos en hoeven niet behandeld te worden.

Toename verhoorning
Wanneer op bepaalde plekken van de voet overmatig veel druk wordt uitgeoefend, treedt extra verhoorning op. De eeltlaag wordt hierdoor dikker en kan een branderig gevoel geven. Dit is nog geen likdoorn. Een branderige eeltplek kunt u zelf behandelen met een zalfje met salicylzuur of laten behandelen door de pedicure.

Likdoorn
Wanneer een kleine plek op de voet onderhevig is aan overmatige druk of wrijving, ontstaat daar een extra hoeveelheid eelt. Door druk van buitenaf (schoenen) kan dit eelt zich niet aan de buitenkant ontwikkelen, maar wordt in de huid geduwd. Deze eeltpit drukt op andere structuren in de voet, met name op het bot, en is daardoor pijnlijk. Een likdoorn kan onder andere ontstaan door:

  • verkeerde schoenen (te nauw, te spits of te hoge hakken)
  • ouder worden (dunnere huid, veranderingen in gewrichten, suikerziekte)
  • herhaaldelijke belastende bewegingen (karate, hardlopen, gereedschap)
  • standsafwijkingen van de voet
  • onvoldoende verzorging



Is het ernstig en wat kunt u verwachten?

Een likdoorn kan steeds pijnlijker worden en verdwijnt meestal niet vanzelf. Er is een aantal manieren waarop u zelf een likdoorn kunt behandelen. U leest hier meer over onder het kopje ‘Wat kunt u er zelf aan doen’.

Wanneer u er zelf niet in slaagt om de likdoorn te verwijderen, kunt u uw huisarts raadplegen. Naast het behandelen van een likdoorn is het belangrijk om na te gaan wat de oorzaak zou kunnen zijn. Zolang deze oorzaak blijft bestaan, zal een likdoorn blijven terugkeren. U leest meer over de oorzaken van het eksteroog onder het kopje ‘hoe ontstaat het’.

Wanneer u zelf de oorzaak niet kunt achterhalen, kunt u overleggen met uw huisarts.

De meeste oorzaken van een likdoorn zijn eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld door goede schoenen te dragen met eventueel een inlegzooltje. Een inlegzooltje kunt u laten maken bij een podotherapeut. In een heel enkel geval is een operatie nodig, waarbij een klein stukje bot wordt weggehaald.



Wanneer naar de huisarts?

Wanneer zelfzorg en algemene adviezen geen resultaat bieden, neemt u dan contact op met uw huisarts.



Wat kunt u er zelf aan doen?

Likdoorns kunt u op een aantal manieren zelf behandelen:

De voet ontlasten
Als de oorzaak van uw likdoorn niet wordt weggenomen, zal de likdoorn opnieuw ontstaan. Wanneer u herhaaldelijk last heeft van likdoorns, is het verstandig om uw voet te ontlasten. Dat kunt u doen door goede schoenen te kopen, likdoornringetjes te gebruiken (verkrijgbaar bij de drogist) of door ontlastende zooltjes te gaan dragen

Zalf, tinctuur of pleisters gebruiken
Wanneer voetbaden niet het gewenste effect hebben, kunt u de likdoorn week maken met een zalf of tinctuur waar salicylzuur inzit. Deze zalf kunt u zonder recept bij de apotheek of de drogist halen. Salicylzuur is een bijtend middel en daarom is het belangrijk dat u de gewone huid rondom de likdoorn beschermt met een laagje vaseline. Na één of twee dagen kunt u met een scherp mesje het eelt verwijderen. Er zijn ook likdoornpleisters verkrijgbaar die hetzelfde effect hebben. U kunt deze middelen het beste ’s avonds aanbrengen.

Voetbaden nemen
U kunt het eksteroog verweken (zacht maken) met warme voetbaden, eventueel met soda. Na het voetbad haalt u voorzichtig met een scherp mesje de bovenste laag eelt eraf. Het dieper wegsnijden van het eelt kunt u het beste aan uw arts overlaten.



Algemene adviezen en voorzorgsmaatregelen

Likdoorns zijn vaak eenvoudig te voorkomen door op een aantal dingen te letten.

Goede schoenen dragen
Draag goed passende schoenen. Te nauwe schoenen geven drukplekken en wijde schoenen geven wrijving. Zorg dat uw hak goed stevig wordt omvat door de schoen en dat uw tenen genoeg ruimte hebben. Draag daarom liever geen schoenen met spitse neuzen of hoge hakken.

Goede verzorging
Een goede verzorging van uw voeten maakt de kans op likdoorns kleiner. Met name voor ouderen is deze verzorging lastig. In dat geval kunt u de hulp van een pedicure inschakelen.

Goede controle
Bij oudere mensen met suikerziekte is een regelmatige controle van de voeten belangrijk.



In samenwerking met

Drs. A.A.H.H. Liedtke - van Eijck (auteur)
Drs. E.J. de Kreek (consulent)



Wetenschappelijke verantwoording

  • Braun-Falco, Dermatology, 2000.
  • Kleine kwalen in de huisartspraktijk, vierde druk. Onder redactie van JAH Eekhof, A Knuistingh Neven, ThJM Verheij. Elsevier gezondheidszorg. Maarssen, 2001.
  • Bouvry M. Kleine kwalen aanpakken. Consumentenbond. Den Haag 2002.


Meer informatie

  • website van de Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten